กฎกระทรวงกำหนดขั้นตอนและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการยึด การอายัด และการขายทอดตลาดทรัพย์สิน และกำหนดอำนาจของศาลในส่วนที่เกี่ยวกับการบังคับคดีให้เป็นอำนาจของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๕

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑00 มาตรา
2. บททั่วไปมาตรา ๑–๑๔ · 14มาตรา ๑–๑๔ · 14 มาตรา
3. หมวด ๒ กำรยึดทรัพย์สินมาตรา ๑๕–๔๑ · 27มาตรา ๑๕–๔๑ · 27 มาตรา
4. หมวด ๓ กำรอำยัดทรัพย์สินมาตรา ๔๒–๕๐ · 9มาตรา ๔๒–๕๐ · 9 มาตรา
5. หมวด ๔ กำรขายทอดตลำดทรัพย์สินมาตรา ๕๑–๗๐ · 20มาตรา ๕๑–๗๐ · 20 มาตรา
6. หมวด ๕ กำรขอมีสิทธิได้รับชำระเงินส่วนที่เหลือภำยหลังกำรขายทอดตลำดทรัพย์สินมาตรา ๗๑ · 1มาตรา ๗๑ · 1 มาตรา
7. หมวด ๖ กำรถอนกำรบังคับทำงปกครองมาตรา ๗๒–๗๓ · 2มาตรา ๗๒–๗๓ · 2 มาตรา
8. หมวด ๗ กำรกำหนดอำนำจของศำลมาตรา ๗๔–๗๕ · 2มาตรา ๗๔–๗๕ · 2 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๙ ตอนที่ ๒๕ ก หนา้ ๑ กฎกระทรวง กำหนดขั้นตอนและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับกำรยึด กำรอำยัด และกำรขายทอดตลำดทรัพย์สิน และกำหนดอำนำจของศำล ในส่วนที่เกี่ยวกับกำรบังคับคดีให้เป็นอำนำจของหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๕ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๖ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติวิธีปฏิบัติรำชกำร ทำงปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ และมาตรา ๖๓/๑๒ แห่งพระรำชบัญญัติวิธีปฏิบัติรำชกำรทำงปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติวิธีปฏิบัติรำชกำรทำงปกครอง (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒ นำยกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๓ กำรอำยัดทรัพย์สิน

   9 มาตรา
2. ๔๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรอำยัดทรัพย์สินของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง ให้อำยัด ได้เพียงไม่เกินกว่ำที่พอจะชำระหนี้ รวมทั้งค่ำธรรมเนียม ค่ำตอบแทน หรือค่ำใช้จ่ำยอื่นในกำรบังคับ ทำงปกครอง เว้นแต่ทรัพย์สินที่อำยัดนั้นไม่อำจแบ่งแยกได้ ให้เจ้ำพนักงำนขออนุมัติอำยัดทรัพย์สินโดยจัดทำคำสั่งอำยัดทรัพย์สินของผู้อยู่ในบังคับของ มำตรกำรบังคับทำงปกครอง และแนบเอกสำรหลักฐำนต่ำง ๆ ที่เกี่ยวข้องไปยังหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐ เมื่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐลงนำมในคำสั่งอำยัดทรัพย์สินแล้ว ให้ส่งคำสั่งดังกล่ำวให้แก่ผู้อยู่ในบังคับ ของมำตรกำรบังคับทำงปกครองและบุคคลภำยนอกซึ่งต้องชำระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินหรือ ชำระหนี้อย่ำงอื่นนั้น พร้อมทั้งแจ้งให้ทรำบถึงจำนวนหนี้ที่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง จะต้องชำระแก่หน่วยงำนของรัฐด้วย คำสั่งอำยัดตำมวรรคสอง ต้องมีข้อห้ำมผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองไม่ให้ จำหน่ายสิทธิเรียกร้องและมีข้อห้ำมบุคคลภำยนอกไม่ให้ปฏิบัติกำรชำระหนี้นั้นแก่ผู้อยู่ในบังคับของ มำตรกำรบังคับทำงปกครอง แต่ให้ชำระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินหรือชำระหนี้อย่ำงอื่นนั้นให้แก่ เจ้ำพนักงำน หรือให้ดำเนินกำรโดยวิธีอื่นใดตำมที่เจ้ำพนักงำนเห็นสมควร ทั้งนี้ ตำมเวลำหรือเงื่อนไข ตำมที่เจ้ำพนักงำนกำหนด

