กฎกระทรวงระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๖ · 4มาตรา ๓–๖ · 4 มาตรา
2. หมวด ๒ แบบระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่ามาตรา ๗–๘ · 2มาตรา ๗–๘ · 2 มาตรา
3. หมวด ๓ บริเวณอันตรายของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวมาตรา ๙–๑๕ · 7มาตรา ๙–๑๕ · 7 มาตรา
4. หมวด ๔ ระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่ามาตรา ๑๖–๒๖ · 11มาตรา ๑๖–๒๖ · 11 มาตรา
5. บทเฉพาะกาลมาตรา ๒๗–๒๘ · 2มาตรา ๒๗–๒๘ · 2 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๓๙ กฎกระทรวง ระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า ของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติ ควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๓ บริเวณอันตรายของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว

   7 มาตรา
2. ๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บริเวณอันตรายของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบ่งออกเป็นสามแบบ ได้แก่

   (๑) บริเวณอันตรายแบบที่ ๑ หมายถึง บริเวณที่มีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้

   (ก) บริเวณที่ในภาวะการทำงานปกติมีก๊าซหรือไอที่มีความเข้มข้นพอที่จะติดไฟได้

   (ข) บริเวณที่อาจมีก๊าซหรือไอที่มีความเข้มข้นพอที่จะติดไฟได้อยู่บ่อยๆเนื่องจากการซ่อมแซม บำรุงรักษา หรือรั่ว

   (ค) บริเวณที่เมื่อบริภัณฑ์เกิดความเสียหายหรือทำงานผิดพลาด อาจทำให้เกิดก๊าซหรือไอ ที่มีความเข้มข้นพอที่จะติดไฟได้ และอาจทำให้บริภัณฑ์ขัดข้องและกลายเป็นแหล่งกำเนิดประกายไฟได้

   (๒) บริเวณอันตรายแบบที่ ๒ หมายถึง บริเวณที่มีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๔๒

   (ก) บริเวณที่ใช้เก็บของเหลวติดไฟซึ่งระเหยง่ายหรือก๊าซที่ติดไฟได้ ซึ่งโดยปกติของเหลว ไอ หรือก๊าซจะถูกเก็บไว้ในภาชนะหรือระบบที่ปิด และอาจรั่วออกมาได้เฉพาะในกรณีที่บริภัณฑ์ทำงาน ผิดปกติ

   (ข) บริเวณที่มีการป้องกันการติดไฟเนื่องจากก๊าซหรือไอที่มีความเข้มข้นเพียงพอ โดยใช้ ระบบระบายอากาศซึ่งทำงานโดยเครื่องจักรกล และอาจเกิดอันตรายได้หากระบบระบายอากาศขัดข้อง หรือทำงานผิดปกติ

   (ค) บริเวณที่อยู่ใกล้กับบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ และอาจได้รับการถ่ายเทก๊าซหรือไอ ที่มีความเข้มข้นพอที่จะติดไฟได้ในบางครั้ง ถ้าไม่มีการป้องกันโดยการทำให้ความดันภายในห้องสูงกว่า ความดันบรรยากาศ โดยการดูดอากาศสะอาดเข้ามาภายในห้อง และมีระบบตรวจสอบด้านความปลอดภัย ที่มีประสิทธิผลหากระบบการอัดและระบายอากาศขัดข้องหรือทำงานผิดปกติ

   (๓) บริเวณอันตรายแบบที่ ๓ หมายถึง บริเวณที่อยู่เหนือระดับบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ และแบบที่ ๒

3. ๑๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บริเวณใดที่กำหนดให้เป็นบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ แบบที่ ๒ หรือแบบที่ ๓ ต้องเลือกใช้อุปกรณ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และบริภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานเหมาะสมกับบริเวณนั้น

4. ๑๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บริเวณอันตรายของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลว ให้เป็นไปตามตาราง ดังต่อไปนี้ ตำแหน่ง พื้นที่และขอบเขตระยะห่ำง ก. ถังเก็บและจ่ำยก๊ำซ

   (๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกข้อต่อ ปิโตรเลียมเหลว ยกเว้นข้อต่ออื่นที่ได้ระบุไว้ในตำรำงนี้

   (๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ก.

