กฎกระทรวงถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๗ · 5มาตรา ๓–๗ · 5 มาตรา
2. หมวด ๒ ลักษณะของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดมาตรา ๘–๑๐ · 3มาตรา ๘–๑๐ · 3 มาตรา
3. หมวด ๓ การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์มาตรา ๑๑–๒๖ · 16มาตรา ๑๑–๒๖ · 16 มาตรา
4. หมวด ๔ การทดสอบและตรวจสอบมาตรา ๒๗–๓๗ · 11มาตรา ๒๗–๓๗ · 11 มาตรา
5. หมวด ๕ ระบบไฟฟ้ามาตรา ๓๘–๔๐ · 3มาตรา ๓๘–๔๐ · 3 มาตรา
6. หมวด ๖ การรับและการจ่ายก๊าซธรรมชาติอัดมาตรา ๔๑–๔๔ · 4มาตรา ๔๑–๔๔ · 4 มาตรา
7. หมวด ๗ การป้องกันและระงับอัคคีภัยมาตรา ๔๕–๔๗ · 3มาตรา ๔๕–๔๗ · 3 มาตรา
8. หมวด ๘ การปฏิบัติเมื่อเกิดอุบัติเหตุมาตรา ๔๘–๕๑ · 4มาตรา ๔๘–๕๑ · 4 มาตรา
9. หมวด ๙ การเลิกใช้งานถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดมาตรา ๕๒–๕๓ · 2มาตรา ๕๒–๕๓ · 2 มาตรา
10. บทเฉพาะกาลมาตรา ๕๔–๕๕ · 2มาตรา ๕๔–๕๕ · 2 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๓๗ ก หนา้ ๑๗ กฎกระทรวง ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติ ควบคุมน้ามันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๓ การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์

   16 มาตรา
2. ๑๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดต้องดำเนินการ ดังต่อไปนี้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๓๗ ก หนา้ ๒๐

   (๑) มีการยึดถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดติดกับโครงสร้างอย่างมั่นคง แข็งแรง และสามารถ ทนต่อความเค้นสถิตและความเค้นจลน์ในสภาพการขนส่งเต็มพิกัดได้ โดยมีความแข็งแรงต่อความเร่ง ไม่น้อยกว่า ๒ จี ตามทิศทางการเคลื่อนที่ของยานพาหนะและในแนวดิ่งลง และไม่น้อยกว่า ๑ จี ในทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของยานพาหนะและในแนวดิ่งขึ้น และจะต้องเป็นไปตามกฎหมาย ว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก และกฎหมายเกี่ยวกับการรถไฟ หรือวิธีการอื่น ที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานเห็นชอบ

   (๒) มีโกร่งป้องกันที่เหมาะสม และมีการระบายอากาศที่ดี

   (๓) ต้องยึดด้วยโครงสร้างที่ยึดให้ทั้งหมดเป็นหน่วยเดียวกันและป้องกันไม่ให้ถังมีการเคลื่อนตัว ที่สัมพัทธ์กับโครงสร้าง และป้องกันการเคลื่อนตัวที่จะก่อให้เกิดความเค้นเข้มข้นเฉพาะจุด ทั้งนี้ ในกรณีที่การยึดถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดกับโครงสร้างถูกออกแบบให้มีการเคลื่อนตัวที่สัมพัทธ์กันได้ ในโครงสร้าง การเคลื่อนตัวดังกล่าวจะต้องไม่ทำให้เกิดการรั่วไหลของก๊าซที่ความดันใช้งาน และ การออกแบบดังกล่าวต้องสามารถทนต่อความเค้นสถิต ความเค้นจลน์ และความเค้นที่เกิดจากความร้อน ระหว่างการใช้งานและการขนส่ง นอกจากนี้ ต้องออกแบบให้ครอบคลุมผลกระทบที่เกิดจากการล้า ของการใช้งานซ้า ๆ ตลอดอายุการใช้งานด้วย