3. ๔๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรอำยัดสิทธิเรียกร้อง ให้กระทำได้ไม่ว่ำหนี้ที่เรียกร้องนั้นจะมีข้อโต้แย้ง ข้อจำกัด เงื่อนไข หรือไม่ว่ำได้กำหนดจำนวนไว้แน่นอนหรือไม่ก็ตำม เลม่ ๑๓๙ ตอนที่ ๒๕ ก หนา้ ๑๕

4. ๔๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรอำยัดสิทธิเรียกร้องของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองซึ่งมีสิทธิ ได้รับชำระหนี้เป็นครำว ๆ ให้มีผลเป็นกำรอำยัดสิทธิเรียกร้องของผู้นั้นซึ่งมีสิทธิได้รับชำระหนี้ภำยหลัง กำรอำยัดนั้นด้วย

5. ๔๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรอำยัดสิทธิเรียกร้องของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองที่มีจำนอง หรือจำนำเป็นประกัน หรือที่นำทรัพย์อิงสิทธิตำมกฎหมำยว่ำด้วยทรัพย์อิงสิทธิเป็นประกัน ให้มีผลรวม ตลอดถึงกำรจำนอง กำรจำนำ หรือทรัพย์อิงสิทธินั้นด้วย ถ้ำทรัพย์สินที่จำนองนั้นมีทะเบียน ให้เจ้ำพนักงำนแจ้งคำสั่งอำยัดไปยังผู้มีอำนาจหน้าที่เพื่อให้จดแจ้งไว้ในทะเบียน ในกรณีผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิมิใช่ลูกหนี้ตำมสิทธิเรียกร้อง เมื่อได้ ดำเนินกำรอำยัดแล้ว ให้แจ้งผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิเพื่อทรำบด้วย

6. ๔๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรอำยัดสิทธิเรียกร้องนั้นให้มีผล ดังต่อไปนี้

   (๑) กำรที่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองได้ก่อให้เกิดสิทธิแก่บุคคลภำยนอก เหนือสิทธิเรียกร้องที่ได้ถูกอำยัด โอน เปลี่ยนแปลง หรือระงับซึ่งสิทธิเรียกร้องดังกล่ำวภำยหลังที่ได้ ทำกำรอำยัดไว้แล้วนั้น หำอำจใช้ยันแก่หน่วยงำนของรัฐหรือเจ้ำพนักงำนได้ไม่ ถึงแม้ว่ำรำคำแห่งสิทธิ เรียกร้องนั้นจะเกินกว่ำจำนวนหนี้ตำมคำสั่งทำงปกครองที่กำหนดให้ชำระเงินกับค่ำธรรมเนียม ค่ำตอบแทน หรือค่ำใช้จ่ำยอื่นในกำรบังคับทำงปกครอง และผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับ ทำงปกครองได้กระทำกำรดังกล่ำวแก่สิทธิเรียกร้องที่ถูกอำยัดเพียงส่วนที่มีรำคำเกินจำนวนนั้นก็ตำม

   (๒) ถ้ำค่ำแห่งสิทธิเรียกร้องซึ่งอำยัดไว้นั้นต้องเสื่อมเสียไปเพรำะควำมผิดของหน่วยงำนของรัฐ หน่วยงำนของรัฐต้องรับผิดชดใช้ค่ำสินไหมทดแทนให้แก่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง เพื่อควำมเสียหำยใด ๆ ซึ่งเกิดขึ้นแก่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง

   (๓) กำรชำระหนี้โดยบุคคลภำยนอกตำมที่ระบุไว้ในคำสั่งอำยัดนั้นให้ถือว่ำเป็นกำรชำระหนี้ ตำมกฎหมำย ควำมใน

   (๑) มิให้ใช้บังคับแก่ผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิซึ่งมิใช่ลูกหนี้ ตำมสิทธิเรียกร้องตำมข้อ ๔๕ วรรคสอง หำกผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิพิสูจน์ ได้ว่ำควำมระงับสิ้นไปแห่งกำรจำนอง กำรจำนำ หรือกำรก่อตั้งทรัพย์อิงสิทธิเกิดขึ้นโดยผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิกระทำกำรโดยสุจริตและเสียค่ำตอบแทนก่อนมีกำรแจ้งกำรอำยัด ไปยังผู้จำนอง ผู้จำนำ หรือผู้จำนองด้วยทรัพย์อิงสิทธิเพื่อทรำบ