   (๑) ข.ช่องเปิดระบำยก๊ำซ

   (๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกช่องเปิด ปิโตรเลียมเหลวที่มี ระบำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว เครื่องวัด

   (๒) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร ถึงระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกช่องเปิดระบำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว

   (๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ข.

   (๒) ค. ปลำยท่อของกล

   (๑) ภำยในเส้นทำงที่ก๊ำซปิโตรเลียมเหลวผ่ำน อุปกรณ์นิรภัยแบบ หมำยเหตุ ห้ำมติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้ำแบบประจำที่ ระบำย

   (๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุดที่ระบำย

   (๓) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร ถึงระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุดที่ระบำย

   (๔) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ค.

   (๓) บริเวณอันตรำย แบบที่ ๒ ๓ ๑ ๒ ๓ ๑ ๑ ๒ ๓ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก ตำแหน่ง หนา้ ๔๓ พื้นที่และขอบเขตระยะห่ำง ง. เครื่องสูบก๊ำซ เครื่อง อัดไอก๊ำซ เครื่อง ผสมอำกำศกับก๊ำซ และเครื่องทำไอก๊ำซ

   (๑) ก ร ณี ติ ด ตั้ ง (๑.๑) ภำยในห้องที่มีเครื่องดังกล่ำวและภำยในห้องติดกัน ภำยในอำคำรที่ ที่ไม่มีผนังปิดกั้น ไม่มีกำรระบำย (๑.๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ด้ำนนอกห้องที่มี อำกำศ เครื่องดังกล่ำวซึ่งมีผนังหรือหลังคำที่ไม่กันไอก๊ำซ หรือภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ของช่องเปิด ภำยนอกใดๆ (๑.๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ง. (๑.๒)

   (๒) ก ร ณี ติ ด ตั้ ง ภำยในห้องที่มีเครื่องดังกล่ำวและภำยในห้องติดกันที่ไม่มีผนังปิดกั้น ภำยในอำคำรที่มี กำรระบำยอำกำศ ไม่น้อยกว่ำ ๖เท่ำ ของปริมำตรห้อง ต่อชั่วโมง

   (๓) ก ร ณี ติ ด ตั้ ง (๓.๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกเครื่อง ภำยนอกอำคำร ดังกล่ำวและภำยในปริมำตรทรงกระบอกที่อยู่ใต้ ในที่โล่งระดับพื้น ทรงกลมดังกล่ำวถึงระดับพื้น (ถ้ำมี) หรือภำยในอำคำร (๓.๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ง. ที่มีผนัง และอยู่ (๓.๑) ในที่โล่งระดับพื้น หรือเหนือระดับพื้น จ. ตู้จ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว

   (๑) ภำยในตู้จ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ของสถำนีบริกำรก๊ำซ

   (๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๐.๔๖ เมตร ในแนวรำบโดยรอบ ปิโตรเลียมเหลว ตู้จ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว และในแนวตั้งฉำกจำกระดับฐำน ตู้จ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลวถึงระดับ ๑.๒๐ เมตร เหนือระดับฐำนตู้จ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว บริเวณอันตรำย แบบที่ ๑ ๒ ๓ ๒ ๒ ๓ ๑ ๑ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก ตำแหน่ง หนา้ ๔๔ พื้นที่และขอบเขตระยะห่ำง

   (๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๖ เมตร ในแนวรำบโดยรอบตู้จ่ำย ก๊ำซปิโตรเลียมเหลว และในแนวตั้งฉำกจำกระดับพื้น ถึงระดับ ๐.๔๖ เมตร เหนือระดับพื้น

   (๔) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ จ. (๑) (๒) และ

   (๓) ฉ. ร่องหรือบ่อที่มีหรือ อยู่ใต้ลิ้นก๊ำซ เครื่อง สูบก๊ำซ เครื่องอัดไอก๊ำซ อุปกรณ์ควำมดัน หรื ออุ ปกรณ์อื่ น ซึ่งทำหน้ำที่คล้ำยกัน รวมทั้งที่อยู่ในบริเวณ จ. (๒) และ (๓)

   (๑) กรณีไม่มีอุปกรณ์ (๑.๑) ภำยในร่องหรือบ่อ ระบำยอำกำศ (๑.๒) ภำยในห้องและห้องติดกันที่ไม่มีผนังปิดกั้น ทำงกล (๑.๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกร่องหรือ บ่อที่อยู่นอกอำคำร (๑.๔) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ฉ. (๑.๑) และ (๑.๓) (๒)กรณีมีอุปกรณ์ (๒.๑) ภำยในร่องหรือบ่อ ระบำยอำกำศ (๒.๒) ภำยในห้องและห้องติดกันที่ไม่มีผนังปิดกั้น ทำงกลที่สำมำรถ (๒.๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๕ เมตร ทุกทิศทำงจำกร่อง ระบำยอำกำศได้ หรือบ่อที่อยู่นอกอำคำร ไม่น้อยกว่ำ ๖เท่ำ (๒.๔) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ฉ. ของปริมำตรร่อง (๒.๑) และ (๒.๓) หรือบ่อต่อชั่วโมง ช.ระบบท่อและข้อต่อ

   (๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุด ที่มีกำรระบำยก๊ำซ ที่มีกำรระบำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ปิโตรเลียมเหลว

   (๒) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร จำกจุดที่มีกำรระบำย ก๊ำซปิโตรเลียมเหลว (เหมือนข้อ ง.) บริเวณอันตรำย แบบที่ ๒ ๓ ๑ ๒ ๒ ๓ ๒ ๒ ๒ ๓ ๑ เหมือนข้อ ง. เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก ตำแหน่ง หนา้ ๔๕ พื้นที่และขอบเขตระยะห่ำง ซ. จุดที่มีกำรบรรจุก๊ำซ ปิโตรเลียมเหลว (๑)กรณีภำยในห้อง (๑.๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุดที่ ที่มีกำรระบำยอำกำศ มีกำรต่อหรือถอดหัวท่อจ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลวเป็น ไม่น้อยกว่ำ ๖เท่ำ ประจำเพื่อกำรบรรจุก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ของปริมำตรห้อง (๑.๒) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร ออกไปทั่วทั้งห้อง ต่อชั่วโมง (๒)กรณีภำยนอก (๒.๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุด อำคำรในที่โล่ง ที่มีกำรต่อหรือถอดหัวท่อจ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว หรื อภำ ยใน เป็นประจำเพื่อกำรบรรจุก๊ำซปิโตรเลียมเหลว อำคำรที่ไม่มีผนัง (๒.๒) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร ถึงระยะไม่เกิน ๕ เมตร และอยู่ในที่โล่ง ทุกทิศทำงจำกจุดที่มีกำรต่อหรือถอดหัวท่อจ่ำย ก๊ำซปิโตรเลียมเหลวเป็นประจำเพื่อกำรบรรจุ ก๊ำซปิโตรเลียมเหลว และภำยในปริมำตรทรงกระบอก ที่อยู่ใต้ทรงกลมดังกล่ำวถึงระดับพื้น (ถ้ำมี) (๒.๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ซ. (๒.๒) ฌ.หัวท่อรับและจ่ำยก๊ำซ

   (๑) ภำยในระยะไม่เกิน ๑.๕๐ เมตร ทุกทิศทำงจำกจุด ปิโตรเลียมเหลวที่ใช้ ที่มีกำรต่อหรือถอดหัวท่อจ่ำยก๊ำซปิโตรเลียมเหลว รับและจ่ำยก๊ำซ เป็นประจำเพื่อกำรบรรจุก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ปิโตรเลียมเหลวให้แก่

   (๒) ตั้งแต่ระยะเกิน ๑.๕๐ เมตร ถึงระยะไม่เกิน ๕ เมตร ถัง ข นส่ ง ก๊ำ ซ ทุกทิศทำงจำกจุดที่มีกำรต่อหรือถอดหัวท่อจ่ำยก๊ำซ ปิโตรเลียมเหลว ปิโตรเลียมเหลวเป็นประจำเพื่อกำรบรรจุก๊ำซปิโตรเลียม เหลวและภำยในปริมำตรทรงกระบอกที่อยู่ใต้ทรงกลม ดังกล่ำว ถึงระดับพื้น (ถ้ำมี)

   (๓) ภำยในระยะไม่เกิน ๔ เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ฌ.

   (๒) ญ.สถำนที่ตั้งถังก๊ำซ ภำยในห้องที่เก็บถังก๊ำซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ปิโตรเลียมเหลว หุงต้มที่มีปริมำณเกิน ๕๐๐ ลิตร บริเวณอันตรำย แบบที่ ๑ ๒ ๑ ๒ ๓ ๑ ๒ ๓ ๒ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๔๖ ตำแหน่ง พื้นที่และขอบเขตระยะห่ำง ฎ.สถำนที่เก็บรักษำ ก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ประเภทร้ำนจำหน่าย ลักษณะที่สอง ฏ.สถำนที่เก็บรักษำ ก๊ำซปิโตรเลียมเหลว ประเภทโรงเก็บ

   (๑) ภำยในห้องที่เก็บกระป๋องก๊ำซปิโตรเลียมเหลวหรือถังก๊ำซ ปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ตั้งแต่ระดับพื้นถึงระดับไม่เกิน ๑.๗๕ เมตร เหนือระดับพื้นดิน

   (๒) ภำยในระยะไม่เกิน ๔เมตร ในแนวตั้งเหนือระดับ ฎ.

   (๑) ภำยในห้องที่เก็บกระป๋องก๊ำซปิโตรเลียมเหลวหรือถังก๊ำซ ปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม บริเวณอันตรำย แบบที่ ๒ ๓ ๒

5. ๑๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ภายในสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามข้อ ๑๑ หากมีตำแหน่งอื่นใด ที่สมควรกำหนดให้เป็นบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ แบบที่ ๒ หรือแบบที่ ๓ เพิ่มเติม นอกจาก ที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา

6. ๑๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ภายในบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ และแบบที่ ๒ ตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๑ หรือ ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดเพิ่มเติมตามข้อ ๑๒ ในพื้นที่ลักษณะเดียวกัน หากมีผนังกั้นก๊าซหรือไอ ที่ปิดกั้นถาวรและสูงจนถึงฝ้าเพดาน และสามารถกันก๊าซหรือไอไม่ให้ผ่านไปได้ ให้ถือว่าบริเวณอันตราย ไม่รวมถึงบริเวณอีกด้านหนึ่งของผนังนั้น ภายในบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ แบบที่ ๒ และแบบที่ ๓ นอกจากพื้นที่ตามวรรคหนึ่งแล้ว หากมีฝ้าเพดานกั้นก๊าซหรือไอที่ปิดกั้นถาวร และสามารถกันก๊าซหรือไอไม่ให้ผ่านไปได้ ให้ถือว่าบริเวณ อันตรายไม่รวมถึงบริเวณอีกด้านหนึ่งของฝ้าเพดานนั้น

7. ๑๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   อุปกรณ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และบริภัณฑ์ที่ยอมรับให้ใช้ในบริเวณอันตรายแบบที่ ๑ และแบบที่ ๒ ต้องได้รับการรับรองจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือองค์กรอื่น ที่กรมธุรกิจพลังงานเห็นชอบ

8. ๑๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   อุปกรณ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และบริภัณฑ์ที่ยอมรับให้ใช้ในบริเวณอันตรายแบบที่ ๓ ต้องมีกล่องหุ้มมิดชิดเพื่อป้องกันไม่ให้ประกายไฟฟ้าหรือชิ้นส่วนของวัตถุร้อนผ่านออกนอกกล่อง และการเดินสายไฟฟ้าในบริเวณอันตรายแบบที่ ๓ ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้

   (๑) สายไฟฟ้าต้องร้อยอยู่ภายในท่อโลหะสำหรับร้อยสายไฟฟ้าชนิดอย่างบาง หรือวางไว้ ในรางเดินสายหรือใช้สายเคเบิลพร้อมเครื่องประกอบเข้าปลายสายเคเบิลโดยไม่ต้องร้อยอยู่ภายในท่อ

   (๒) วิธีการเดินสายไฟฟ้าชนิดทั่วไปและลักษณะของสายไฟฟ้า ให้เป็นไปตามมาตรฐาน การติดตั้งทางไฟฟ้าของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๔๕ ก หนา้ ๔๗