กฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าชลประทาน การจัดเก็บหรือชำระค่าชลประทาน และการยกเว้นและการผ่อนชำระค่าชลประทาน พ.ศ. ๒๕๖๔
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256 12366f4d… · ดึงข้อมูล 2026-08-23 — หลักฐานเต็มท้ายหน้า
ฉบับนี้คืออะไร
ตัวบทนี้คือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ ปีที่ระบุ ไม่ใช่ฉบับรวมการแก้ไข มาตราที่ถูกแก้ไข เพิ่ม หรือยกเลิกภายหลังจะไม่ปรากฏ — ระบบยังไม่ได้ตรวจสถานะบังคับใช้ปัจจุบัน
ปรารภ
เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๕ กฎกระทรวง กำหนดอัตรำค่ำชลประทำน กำรจัดเก็บหรือชำระค่ำชลประทำน และกำรยกเว้นและกำรผ่อนชำระค่ำชลประทำน พ.ศ. 2564 อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๘ (๔) และ (๕) แห่งพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๘ และมาตรา ๔๒ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ทุกมาตรา
ดูเป็นรายการ- ๑
ให้ยกเลิกกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๒ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตำมควำมในพระรำชบัญญัติ กำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕
- ๒
ในกฎกระทรวงนี้ “ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ” หมำยควำมว่ำ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนเพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน “ผู้อำนวยกำรโครงกำร” หมำยควำมว่ำ ผู้อำนวยกำรโครงกำรส่งน้ำและบำรุงรักษำ หรือผู้อำนวยกำรโครงกำรชลประทำน “โครงกำร” หมำยควำมว่ำ โครงกำรส่งน้ำและบำรุงรักษำ หรือโครงกำรชลประทำน
- ๓
ให้เรียกเก็บค่ำชลประทำนจำกผู้รับอนุญำตใช้น้ำในอัตรำลูกบำศก์เมตรละห้าสิบสตางค์
- ๔
เพื่อประโยชน์ในกำรจัดเก็บค่ำชลประทำนและกำรบริหำรจัดการน้ำเพื่อกำรชลประทำน กำรใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนเพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน ต้องดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำตำมหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ ในกรณีที่มำตรวัดน้ำของผู้รับอนุญำตใช้น้ำชำรุดใช้กำรไม่ได้หรือด้วยเหตุอื่นใด ให้ผู้รับอนุญำต ใช้น้ำดำเนินกำรซ่อมแซมมำตรวัดน้ำหรือติดตั้งมำตรวัดน้ำตัวใหม่ทดแทนภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ได้รับ หนังสือแจ้งจำกนำยช่ำงชลประทำน
- ๕
กำรคำนวณค่ำชลประทำนให้คิดเป็นรำยเดือนและเป็นไปตำมหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๖
(๑) ในกรณีที่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำติดตั้งมำตรวัดน้ำแล้ว ให้เจ้ำพนักงำนคำนวณค่ำชลประทำน ตำมปริมำตรน้ำที่ใช้จริงที่วัดได้จำกมำตรวัดน้ำนั้น
(๒) ในกรณีที่ไม่อำจคำนวณปริมำตรน้ำจำกมำตรวัดน้ำได้ เนื่องจำกมำตรวัดน้ำชำรุด ใช้กำรไม่ได้หรือด้วยเหตุอื่นใด ให้เจ้ำพนักงำนคำนวณค่ำชลประทำนตำมปริมำตรน้ำสูงสุดที่ขนำด ของเครื่องสูบน้ำจะสูบได้ในเจ็ดร้อยยี่สิบชั่วโมงต่อเดือน จนกว่ำผู้รับอนุญำตใช้น้ำจะดำเนินกำรซ่อมแซม มำตรวัดน้ำหรือติดตั้งมำตรวัดน้ำตัวใหม่ทดแทน เศษของเดือนให้คำนวณตำมส่วน โดยคิดสำมสิบวันเป็นหนึ่งเดือน
- ๖
ให้เจ้ำพนักงำนจัดส่งใบแจ้งหนี้ค่ำชลประทำนหรือใบแจ้งปริมำตรน้ำแก่ผู้รับอนุญำต ใช้น้ำภำยในวันสุดท้ำยของเดือน และให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำชำระค่ำชลประทำนภำยในวันที่สิบ ของเดือนถัดไปโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเข้ำบัญชีออมทรัพย์ของกรมชลประทำน สำหรับเงินทุนหมุนเวียนเพื่อกำรชลประทำน ในกรณีที่มีเหตุขัดข้องหรือไม่อำจชำระโดยวิธีการดังกล่ำวได้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำอำจชำระด้วยวิธีการ ดังต่อไปนี้
(๑) ชำระเป็นเงินสดหรือเช็คต่อเจ้ำพนักงำน ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำน อยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือ
(๒) ชำระโดยวิธีการโอนเงินผ่ำนระบบธนำคำรเข้ำบัญชีที่กรมชลประทำนกำหนด และส่งสำเนำใบนำฝำกเงินหรือหลักฐำนกำรโอนเงินอื่นใดให้แก่ผู้อำนวยกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำ ชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ เมื่อได้รับเงินตำมวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้ว ให้ผู้อำนวยกำรโครงกำร เจ้ำพนักงำน หรือ เจ้ำหน้ำที่กำรเงินหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำย แล้วแต่กรณี ตรวจสอบยอดกำรรับชำระเงินและหลักฐำน กำรรับชำระเงินให้ถูกต้องตรงกันทุกสิ้นวันทำกำร และออกหลักฐำนกำรชำระเงินหรือใบกำกับภำษี แก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ โดยให้จัดส่งพร้อมใบแจ้งหนี้ค่ำชลประทำนหรือใบแจ้งปริมำตรน้ำของเดือนถัดไป
- ๗
ให้ยกเว้นค่ำชลประทำนแก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำเพื่อกิจการสำธำรณประโยชน์ โดยไม่แสวงหำกำไร โดยต้องได้รับกำรยกเว้นเป็นหนังสือจำกอธิบดี
- ๘
ผู้รับอนุญำตใช้น้ำตำมข้อ ๗ ผู้ใดประสงค์จะขอยกเว้นค่ำชลประทำน ให้ยื่นคำขอ ยกเว้นค่ำชลประทำนต่ออธิบดีโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ พร้อมด้วยข้อมูลและเอกสำรตำมที่ระบุไว้ใน แบบคำขอ ในกรณีที่ไม่สำมำรถยื่นคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือสถำนที่อื่นตำมที่อธิบดีกำหนด โดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ
- ๙
เมื่อได้รับคำขอยกเว้นค่ำชลประทำน ให้อธิบดีตรวจสอบคำขอยกเว้นค่ำชลประทำน รวมทั้งข้อมูลและเอกสำรว่ำถูกต้องและครบถ้วนหรือไม่ ถ้ำถูกต้องและครบถ้วน ให้ออกใบรับคำขอ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๗ ให้แก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ หำกไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ให้บันทึกควำมบกพร่องนั้นไว้ และแจ้งให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำแก้ไขเพิ่มเติมคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนหรือจัดส่งข้อมูลหรือเอกสำรให้ถูกต้องและ ครบถ้วนภำยในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนด ในกรณีที่กำรยื่นคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนมิได้กระทำ โดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ ให้อธิบดีและผู้รับอนุญำตใช้น้ำลงนำมไว้ในบันทึกนั้นด้วย ในกรณีที่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่แก้ไขเพิ่มเติมคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนหรือไม่จัดส่งข้อมูลหรือ เอกสำรให้ถูกต้องและครบถ้วนภำยในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนด ให้ถือว่ำผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่ประสงค์ จะดำเนินกำรต่อไป และให้อธิบดีจำหน่ายเรื่องออกจำกสำรบบ
- ๑๐
ในกรณีที่คำขอยกเว้นค่ำชลประทำน รวมทั้งข้อมูลและเอกสำรถูกต้องและครบถ้วน ให้อธิบดีพิจำรณำคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนให้แล้วเสร็จภำยในสำมสิบวัน และมีหนังสือแจ้งให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบภำยในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำสั่งอนุมัติ ในกรณีที่อธิบดีมีคำสั่งไม่อนุมัติ ให้มีหนังสือแจ้งให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบภำยในเจ็ดวันนับแต่ วันที่มีคำสั่งไม่อนุมัติ พร้อมทั้งเหตุผลและสิทธิอุทธรณ์คำสั่งไม่อนุมัติ
- ๑๑
ในกรณีที่กิจการที่ใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนของผู้รับอนุญำตใช้น้ำได้รับควำมเสียหำย จำกภัยธรรมชำติ หรือจำกเหตุอื่นใดอันมีลักษณะและควำมร้ำยแรงในระดับเดียวกัน จนเป็นเหตุให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่สำมำรถประกอบกิจการนั้นได้ทั้งหมดหรือบางส่วน ผู้รับอนุญำตใช้น้ำมีสิทธิยื่นคำขอ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนได้
- ๑๒
ผู้รับอนุญำตใช้น้ำตำมข้อ ๑๑ ผู้ใดประสงค์จะขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน ให้ยื่นคำขอ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนต่ออธิบดีโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ พร้อมด้วยข้อมูลและเอกสำรตำมที่ระบุไว้ ในแบบคำขอภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่เกิดภัยธรรมชำติหรือเหตุอื่นใดนั้น ในกรณีที่ไม่สำมำรถยื่นคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำนโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือสถำนที่อื่นตำมที่อธิบดีกำหนด โดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ
- ๑๓
ให้นำควำมในข้อ ๙ และข้อ ๑๐ มำใช้บังคับแก่กำรยื่นคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน และกำรอนุมัติให้ผ่อนชำระค่ำชลประทำนโดยอนุโลม
- ๑๔
ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุมัติให้ผ่อนชำระค่ำชลประทำน ต้องชำระค่ำชลประทำน สำหรับงวดที่ยังมิได้ชำระหรือยังชำระไม่ครบถ้วนนั้นตำมระยะเวลาที่ได้ทำควำมตกลงกับอธิบดี
- ๑๕
คำขอยกเว้นค่ำชลประทำนและคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน ให้เป็นไปตำมแบบ ที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ
- ๑๖
เพื่อเป็นกำรอำนวยควำมสะดวกในกำรแจ้งให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบตำมกฎกระทรวงนี้ ให้เจ้ำพนักงำนแจ้งแก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ไปพร้อมกับหนังสือแจ้งด้วยก็ได้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๘
- ๑๗
ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุญำตและดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำแล้วอยู่ในวันก่อน วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ใช้มำตรวัดน้ำนั้นได้ต่อไปจนกว่ำระยะเวลาการอนุญาตใช้น้ำจะสิ้นสุดลง และให้คำนวณค่ำชลประทำนตำมปริมำตรน้ำที่ใช้จริงที่วัดได้จำกมำตรวัดน้ำนั้น
- ๑๘
ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุญำตอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ และ ยังมิได้ดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำ ต้องดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำให้เป็นไปตำมหลักเกณฑ์และวิธีการ ที่อธิบดีกำหนดตำมข้อ ๔ วรรคหนึ่ง ภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจำกนำยช่ำง ชลประทำน และในระหว่ำงที่ยังไม่ดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำ ให้คำนวณค่ำชลประทำนเป็นรำยเดือน ตำมปริมำตรน้ำสูงสุดที่ขนำดของเครื่องสูบน้ำจะสูบได้ในเจ็ดร้อยยี่สิบชั่วโมงต่อเดือน ทั้งนี้ เศษของ เดือนให้คำนวณตำมส่วน โดยคิดสำมสิบวันเป็นหนึ่งเดือน ให้ไว้ ณ วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖4 เฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๙ หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่วิธีการในกำรจัดเก็บหรือชำระ ค่ำชลประทำน และกำรยกเว้นค่ำชลประทำนตำมกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๒ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตำมควำม ในพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ ใช้บังคับมำเป็นเวลำนำน และไม่สอดคล้องกับ สถำนกำรณ์ปัจจุบัน สมควรปรับปรุงเรื่องดังกล่ำวให้เหมำะสมและชัดเจนยิ่งขึ้น รวมทั้งกำหนดวิธีการ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนเพื่อบรรเทำภำระกำรชำระค่ำชลประทำนของผู้รับอนุญำตใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำน เพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มาของตัวบทนี้
- ผู้เผยแพร่ไฟล์
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาดัชนีกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
- หน้ารายการของกฤษฎีกา
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/law-index/item/12626ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) — สัญญาอนุญาตประกาศอยู่ในระเบียนชุดข้อมูลนี้ — คือหลักฐานสัญญาอนุญาตของตัวบททั้งฉบับ
- ไฟล์ต้นทาง
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/power_link/download/eyJ1dWlkIjoiM2RjMDBiZDAtYzY0NC00YzliLTgxMzQtOGY5M2Q1NmQ0Y2I4IiwiZmlsZW5hbWUiOiLguIEwMDE0IOC4geC4juC4geC4o-C4sOC4l-C4o-C4p-C4hyAyNTY0LTU14LiBLTUucGRmIn0.nU0Qnp_7ZQK_KNB5p0d8R0EwgZ7OB3vUzdIfIj8JeCE5 หน้า
- ค่าตรวจสอบไฟล์ (checksum)
- sha256:12366f4d50926dc4ad2a9b202e4da9a417c7975d33aee9757a6b94a9d039128bดึงเมื่อ 2026-08-23T22:32:07.740Z
- วิธีดึงข้อความ
- pdftotext -layout บน ToUnicode ที่ซ่อม (repair-tounicode.py)ผ่านด่านตรวจของ ai-law: ซ่อม ToUnicode · คืนสระ ำ · ลำดับมาตราต่อเนื่อง · เทียบพยาน OCR