กฎกระทรวงกำหนดค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดินหรือค่าชดเชยความเสียหายจากการดำเนินการแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน ที่ส่งผลกระทบต่อทรัพยากรน้ำสาธารณะ พ.ศ. ๒๕๖๗
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256 7b68f77a… · ดึงข้อมูล 2026-08-23 — หลักฐานเต็มท้ายหน้า
ฉบับนี้คืออะไร
ตัวบทนี้คือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ ปีที่ระบุ ไม่ใช่ฉบับรวมการแก้ไข มาตราที่ถูกแก้ไข เพิ่ม หรือยกเลิกภายหลังจะไม่ปรากฏ — ระบบยังไม่ได้ตรวจสถานะบังคับใช้ปัจจุบัน
ปรารภ
เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก กฎกระทรวง กำหนดค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดินหรือค่าชดเชยความเสียหายจากการดำเนินการแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน ที่ส่งผลกระทบต่อทรัพยากรน้ำสาธารณะ พ.ศ. 2567 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗๕ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติ ทรัพยากรน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๑ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ทุกมาตรา
ดูเป็นรายการ- ๑
ในกฎกระทรวงนี้ “ค่าทดแทนการขาดประโยชน์” หมายความว่า เงินที่จ่ายให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน เพื่อเป็นค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดิน อันเนื่องมาจากการปฏิบัติตามคำสั่งเป็นหนังสือ ของพนักงานเจ้าหน้าที่ “ค่าชดเชยความเสียหาย” หมายความว่า เงินที่จ่ายให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน เพื่อชดเชยที่ได้รับความเสียหาย อันเนื่องมาจากการปฏิบัติตามคำสั่งเป็นหนังสือของพนักงานเจ้าหน้าที่ “เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน” หมายความว่า เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งใช้ประโยชน์ ที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมาย มาก่อนวันที่กฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๗๔ มีผลใช้บังคับ “คำสั่ง” หมายความว่า คำสั่งเป็นหนังสือของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครอง ที่ดินแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน
- ๒
การแจ้ง การยื่นคำขอ ข้อมูล เอกสารหรือหลักฐาน หรือการติดต่อใด ๆ และ การออกเอกสารหรือหลักฐานต่างๆ ตามกฎกระทรวงนี้ ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติ ราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่มีเหตุไม่สามารถดำเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามวรรคหนึ่งได้ ให้ดำเนินการ ณ ที่ทำการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ออกคำสั่งนั้น เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก
- ๓
เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งจะได้รับค่าทดแทนการขาดประโยชน์จะต้องเป็นเจ้าของ หรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งได้ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ จนทำให้ขาดรายได้ในการประกอบ กิจการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย หรือขาดรายได้จากการให้เช่าที่ดินหรือสิ่งก่อสร้าง ที่อยู่ในที่ดิน เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งจะได้รับค่าชดเชยความเสียหาย จะต้องเป็นเจ้าของหรือ ผู้ครอบครองที่ดินซึ่งได้ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ จนทำให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้าง ในที่ดิน เครื่องจักรหรือส่วนประกอบของเครื่องจักร ต้นไม้ยืนต้น หรือความเสียหายอื่น
- ๔
ค่าทดแทนการขาดประโยชน์ ให้กำหนดโดยคำนวณจากการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดิน ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(๑) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย เป็นการชั่วคราว ให้พิจารณากำหนดจากเงินได้สุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย ที่ดำเนินการในที่ดินตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลของปี ที่ล่วงมาและนำมาคำนวณเป็นรายวัน ตามระยะเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งให้หยุดประกอบกิจการ ชั่วคราวนั้น ทั้งนี้ ให้จ่ายได้ไม่เกินระยะเวลาหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ในกรณีที่ไม่อาจคำนวณเงินได้สุทธิ ตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนหนึ่งหมื่นบาท เว้นแต่ระยะเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ สั่งให้หยุดประกอบกิจการชั่วคราวนั้นน้อยกว่าสามสิบวัน ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายห้าพันบาท
(๒) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย ด้วยเหตุต้องเลิกประกอบกิจการ ให้พิจารณากำหนดจากเงินได้สุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงาน อันชอบด้วยกฎหมายที่ดำเนินการในที่ดินตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หรือนิติบุคคลของปีที่ล่วงมาและนำมาคำนวณเป็นรายวัน โดยให้จ่ายเป็นระยะเวลาหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ในกรณีที่ไม่อาจคำนวณเงินได้สุทธิตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนสองหมื่นบาท