7. ๔๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองมีสิทธิเรียกร้องให้บุคคลภำยนอก หรือสถำบันกำรเงินชำระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินให้แก่ตน หำกถึงกำหนดเวลำที่บุคคลภำยนอก หรือสถำบันกำรเงินต้องชำระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินให้แก่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับ ทำงปกครองแล้ว ให้หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐมีหนังสือแจ้งบุคคลภำยนอกหรือสถำบันกำรเงิน ว่ำให้ดำเนินกำรชำระเงินหรือส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินให้แก่หน่วยงำนของรัฐภำยในสิบห้ำวัน นับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง เลม่ ๑๓๙ ตอนที่ ๒๕ ก หนา้ ๑๖ ภำยใต้บังคับข้อ ๔๘ หำกบุคคลภำยนอกหรือสถำบันกำรเงินไม่ปฏิบัติตำมหนังสือแจ้ง ตำมวรรคหนึ่งภำยในกำหนดเวลำ หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐโดยอนุมัติของผู้บังคับบัญชำ ผู้กำกับดูแล หรือผู้ควบคุมกำรปฏิบัติงำนชั้นเหนือขึ้นไป อำจบังคับทำงปกครองแก่ผู้นั้นเสมือนหนึ่งว่ำผู้นั้นเป็นผู้อยู่ใน บังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองตามมาตรา ๓๒๕ วรรคห้ำ แห่งประมวลกฎหมำยวิธีพิจำรณำ ควำมแพ่ง ทั้งนี้ โดยไม่กระทบถึงสิทธิในกำรดำเนินคดีอำญำฐำนขัดคำสั่งของเจ้ำพนักงำน

8. ๔๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บุคคลภำยนอกหรือสถำบันกำรเงินอำจยื่นคำร้องคัดค้ำนคำสั่งอำยัดทรัพย์สิน เพื่อโต้แย้งหนี้ที่เรียกให้ชำระต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐได้ภำยในสิบห้ำวันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่งอำยัด บุคคลผู้จะต้องเสียหำยเพรำะคำสั่งอำยัดอำจยื่นคำร้องคัดค้ำนคำสั่งดังกล่ำวได้ภำยใน กำหนดเวลำดังต่อไปนี้ แต่ต้องไม่ช้ำกว่ำสิบห้ำวันนับแต่วันทรำบคำสั่งอำยัด

   (๑) ถ้ำสิทธิเรียกร้องนั้นเป็นกำรให้ชำระเงิน ให้ยื่นคำร้องต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐก่อนวันที่ บุคคลภำยนอกจะชำระเงินให้แก่หน่วยงำนของรัฐ

   (๒) ถ้ำสิทธิเรียกร้องนั้นเป็นกำรให้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สิน ให้ยื่นคำร้องต่อหัวหน้ำหน่วยงำน ของรัฐก่อนขายทอดตลำดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่นซึ่งทรัพย์สินนั้น

