กฎกระทรวงระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๖ · 4มาตรา ๓–๖ · 4 มาตรา
2. หมวด ๒ แบบระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่ามาตรา ๗–๘ · 2มาตรา ๗–๘ · 2 มาตรา
3. หมวด ๓ บริเวณอันตรายของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวมาตรา ๙–๑๕ · 7มาตรา ๙–๑๕ · 7 มาตรา
4. หมวด ๔ ระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่ามาตรา ๑๖–๒๖ · 11มาตรา ๑๖–๒๖ · 11 มาตรา
5. บทเฉพาะกาลมาตรา ๒๗–๒๘ · 2มาตรา ๒๗–๒๘ · 2 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๓๙ กฎกระทรวง ระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า ของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติ ควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๔ ระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า

   11 มาตรา
2. ๑๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   สิ่งปลูกสร้างภายในเขตสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว ดังต่อไปนี้ ต้องมีระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า

   (๑) ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว เว้นแต่ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่มีความหนา ของผนังถังเกิน ๔.๘ มิลลิเมตร ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องติดตั้งตัวนำล่อฟ้า

   (๒) หลังคาคลุมแท่นรับและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว และอาคารเก็บภาชนะบรรจุ ก๊าซปิโตรเลียมเหลวภายในเขตคลังก๊าซปิโตรเลียมเหลว

   (๓) อาคารที่ใช้บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว และอาคารเก็บภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว ภายในเขตสถานที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงบรรจุ

   (๔) หลังคาคลุมตู้จ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวภายในเขตสถานีบริการก๊าซปิโตรเลียมเหลว

   (๕) หลังคาคลุมสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวโดยระบบการขนส่ง ก๊าซปิโตรเลียมเหลวทางท่อ

   (๖) สิ่งปลูกสร้างที่มีความสูงมากกว่า ๑๕ เมตร และอยู่ห่างจากถังเก็บและ จ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวภายในระยะไม่เกิน ๕๐ เมตร โดยวัดจากผนังถังที่ใกล้ที่สุด

3. ๑๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ตัวนำล่อฟ้าภายในเขตสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวต้องออกแบบ และติดตั้งให้มีบริเวณป้องกันครอบคลุมสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๑๖ ที่อาจได้รับอันตรายจากฟ้าผ่า

4. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   วัสดุที่ใช้ในระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้

   (๑) ตัวนำล่อฟ้า ตัวนำลงดิน และตัวนำประสานต้องเป็นทองแดงที่มีความต้านทานจำเพาะ ไม่เกิน ๐.๐๒ โอห์มตารางมิลลิเมตรต่อเมตร หรืออะลูมิเนียมที่มีความต้านทานจำเพาะไม่เกิน ๐.๐๓ โอห์มตารางมิลลิเมตรต่อเมตร เว้นแต่สถานที่ที่มีการผุกร่อนรุนแรง ให้ใช้ทองแดงเท่านั้น

   (๒) รากสายดินต้องเป็นทองแดง เหล็กกล้าปลอดสนิม เหล็กชุบสังกะสี (hot - dip galvanized steel) หรือเหล็กหุ้มด้วยทองแดง (copper- clad steel) ที่มีทองแดงหุ้มแบบแนบสนิท และหนาไม่น้อยกว่า ๐.๒๕ มิลลิเมตร ในกรณีที่เป็นแท่งกลมต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๒.๗๐ มิลลิเมตร และความยาวไม่น้อยกว่า ๒.๔๐ เมตร

   (๓) อุปกรณ์ที่ใช้ในการต่อตัวนำล่อฟ้า ตัวนำลงดิน ตัวนำประสาน และรากสายดิน ให้ใช้ทองแดงหรืออะลูมิเนียมตามที่กำหนดไว้ใน

   (๑) ทองแดงเจือชนิดที่มีทองแดงไม่น้อยกว่าร้อยละ หกสิบสอง หรือวัสดุอื่นที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด

   (๔) อุปกรณ์ที่ใช้ในการจับยึดตัวนำล่อฟ้า ตัวนำลงดิน ตัวนำประสาน และรากสายดิน ให้ใช้ทองแดงเจือ เหล็กกล้าปลอดสนิม เหล็กชุบสังกะสี (hot- dip galvanized steel) หรือโลหะอื่น ที่ทนต่อการกัดกร่อน และการจับยึดต้องมั่นคงแข็งแรง เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๔๘

5. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ขนาดของวัสดุที่ใช้เป็นตัวนำล่อฟ้า ตัวนำลงดิน และตัวนำประสาน ให้เป็นไป ตามตาราง ดังต่อไปนี้ ส่วนของระบบป้องกัน อันตรำยจำกฟ้ำผ่ำ ตัวนำล่อฟ้ำ (แท่งตัน) ขนำด เส้นผ่ำศูนย์กลำงไม่น้อยกว่ำ ควำมยำวไม่น้อยกว่ำ ตัวนำล่อฟ้ำ (แท่งกลวง) เส้นผ่ำศูนย์กลำงไม่น้อยกว่ำ ควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ควำมยำวไม่น้อยกว่ำ ตัวนำล่อฟ้ำ (ลวดตีเกลียว) เส้นผ่ำศูนย์กลำงต่ำสุด ของลวดแต่ละเส้นที่ตีเกลียว พื้นที่ภำคตัดขวางไม่น้อยกว่ำ ตัวนำล่อฟ้ำ (แถบตัน) ควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ตัวนำลงดิน (ลวดตีเกลียว) เส้นผ่ำศูนย์กลำงต่ำสุด ของลวดแต่ละเส้นที่ตีเกลียว พื้นที่ภำคตัดขวางไม่น้อยกว่ำ ตัวนำลงดิน (แถบตัน) ควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ตัวนำประสำน (ลวดตีเกลียว) เส้นผ่ำศูนย์กลำงต่ำสุด ของลวดแต่ละเส้นที่ตีเกลียว พื้นที่ภำคตัดขวางไม่น้อยกว่ำ ตัวนำประสำน (แถบตัน) ควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ทองแดง อะลูมิเนียม (มิลลิเมตร) (เมตร) (มิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) (เมตร) ๙.๕๐ ๐.๒๕ ๑๕.๙๐ ๐.๘๐ ๐.๒๕ ๑๒.๗๐ ๐.๒๕ ๑๕.๙๐ ๑.๖๓ ๐.๒๕ (มิลลิเมตร) (ตำรำงมิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) ๑.๑๕ ๓๕ ๑.๓๐ ๒๕.๔๐ ๑.๖๓ ๕๐ ๑.๖๓ ๒๕.๔๐ (มิลลิเมตร) (ตำรำงมิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) ๑.๑๕ ๓๕ ๑.๓๐ ๒๕.๔๐ ๑.๖๓ ๕๐ ๑.๖๓ ๒๕.๔๐ (มิลลิเมตร) (ตำรำงมิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) (มิลลิเมตร) ๑.๑๕ ๑๖ ๑.๓๐ ๑๒.๗๐ ๑.๖๓ ๒๕ ๑.๖๓ ๑๒.๗๐

6. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การใช้วัสดุต่างชนิดที่สัมผัสกันแล้วจะทำให้เกิดการผุกร่อนขึ้นเองต่อเข้าด้วยกันต้องมี การป้องกันการผุกร่อน

7. ๒๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การต่อตัวนำล่อฟ้า ตัวนำลงดิน ตัวนำประสาน และรากสายดิน ให้ใช้วิธีเชื่อม แบบหลอมละลาย (exothermic weld) หรือวิธีจับยึดที่มีหมุดเกลียวขันยึดให้แน่นไม่น้อยกว่าสองตัว

8. ๒๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งตัวนำล่อฟ้า ให้ติดตั้งที่ส่วนบนของสิ่งปลูกสร้าง หรือบนเสาที่ใช้สำหรับ ติดตั้งตัวนำล่อฟ้า

9. ๒๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งตัวนำลงดิน ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้

   (๑) ปลายตัวนำลงดินด้านหนึ่งต้องต่อเข้ากับตัวนำล่อฟ้าและปลายตัวนำลงดินอีกด้านหนึ่ง ต้องต่อเข้ากับรากสายดินอย่างมั่นคงแข็งแรง และมีความต่อเนื่องทางไฟฟ้าโดยตลอดจนถึงรากสายดิน เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๔๙

   (๒) ตัวนำลงดินที่ติดตั้งกับสิ่งปลูกสร้างต้องมีไม่น้อยกว่าสองตัวนำ และตัวนำลงดินที่ติดตั้งกับ ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวชนิดทรงกลม ต้องมีไม่น้อยกว่าหนึ่งตัวนำต่อจำนวนเสารับถังทุก ๆ สองต้น โดยระยะห่างระหว่างตัวนำลงดินเมื่อวัดตามเส้นขอบโดยรอบสิ่งปลูกสร้างหรือโดยรอบฐานถังเก็บ และจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวชนิดทรงกระบอกต้องไม่เกิน ๓๐ เมตร

   (๓) ต้องเดินตัวนำลงดินให้เป็นเส้นตรง หากจำเป็นต้องโค้งงอ รัศมีความโค้งงอต้องไม่น้อยกว่า ๐.๒๐ เมตร และมุมของตัวนำลงดินที่โค้งงอแล้วนั้นต้องไม่น้อยกว่า ๙๐ องศา

   (๔) ต้องจับยึดตัวนำลงดินให้มั่นคงแข็งแรงทุกระยะไม่เกิน ๐.๙๐ เมตร

   (๕) ส่วนของตัวนำลงดินที่ต่อกับรากสายดินในช่วง ๑.๘๐ เมตร จากพื้นดิน ต้องมี การป้องกันความเสียหายทางกายภาพ

   (๖) ตัวนำลงดินต้องมีจุดต่อทดสอบที่ออกแบบและติดตั้งให้ง่ายต่อการทดสอบและการวัด ทางไฟฟ้า

10. ๒๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    การติดตั้งตัวนำประสาน ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้

    (๑) โลหะต่าง ๆ เช่น ท่อน้า หรือท่อลม ที่อยู่ห่างจากตัวนำลงดินไม่เกิน ๑.๘๐ เมตร ต้องต่อตัวนำประสานเข้ากับตัวนำลงดิน โดยจับยึดให้มั่นคงแข็งแรง ยกเว้นกรณีมีผนังคอนกรีต เสริมเหล็กปิดกั้น

    (๒) ระบบการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า ระบบโทรศัพท์ ระบบเสาอากาศ และระบบท่อโลหะ ของสิ่งปลูกสร้าง ต้องต่อตัวนำประสานเข้ากับตัวนำลงดินหรือรากสายดิน โดยจับยึดให้มั่นคงแข็งแรง

11. ๒๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    การติดตั้งรากสายดิน ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้

    (๑) รากสายดินต้องอยู่ห่างจากฐานรากของสิ่งปลูกสร้างไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร

    (๒) ความต้านทานระหว่างรากสายดินกับดินต้องไม่เกิน ๑๐ โอห์ม ในกรณีที่ต้องเพิ่มจำนวน รากสายดินเพื่อให้ได้ความต้านทานดังกล่าว รากสายดินแต่ละรากต้องอยู่ห่างกันไม่น้อยกว่า ๖ เมตร

12. ๒๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    สิ่งปลูกสร้างที่มีโครงสร้างเป็นโลหะต่อถึงกันโดยตลอด อาจใช้ตัวโครงสร้างโลหะ ส่วนที่อยู่บนสุดหรือราวกันตกโลหะที่อยู่บนสุดของสิ่งปลูกสร้างและต่อเชื่อมกับโครงสร้างโลหะทำหน้าที่ เป็นตัวนำล่อฟ้า และอาจใช้โครงสร้างโลหะส่วนที่เป็นเสาหรือผนังของสิ่งปลูกสร้างทำหน้าที่เป็นตัวนำลงดิน ในกรณีที่ไม่มีโครงสร้างโลหะหรือราวกันตกโลหะที่ส่วนบนสุดของสิ่งปลูกสร้างตามวรรคหนึ่ง ให้ติดตั้งตัวนำล่อฟ้าต่อเข้ากับโครงสร้างโลหะโดยตรงหรือต่อเข้ากับตัวนำลงดินเพื่อเชื่อมกับโครงสร้าง โลหะทุกระยะไม่เกิน ๑๘ เมตร เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๕๐ การติดตั้งรากสายดินสำหรับสิ่งปลูกสร้างที่มีโครงสร้างเป็นโลหะ ให้ต่อรากสายดินเข้ากับ ตัวนำลงดินด้านหนึ่ง และต่อตัวนำลงดินอีกด้านหนึ่งเข้ากับโคนเสาหรือผนังของโครงสร้างโลหะ โดยตัวนำลงดินต้องมีไม่น้อยกว่าสองตัวนำ และระยะห่างกันไม่เกิน ๑๘ เมตร การต่อตัวนำล่อฟ้าเข้ากับโครงสร้างโลหะ การต่อตัวนำลงดินระหว่างตัวนำล่อฟ้ากับโครงสร้าง โลหะ และการต่อตัวนำลงดินระหว่างโคนเสาหรือผนังของโครงสร้างโลหะกับรากสายดิน ต้องใช้ แผ่นประกับที่ทำด้วยทองแดงเจือชนิดที่มีทองแดงไม่น้อยกว่าร้อยละหกสิบสอง ลักษณะของแผ่นประกับด้านหนึ่งมีอุปกรณ์จับยึดสำหรับต่อตัวนำล่อฟ้าหรือตัวนำลงดิน และ อีกด้านหนึ่งของแผ่นประกับต้องมีพื้นที่สัมผัสโครงสร้างโลหะได้ไม่น้อยกว่า ๕,๒๐๐ ตารางมิลลิเมตร