(๓) กรณีการขาดรายได้จากการให้เช่าที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างที่อยู่ในที่ดิน ให้พิจารณากำหนด จากอัตราค่าเช่าตามสภาพของที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างนั้น ในท้องตลาดหรือเทียบอัตราค่าใช้จ่ายในการเช่า ที่อ้างอิงจากราคากลางที่ทางราชการกำหนดตามที่เป็นอยู่ในวันที่ขาดรายได้ และระยะเวลาใน การให้เช่าที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างนั้น การคำนวณค่าทดแทนการขาดประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ให้คำนึงถึงการที่ทางราชการ ได้บรรเทาหรือแก้ไขปัญหาการขาดประโยชน์นั้นโดยวิธีการอื่นไปแล้วด้วย เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก
- ๕
ค่าชดเชยความเสียหาย ให้กำหนดโดยคำนวณจากความเสียหายที่เกิดขึ้น ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(๑) กรณีเกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างในที่ดิน ให้พิจารณากำหนดค่ารื้อถอน หรือค่าขนย้าย โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด สำหรับค่าวัสดุก่อสร้างที่ต้องจัดหามาทดแทน อันเนื่องมาจากความเสียหายที่เกิดจากการรื้อถอน ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานก่อสร้าง และค่าออกแบบและควบคุมงาน ให้พิจารณากำหนดตามราคาที่เป็นปัจจุบัน โดยให้คำนวณตามวิธีการ ที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
(๒) กรณีเกิดความเสียหายแก่เครื่องจักรหรือส่วนประกอบของเครื่องจักร ให้พิจารณา กำหนดค่ารื้อถอน ค่าขนย้าย หรือค่าส่วนประกอบของเครื่องจักรที่ต้องจัดหามาทดแทนอันเนื่องมาจาก ความเสียหายที่เกิดจากการรื้อถอน โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด
(๓) กรณีเกิดความเสียหายแก่ต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากำหนดค่ารื้อถอนหรือค่าขนย้าย โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด แต่เมื่อรวมกันแล้วต้องไม่เกินราคาต้นไม้ยืนต้น ที่ทางราชการประกาศกำหนด
(๔) กรณีเกิดความเสียหายอื่น ให้พิจารณากำหนดจากความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง โดยเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินต้องพิสูจน์ได้ว่าตนได้รับความเสียหายจริงและมีพยานหลักฐาน ที่แสดงถึงความเสียหายนั้น การคำนวณค่าชดเชยความเสียหายตามวรรคหนึ่ง ให้คำนึงถึงการที่ทางราชการได้บรรเทา หรือแก้ไขความเสียหายนั้นโดยวิธีการอื่นไปแล้วด้วย
- ๖
เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดินหรือได้รับความเสียหาย อันเนื่องมาจากการปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ และประสงค์จะได้รับค่าทดแทน การขาดประโยชน์หรือค่าชดเชยความเสียหาย ให้ยื่นคำขอพร้อมทั้งเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ได้ดำเนินการแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน เสร็จสิ้น และให้พนักงานเจ้าหน้าที่ ออกใบรับคำขอและเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้แก่ผู้ยื่นคำขอไว้เป็นหลักฐาน เพื่อประโยชน์ในการยื่นคำขอของผู้ยื่นคำขอและการพิจารณาของพนักงานเจ้าหน้าที่ พนักงาน เจ้าหน้าที่จะกำหนดรายการที่ต้องระบุในคำขอ และเอกสารหรือหลักฐานที่ต้องยื่นประกอบคำขอก็ได้ แต่ต้องไม่สร้างภาระแก่ผู้ยื่นคำขอเกินสมควร เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก
- ๗
เพื่อบรรเทาผลกระทบแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน เมื่อได้รับคำขอตามข้อ ๖ แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เร่งรัดดำเนินการพิจารณาตามหลักเกณฑ์ในข้อ ๓ ข้อ ๔ หรือข้อ ๕ แล้วแต่กรณี โดยเร็ว แล้วเสนอผู้บังคับบัญชาเพื่อพิจารณาและมีคำสั่งให้จ่ายค่าทดแทนการขาดประโยชน์ หรือค่าชดเชยความเสียหายนั้น ซึ่งต้องมีคำสั่งภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอและข้อมูล เอกสารหรือหลักฐาน จากเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินครบถ้วน ให้ไว้ ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ อนุทิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๗๕ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๑ บัญญัติให้การกำหนดค่าทดแทนการขาดประโยชน์ ในการใช้ที่ดินหรือค่าชดเชยความเสียหาย อันเนื่องมาจากการที่พนักงานเจ้าหน้าที่ออกคำสั่งให้เจ้าของหรือ ผู้ครอบครองที่ดินที่ได้ใช้ประโยชน์ที่ดินมาก่อนดำเนินการแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน แต่การปฏิบัติตามคำสั่งดังกล่าวทำให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินต้องขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดินหรือ ได้รับความเสียหาย ให้ผู้นั้นมีสิทธิได้รับค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดินหรือค่าชดเชยความเสียหาย ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ PoweredbyTCPDF(www.tcpdf.org)
ที่มาของตัวบทนี้
- ผู้เผยแพร่ไฟล์
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาดัชนีกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
- หน้ารายการของกฤษฎีกา
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/law-index/item/10301ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) — สัญญาอนุญาตประกาศอยู่ในระเบียนชุดข้อมูลนี้ — คือหลักฐานสัญญาอนุญาตของตัวบททั้งฉบับ
- ไฟล์ต้นทาง
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/power_link/download/eyJ1dWlkIjoiMjIwY2NhMWYtZDBkZS00MGMxLWE4OWMtNjJkNWYyMDgxMDc0IiwiZmlsZW5hbWUiOiLguJcwMDExIOC4geC4juC4geC4o-C4sOC4l-C4o-C4p-C4hyAyNTY3LTcx4LiBLTcwLnBkZiJ9.Y8y1M4ZR9PPtsPesUdI7yDfUMgAVOJolsYJHeeiq60A5 หน้า
- ค่าตรวจสอบไฟล์ (checksum)
- sha256:7b68f77aa731c5fe6811e990d66bce5221c2fb7c60f247ec1610d0c9dba26ee1ดึงเมื่อ 2026-08-23T21:19:10.193Z
- วิธีดึงข้อความ
- pdftotext -layout บน ToUnicode ที่ซ่อม (repair-tounicode.py)ผ่านด่านตรวจของ ai-law: ซ่อม ToUnicode · คืนสระ ำ · ลำดับมาตราต่อเนื่อง · เทียบพยาน OCR