   (๓) ถ้ำสิทธิเรียกร้องนั้นเป็นกำรให้ชำระหนี้อย่ำงอื่นนอกจำก (๑) และ

   (๒) ให้ยื่นคำร้อง ต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐก่อนที่บุคคลภำยนอกจะปฏิบัติกำรชำระหนี้ เมื่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐสั่งรับคำร้องคัดค้ำนตำมวรรคหนึ่งและวรรคสองแล้ว ให้ส่งสำเนำ คำร้องแก่ผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองและเจ้ำพนักงำน และให้เจ้ำพนักงำน งดกำรบังคับตำมคำสั่งอำยัดไว้ในระหว่ำงรอคำวินิจฉัยชี้ขำด เมื่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐทำกำรไต่สวนแล้ว หำกเห็นว่ำสิทธิเรียกร้องของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองนั้นมีอยู่จริงและอำจบังคับได้ ก็ให้ยกคำร้องนั้นเสียและมีคำสั่งให้บุคคลภำยนอกหรือสถำบันกำรเงินปฏิบัติตำมคำสั่งอำยัด แต่หำก เห็นว่ำคำร้องคัดค้ำนรับฟังได้ ให้หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐมีคำสั่งถอนกำรอำยัดสิทธิเรียกร้อง ในระหว่ำงกำรพิจำรณำคำร้องคัดค้ำนตำมวรรคสำม หำกมีพยำนหลักฐำนเบื้องต้นแสดงว่ำ คำร้องคัดค้ำนนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ำมำเพื่อประวิงเวลำให้ล่ำช้ำ หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐมีอำนำจสั่งให้ผู้ร้อง คัดค้ำนวำงเงินหรือจัดหำประกันมำวำงต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐตำมจำนวนและภำยในเวลำที่กำหนด เพื่อประกันควำมเสียหำยใด ๆ ที่อำจได้รับจำกกำรยื่นคำร้องคัดค้ำนนั้น ถ้ำผู้ร้องคัดค้ำนไม่ปฏิบัติ ตำมคำสั่งเช่นว่ำนี้ ให้หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐยกคำร้องคัดค้ำนนั้นเสียและมีคำสั่งให้ดำเนินกำรต่อไป ส่วนเงินหรือประกันที่วำงไว้ต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐดังกล่ำว เมื่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐเห็นว่ำไม่มี ควำมจำเป็นต่อไปจะสั่งคืนเงินหรือยกเลิกประกันนั้นก็ได้ ในกรณีที่สิทธิเรียกร้องของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครองนั้นมีอยู่จริงและ อำจบังคับได้ ให้เจ้ำพนักงำนมีคำเตือนให้บุคคลภำยนอกหรือสถำบันกำรเงินปฏิบัติตำมคำสั่งอำยัด ทรัพย์สินภำยในเวลำที่กำหนด ถ้ำบุคคลดังกล่ำวไม่ปฏิบัติตำมคำเตือน ให้เจ้ำพนักงำนรำยงำนหัวหน้ำ หน่วยงำนของรัฐ และให้หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐโดยกำรอนุมัติของผู้บังคับบัญชำ ผู้กำกับดูแล เลม่ ๑๓๙ ตอนที่ ๒๕ ก หนา้ ๑๗ หรือผู้ควบคุมกำรปฏิบัติงำนชั้นเหนือขึ้นไปของหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐพิจำรณำดำเนินกำรบังคับ ทำงปกครองแก่ผู้นั้นเสมือนหนึ่งว่ำเป็นผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง รวมทั้งให้ชดใช้ ควำมเสียหำยใดๆที่เกิดขึ้นเพรำะกำรไม่ปฏิบัติตำมคำสั่งอำยัดทรัพย์สินพร้อมกันไปด้วย ถ้ำไม่มีกำรคัดค้ำนคำสั่งอำยัดทรัพย์สิน แต่บุคคลผู้ได้รับคำสั่งอำยัดทรัพย์สินมิได้ปฏิบัติ ตำมคำสั่ง ให้เจ้ำพนักงำนดำเนินกำรตำมวรรคห้ำ คำสั่งยกคำร้องตำมวรรคสำมและวรรคสี่ ให้เป็นที่สุด

9. ๔๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ทรัพย์สินที่อำยัดแล้ว ให้จัดการ ดังต่อไปนี้

   (๑) กรณีเป็นพันธบัตรหรือหลักทรัพย์ที่เป็นประกัน ซึ่งเป็นของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำร บังคับทำงปกครอง ออกให้แก่ผู้ถือหรือออกในนำมของผู้อยู่ในบังคับของมำตรกำรบังคับทำงปกครอง เจ้ำพนักงำนอำจเสนอต่อหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐให้มีคำสั่งให้ไถ่ถอนและรับคืนเงินต้นพันธบัตร หรือจำหน่าย ณ สถำนแลกเปลี่ยน แล้วแต่กรณี แต่ถ้ำหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐเห็นสมควร ให้ขายทอดตลำด ก็ให้ขายสิ่งเหล่ำนั้นโดยวิธีขายทอดตลำด

   (๒) กรณีเป็นตรำสำรเปลี่ยนมือ เช่น ตั๋วเงิน เจ้ำพนักงำนอำจเสนอให้หัวหน้ำหน่วยงำน ของรัฐมีคำสั่งอนุญำตจำหน่ายตำมรำคำที่ปรำกฏในตรำสำร หรือรำคำต่ำกว่ำนั้นตำมที่หัวหน้ำหน่วยงำน ของรัฐเห็นสมควร แต่ถ้ำหัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐเห็นสมควรให้ขายทอดตลำด ก็ให้นำตรำสำรนั้น ออกขายทอดตลำด

   (๓) กรณีเป็นทรัพย์สินอื่นที่ส่งมอบหรือโอนตำมสิทธิเรียกร้องที่ถูกอำยัดนั้น ให้นำทรัพย์สินนั้น ออกขายทอดตลำด

10. ๕๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    หำกกำรจำหน่ายสิทธิเรียกร้องที่ถูกอำยัดจะเป็นกำรยุ่งยำกเนื่องจำกกำรชำระหนี้นั้น ต้องอำศัยกำรชำระหนี้ตอบแทน หรือด้วยเหตุอื่นใดอันจะทำให้กำรชำระหนี้นั้นล่ำช้ำออกไปอีกและ อำจเกิดควำมเสียหำยขึ้นได้ เมื่อบุคคลผู้มีส่วนได้เสียหรือเจ้ำพนักงำนร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร หัวหน้ำหน่วยงำนของรัฐอำจมีคำสั่งให้จำหน่ายโดยวิธีอื่นนอกเหนือจำกกำรขายทอดตลำดได้