กฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าชลประทาน การจัดเก็บหรือชำระค่าชลประทาน และการยกเว้นและการผ่อนชำระค่าชลประทาน พ.ศ. ๒๕๖๔

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

ฉบับประกาศ — ยังไม่รวมการแก้ไขภายหลัง๒๕๖๔18 มาตราต้นฉบับ PDF · 5 หน้า

ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256 12366f4d… · ดึงข้อมูล 2026-08-23 — หลักฐานเต็มท้ายหน้า


ฉบับนี้คืออะไร

ตัวบทนี้คือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ ปีที่ระบุ ไม่ใช่ฉบับรวมการแก้ไข มาตราที่ถูกแก้ไข เพิ่ม หรือยกเลิกภายหลังจะไม่ปรากฏ — ระบบยังไม่ได้ตรวจสถานะบังคับใช้ปัจจุบัน

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๕ กฎกระทรวง กำหนดอัตรำค่ำชลประทำน กำรจัดเก็บหรือชำระค่ำชลประทำน และกำรยกเว้นและกำรผ่อนชำระค่ำชลประทำน พ.ศ. 2564 อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๘ (๔) และ (๕) แห่งพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๘ และมาตรา ๔๒ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ทุกมาตรา

ดูเป็นรายการ
  1. ให้ยกเลิกกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๒ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตำมควำมในพระรำชบัญญัติ กำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕

  2. ในกฎกระทรวงนี้ “ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ” หมำยควำมว่ำ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนเพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน “ผู้อำนวยกำรโครงกำร” หมำยควำมว่ำ ผู้อำนวยกำรโครงกำรส่งน้ำและบำรุงรักษำ หรือผู้อำนวยกำรโครงกำรชลประทำน “โครงกำร” หมำยควำมว่ำ โครงกำรส่งน้ำและบำรุงรักษำ หรือโครงกำรชลประทำน

  3. ให้เรียกเก็บค่ำชลประทำนจำกผู้รับอนุญำตใช้น้ำในอัตรำลูกบำศก์เมตรละห้าสิบสตางค์

  4. เพื่อประโยชน์ในกำรจัดเก็บค่ำชลประทำนและกำรบริหำรจัดการน้ำเพื่อกำรชลประทำน กำรใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนเพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน ต้องดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำตำมหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ ในกรณีที่มำตรวัดน้ำของผู้รับอนุญำตใช้น้ำชำรุดใช้กำรไม่ได้หรือด้วยเหตุอื่นใด ให้ผู้รับอนุญำต ใช้น้ำดำเนินกำรซ่อมแซมมำตรวัดน้ำหรือติดตั้งมำตรวัดน้ำตัวใหม่ทดแทนภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ได้รับ หนังสือแจ้งจำกนำยช่ำงชลประทำน

  5. กำรคำนวณค่ำชลประทำนให้คิดเป็นรำยเดือนและเป็นไปตำมหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๖

    (๑) ในกรณีที่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำติดตั้งมำตรวัดน้ำแล้ว ให้เจ้ำพนักงำนคำนวณค่ำชลประทำน ตำมปริมำตรน้ำที่ใช้จริงที่วัดได้จำกมำตรวัดน้ำนั้น

    (๒) ในกรณีที่ไม่อำจคำนวณปริมำตรน้ำจำกมำตรวัดน้ำได้ เนื่องจำกมำตรวัดน้ำชำรุด ใช้กำรไม่ได้หรือด้วยเหตุอื่นใด ให้เจ้ำพนักงำนคำนวณค่ำชลประทำนตำมปริมำตรน้ำสูงสุดที่ขนำด ของเครื่องสูบน้ำจะสูบได้ในเจ็ดร้อยยี่สิบชั่วโมงต่อเดือน จนกว่ำผู้รับอนุญำตใช้น้ำจะดำเนินกำรซ่อมแซม มำตรวัดน้ำหรือติดตั้งมำตรวัดน้ำตัวใหม่ทดแทน เศษของเดือนให้คำนวณตำมส่วน โดยคิดสำมสิบวันเป็นหนึ่งเดือน

  6. ให้เจ้ำพนักงำนจัดส่งใบแจ้งหนี้ค่ำชลประทำนหรือใบแจ้งปริมำตรน้ำแก่ผู้รับอนุญำต ใช้น้ำภำยในวันสุดท้ำยของเดือน และให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำชำระค่ำชลประทำนภำยในวันที่สิบ ของเดือนถัดไปโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเข้ำบัญชีออมทรัพย์ของกรมชลประทำน สำหรับเงินทุนหมุนเวียนเพื่อกำรชลประทำน ในกรณีที่มีเหตุขัดข้องหรือไม่อำจชำระโดยวิธีการดังกล่ำวได้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำอำจชำระด้วยวิธีการ ดังต่อไปนี้

    (๑) ชำระเป็นเงินสดหรือเช็คต่อเจ้ำพนักงำน ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำน อยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือ

    (๒) ชำระโดยวิธีการโอนเงินผ่ำนระบบธนำคำรเข้ำบัญชีที่กรมชลประทำนกำหนด และส่งสำเนำใบนำฝำกเงินหรือหลักฐำนกำรโอนเงินอื่นใดให้แก่ผู้อำนวยกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำ ชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ เมื่อได้รับเงินตำมวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้ว ให้ผู้อำนวยกำรโครงกำร เจ้ำพนักงำน หรือ เจ้ำหน้ำที่กำรเงินหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำย แล้วแต่กรณี ตรวจสอบยอดกำรรับชำระเงินและหลักฐำน กำรรับชำระเงินให้ถูกต้องตรงกันทุกสิ้นวันทำกำร และออกหลักฐำนกำรชำระเงินหรือใบกำกับภำษี แก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ โดยให้จัดส่งพร้อมใบแจ้งหนี้ค่ำชลประทำนหรือใบแจ้งปริมำตรน้ำของเดือนถัดไป

  7. ให้ยกเว้นค่ำชลประทำนแก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำเพื่อกิจการสำธำรณประโยชน์ โดยไม่แสวงหำกำไร โดยต้องได้รับกำรยกเว้นเป็นหนังสือจำกอธิบดี

  8. ผู้รับอนุญำตใช้น้ำตำมข้อ ๗ ผู้ใดประสงค์จะขอยกเว้นค่ำชลประทำน ให้ยื่นคำขอ ยกเว้นค่ำชลประทำนต่ออธิบดีโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ พร้อมด้วยข้อมูลและเอกสำรตำมที่ระบุไว้ใน แบบคำขอ ในกรณีที่ไม่สำมำรถยื่นคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือสถำนที่อื่นตำมที่อธิบดีกำหนด โดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ

  9. เมื่อได้รับคำขอยกเว้นค่ำชลประทำน ให้อธิบดีตรวจสอบคำขอยกเว้นค่ำชลประทำน รวมทั้งข้อมูลและเอกสำรว่ำถูกต้องและครบถ้วนหรือไม่ ถ้ำถูกต้องและครบถ้วน ให้ออกใบรับคำขอ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๗ ให้แก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำ หำกไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ให้บันทึกควำมบกพร่องนั้นไว้ และแจ้งให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำแก้ไขเพิ่มเติมคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนหรือจัดส่งข้อมูลหรือเอกสำรให้ถูกต้องและ ครบถ้วนภำยในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนด ในกรณีที่กำรยื่นคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนมิได้กระทำ โดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ ให้อธิบดีและผู้รับอนุญำตใช้น้ำลงนำมไว้ในบันทึกนั้นด้วย ในกรณีที่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่แก้ไขเพิ่มเติมคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนหรือไม่จัดส่งข้อมูลหรือ เอกสำรให้ถูกต้องและครบถ้วนภำยในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนด ให้ถือว่ำผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่ประสงค์ จะดำเนินกำรต่อไป และให้อธิบดีจำหน่ายเรื่องออกจำกสำรบบ

  10. ๑๐

    ในกรณีที่คำขอยกเว้นค่ำชลประทำน รวมทั้งข้อมูลและเอกสำรถูกต้องและครบถ้วน ให้อธิบดีพิจำรณำคำขอยกเว้นค่ำชลประทำนให้แล้วเสร็จภำยในสำมสิบวัน และมีหนังสือแจ้งให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบภำยในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำสั่งอนุมัติ ในกรณีที่อธิบดีมีคำสั่งไม่อนุมัติ ให้มีหนังสือแจ้งให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบภำยในเจ็ดวันนับแต่ วันที่มีคำสั่งไม่อนุมัติ พร้อมทั้งเหตุผลและสิทธิอุทธรณ์คำสั่งไม่อนุมัติ

  11. ๑๑

    ในกรณีที่กิจการที่ใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำนของผู้รับอนุญำตใช้น้ำได้รับควำมเสียหำย จำกภัยธรรมชำติ หรือจำกเหตุอื่นใดอันมีลักษณะและควำมร้ำยแรงในระดับเดียวกัน จนเป็นเหตุให้ ผู้รับอนุญำตใช้น้ำไม่สำมำรถประกอบกิจการนั้นได้ทั้งหมดหรือบางส่วน ผู้รับอนุญำตใช้น้ำมีสิทธิยื่นคำขอ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนได้

  12. ๑๒

    ผู้รับอนุญำตใช้น้ำตำมข้อ ๑๑ ผู้ใดประสงค์จะขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน ให้ยื่นคำขอ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนต่ออธิบดีโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ พร้อมด้วยข้อมูลและเอกสำรตำมที่ระบุไว้ ในแบบคำขอภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่เกิดภัยธรรมชำติหรือเหตุอื่นใดนั้น ในกรณีที่ไม่สำมำรถยื่นคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำนโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ยื่นคำขอ ณ ที่ทำกำรโครงกำรในเขตที่ทำงน้ำชลประทำนอยู่ในควำมรับผิดชอบ หรือสถำนที่อื่นตำมที่อธิบดีกำหนด โดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ

  13. ๑๓

    ให้นำควำมในข้อ ๙ และข้อ ๑๐ มำใช้บังคับแก่กำรยื่นคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน และกำรอนุมัติให้ผ่อนชำระค่ำชลประทำนโดยอนุโลม

  14. ๑๔

    ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุมัติให้ผ่อนชำระค่ำชลประทำน ต้องชำระค่ำชลประทำน สำหรับงวดที่ยังมิได้ชำระหรือยังชำระไม่ครบถ้วนนั้นตำมระยะเวลาที่ได้ทำควำมตกลงกับอธิบดี

  15. ๑๕

    คำขอยกเว้นค่ำชลประทำนและคำขอผ่อนชำระค่ำชลประทำน ให้เป็นไปตำมแบบ ที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ

  16. ๑๖

    เพื่อเป็นกำรอำนวยควำมสะดวกในกำรแจ้งให้ผู้รับอนุญำตใช้น้ำทรำบตำมกฎกระทรวงนี้ ให้เจ้ำพนักงำนแจ้งแก่ผู้รับอนุญำตใช้น้ำโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ไปพร้อมกับหนังสือแจ้งด้วยก็ได้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๘

  17. ๑๗

    ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุญำตและดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำแล้วอยู่ในวันก่อน วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ใช้มำตรวัดน้ำนั้นได้ต่อไปจนกว่ำระยะเวลาการอนุญาตใช้น้ำจะสิ้นสุดลง และให้คำนวณค่ำชลประทำนตำมปริมำตรน้ำที่ใช้จริงที่วัดได้จำกมำตรวัดน้ำนั้น

  18. ๑๘

    ผู้รับอนุญำตใช้น้ำซึ่งได้รับอนุญำตอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ และ ยังมิได้ดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำ ต้องดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำให้เป็นไปตำมหลักเกณฑ์และวิธีการ ที่อธิบดีกำหนดตำมข้อ ๔ วรรคหนึ่ง ภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจำกนำยช่ำง ชลประทำน และในระหว่ำงที่ยังไม่ดำเนินกำรติดตั้งมำตรวัดน้ำ ให้คำนวณค่ำชลประทำนเป็นรำยเดือน ตำมปริมำตรน้ำสูงสุดที่ขนำดของเครื่องสูบน้ำจะสูบได้ในเจ็ดร้อยยี่สิบชั่วโมงต่อเดือน ทั้งนี้ เศษของ เดือนให้คำนวณตำมส่วน โดยคิดสำมสิบวันเป็นหนึ่งเดือน ให้ไว้ ณ วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖4 เฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๕๕ ก หนา้ ๙ หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่วิธีการในกำรจัดเก็บหรือชำระ ค่ำชลประทำน และกำรยกเว้นค่ำชลประทำนตำมกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๒ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตำมควำม ในพระรำชบัญญัติกำรชลประทำนหลวง พุทธศักราช ๒๔๘๕ ใช้บังคับมำเป็นเวลำนำน และไม่สอดคล้องกับ สถำนกำรณ์ปัจจุบัน สมควรปรับปรุงเรื่องดังกล่ำวให้เหมำะสมและชัดเจนยิ่งขึ้น รวมทั้งกำหนดวิธีการ ผ่อนชำระค่ำชลประทำนเพื่อบรรเทำภำระกำรชำระค่ำชลประทำนของผู้รับอนุญำตใช้น้ำจำกทำงน้ำชลประทำน เพื่อกิจการโรงงำน กำรประปำ หรือกิจการอื่น ในหรือนอกเขตชลประทำน จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

ที่มาของตัวบทนี้
ผู้เผยแพร่ไฟล์
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาดัชนีกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
หน้ารายการของกฤษฎีกา
https://www.ocs.go.th/searchlaw/law-index/item/12626ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) — สัญญาอนุญาตประกาศอยู่ในระเบียนชุดข้อมูลนี้ — คือหลักฐานสัญญาอนุญาตของตัวบททั้งฉบับ
ไฟล์ต้นทาง
https://www.ocs.go.th/searchlaw/power_link/download/eyJ1dWlkIjoiM2RjMDBiZDAtYzY0NC00YzliLTgxMzQtOGY5M2Q1NmQ0Y2I4IiwiZmlsZW5hbWUiOiLguIEwMDE0IOC4geC4juC4geC4o-C4sOC4l-C4o-C4p-C4hyAyNTY0LTU14LiBLTUucGRmIn0.nU0Qnp_7ZQK_KNB5p0d8R0EwgZ7OB3vUzdIfIj8JeCE5 หน้า
ค่าตรวจสอบไฟล์ (checksum)
sha256:12366f4d50926dc4ad2a9b202e4da9a417c7975d33aee9757a6b94a9d039128bดึงเมื่อ 2026-08-23T22:32:07.740Z
วิธีดึงข้อความ
pdftotext -layout บน ToUnicode ที่ซ่อม (repair-tounicode.py)ผ่านด่านตรวจของ ai-law: ซ่อม ToUnicode · คืนสระ ำ · ลำดับมาตราต่อเนื่อง · เทียบพยาน OCR