   (๔) ระบบท่อก๊าซร่วมต้องออกแบบให้ได้รับการป้องกันจากแรงกระแทกและการฉีกขาด

   (๕) มีการจัดวางถังโดยจัดเรียงให้สามารถระบายก๊าซขึ้นข้างบนได้สะดวก หากมีการรั่วไหล เกิดขึ้น

3. ๑๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ต้องมีระยะห่างจากอุปกรณ์อื่น ๆ ดังต่อไปนี้

   (๑) ระยะห่างตามแนวราบ ระหว่างผนังด้านหลังห้องคนขับรถกับผนังถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ส่วนที่ใกล้ที่สุดไม่น้อยกว่า ๑๕๐ มิลลิเมตร

   (๒) ระยะห่างตามแนวราบ ระหว่างด้านในของกันชนท้ายกับผนังถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ส่วนที่ใกล้ที่สุดไม่น้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตร

   (๓) ระยะห่างระหว่างผนังถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดและอุปกรณ์กับท่อไอเสียไม่น้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตร

4. ๑๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดกับโครงสร้างหรือโครงรถ ต้องไม่มีส่วนหนึ่งส่วนใด ของถังล้าหรือยื่นออกมานอกโครงสร้าง โครงรถ หรือกันชนท้าย

5. ๑๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดต้องมีกล่องโลหะที่มีความแข็งแรงยึดแน่นติดกับโครงรถ ในตำแหน่งที่ปลอดภัย เพื่อป้องกันหัวท่อรับก๊าซและหัวท่อจ่ายก๊าซ แบตเตอรี่ของรถจะต้องไม่ติดตั้งไว้ในด้านเดียวกับด้านที่มีหัวท่อรับก๊าซและหัวท่อจ่ายก๊าซ และแบตเตอรี่ต้องอยู่ในกล่องโลหะที่ปิดมิดชิดหรือบรรจุในกล่องที่เป็นฉนวน และขั้วแบตเตอรี่หุ้มด้วย ฉนวนไฟฟ้า เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๓๗ ก หนา้ ๒๑

6. ๑๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดชนิดที่มีเส้นใยเสริมความแข็งแรง ต้องมีการป้องกัน การเสื่อมสภาพอันเนื่องมาจากรังสีเหนือม่วงจากแสงแดดด้วย

7. ๑๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดที่มีการติดตั้งลิ้นปิดเปิดก๊าซที่ถัง ต้องจัดให้มีอุปกรณ์ ควบคุมความดันเกินพิกัดหรืออุปกรณ์ควบคุมความดันแบบอื่นที่ถังเพื่อป้องกันไม่ให้อุณหภูมิและความดัน ก๊าซของถังเกินกว่าที่ออกแบบไว้ ลักษณะของอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดหรืออุปกรณ์ควบคุมความดันแบบอื่นตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา

8. ๑๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การติดตั้งลิ้นปิดเปิดก๊าซที่ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ต้องติดตั้งในตำแหน่งที่เข้าถึง ได้สะดวก และไม่ปิดกั้นการระบายก๊าซของอุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดหรืออุปกรณ์ควบคุม ความดันแบบอื่น

9. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กลุ่มถังแต่ละกลุ่มต้องมีลิ้นปิดเปิดก๊าซที่ท่อทางออกเพื่อจุดประสงค์ในการแยกเป็น แต่ละกลุ่ม ทั้งนี้ การติดตั้งลิ้นปิดเปิดก๊าซตัวประธานต้องติดตั้งในตำแหน่งที่เข้าถึงได้โดยสะดวก

10. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    กลุ่มถังแต่ละกลุ่มต้องติดตั้งมาตรวัดความดันอย่างน้อยหนึ่งตัว และแสดงค่าที่อ่าน ได้สูงสุดอยู่ระหว่างหนึ่งจุดสองเท่าของค่าความดันระบายก๊าซที่ตั้งไว้ของลิ้นแบบระบายความดัน ของระบบท่อก๊าซ และไม่เกินสองเท่าของความดันใช้งาน

11. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    กลุ่มถังแต่ละกลุ่มต้องมีการติดตั้งลิ้นแบบระบายความดันของระบบท่อก๊าซซึ่งต้องตั้ง ค่าความดันระบายก๊าซไว้ไม่เกินหนึ่งจุดสองเท่าของความดันที่ใช้งานสูงสุดในแต่ละกลุ่ม และอยู่ใน ตำแหน่งที่ง่ายต่อการเข้าไปดูแลและบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน รวมทั้งมีการติดตั้งท่อระบาย ก๊าซที่ระบายออกไปในทิศทางที่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงานและบุคคลซึ่งอยู่ในบริเวณใกล้เคียง

12. ๒๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    อุปกรณ์ควบคุมความดันเกินพิกัดหรืออุปกรณ์ควบคุมความดันแบบอื่นชนิดที่มีลิ้น แบบระบายความดันที่ติดตั้งบนถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด และลิ้นแบบระบายความดันของระบบท่อก๊าซ ต้องมีสิ่งปกคลุมเพื่อป้องกันมิให้น้าและสิ่งสกปรกเข้าไปอุดตัน โดยอยู่ในตำแหน่งที่ง่ายต่อการเข้าไปดูแล และบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน มีการติดแผ่นเครื่องหมายที่แสดงค่าความดันเกินพิกัด และมีการผนึกลวดประทับตราผูกติดไว้เพื่อป้องกันไม่ให้บุคคลภายนอกเข้ามาปรับแต่งความดัน ในกรณีที่จำเป็นจะต้องถอดอุปกรณ์ตามวรรคหนึ่ง เพื่อนำไปทำการทดสอบ ให้ทำลายผนึกได้ และเมื่อทำการทดสอบและตั้งค่าความดันก๊าซแล้ว ต้องติดแผ่นเครื่องหมายตามวรรคหนึ่งและติดผนึกใหม่

13. ๒๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดต้องมีการติดตั้งข้อต่อระบายก๊าซที่ระบบท่อก๊าซในตำแหน่ง ที่สามารถระบายก๊าซออกจากถังและท่อก๊าซได้ทั้งหมด เพื่อประโยชน์ในการทดสอบ ตรวจสอบ หรือซ่อมบำรุง

14. ๒๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกรณีที่จัดให้มีลิ้นปิดเปิดก๊าซสำหรับปิดฉุกเฉินที่ระบบท่อก๊าซ ต้องสามารถ ทำการปิดได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน โดยต้องมีป้ายข้อความว่า “วาล์วฉุกเฉิน” เขียนด้วย เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๓๗ ก หนา้ ๒๒ ตัวอักษรสีแดง ขนาดความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า ๒.๕ เซนติเมตร บนพื้นสีขาว และต้องมีลูกศร แสดงทิศทางการปิดลิ้นไว้อย่างชัดเจน หรือแสดงควบคู่กับข้อความดังกล่าว

15. ๒๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    การใช้ท่ออ่อนสำหรับถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ให้ใช้เฉพาะช่วงที่ต้องการให้ท่อก๊าซ ขยับตัวได้เท่านั้น โดยท่ออ่อนต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้

    (๑) ต้องเป็นท่อที่สามารถใช้กับก๊าซธรรมชาติได้

    (๒) ต้องเป็นชนิดทนความดันสูงได้อย่างน้อยสี่เท่าของความดันใช้งานสูงสุด

    (๓) ต้องได้รับการทดสอบและตรวจสอบที่ความดันสองเท่าของความดันใช้งาน อย่างน้อยหนึ่งนาที

16. ๒๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัดต้องเป็นชนิดที่ใช้กับ ก๊าซธรรมชาติอัดโดยเฉพาะ การติดตั้งระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ห้ามมิให้ใช้โลหะต่างชนิดกัน ที่มีคุณสมบัติเมื่อสัมผัสกันแล้วมีผลทำให้เกิดการผุกร่อน การออกแบบหรือสร้างระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ของถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด รวมทั้ง การทดสอบและตรวจสอบในการออกแบบหรือสร้างดังกล่าว ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา

17. ๒๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    การออกแบบการติดตั้งถังขนส่งก๊าซธรรมชาติอัด ระบบท่อก๊าซ และอุปกรณ์ ต้องกระทำโดยวิศวกรซึ่งได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร