กฎกระทรวงกำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. ๒๕๖๖

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๖ · 4มาตรา ๓–๖ · 4 มาตรา
2. หมวด ๒ หน่วยแรงแบกทำนที่ยอมให้ของดินฐำนรำกและแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มมาตรา ๗–๑๐ · 4มาตรา ๗–๑๐ · 4 มาตรา
3. หมวด ๓ ฐำนรำกแผ่มาตรา ๑๑–๑๗ · 7มาตรา ๑๑–๑๗ · 7 มาตรา
4. หมวด ๔ ฐำนรำกเสำเข็มมาตรา ๑๘–๒๘ · 11มาตรา ๑๘–๒๘ · 11 มาตรา
5. หมวด ๕ เกณฑ์กำรทดสอบมาตรา ๒๙–๓๐ · 2มาตรา ๒๙–๓๐ · 2 มาตรา
6. หมวด ๖ กำแพงกันดินมาตรา ๓๑–๓๓ · 3มาตรา ๓๑–๓๓ · 3 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๔๐ ตอนที่ ๕๓ ก หนา้ ๙ กฎกระทรวง กำหนดฐำนรำกของอำคำรและพื้นดินที่รองรับอำคำร พ.ศ. ๒๕๖๖ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๕ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๘ (๓) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระรำชบัญญัติ ควบคุมอำคำร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓ และมาตรา ๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงมหาดไทยโดยคำแนะนำของคณะกรรมกำรควบคุมอำคำรออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๔ ฐำนรำกเสำเข็ม

   11 มาตรา
2. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรคำนวณผลของหน่วยแรงแบกทำนที่ยอมให้ของดินฐำนรำกสำหรับเสำเข็ม ที่ฝังอยู่ในชั้นทรำย ปลำยเสำเข็มต้องฝังอยู่ในชั้นทรำยที่มีควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ๓ เมตร หำกควำมหนำ ของชั้นทรำยน้อยกว่ำ ๓ เมตร ให้พิจำรณำหน่วยแรงแบกทำนที่ยอมให้ของดินฐำนรำกจำก ผลกำรคำนวณในชั้นดินถัดไปด้วย

3. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรออกแบบและคำนวณฐำนรำกเสำเข็มที่อยู่ในบริเวณชั้นดินเหนียวอ่อนหรือ ดินเหนียวอ่อนมำกที่มีกำรถมดินหรือมีกำรสูบน้ำบำดำลในบริเวณพื้นที่ก่อสร้ำง หรือบริเวณที่มีปัจจัย ที่อำจทำให้ดินฐำนรำกมีอัตรำกำรทรุดตัวเร็วกว่ำอัตรำกำรทรุดตัวของเสำเข็ม ให้ผู้ออกแบบและคำนวณ คำนึงถึงแรงเสียดทำนของเสำเข็มที่ลดลงจนอำจทำให้เสำเข็มเกิดกำรทรุดตัวด้วย

4. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรออกแบบและคำนวณโครงสร้ำงเสำเข็มที่ปลำยเสำเข็มฝังอยู่ในชั้นดินแข็งและ ส่วนบนของเสำเข็มอยู่ในชั้นดินเหนียวอ่อนมำก ให้ผู้ออกแบบและคำนวณคำนึงถึงควำมชะลูดของ เสำเข็มซึ่งส่งผลต่อกำรรับน้ำหนักบรรทุกด้วย

5. ๒๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรออกแบบและคำนวณฐำนรำกเสำเข็มที่มีจำนวนเสำเข็มมำกกว่ำหนึ่งต้นใน หนึ่งฐำนรำก ให้ตำแหน่งของเสำเข็มแต่ละต้นมีระยะห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๓ เท่ำของมิติที่กว้ำงที่สุดของ หน้ำตัดเสำเข็ม ในกรณีที่ระยะห่ำงระหว่ำงเสำเข็มแต่ละต้นในหนึ่งฐำนรำกมีค่ำน้อยกว่ำหลักเกณฑ์ ที่กำหนดในวรรคหนึ่ง ให้ผู้ออกแบบและคำนวณตรวจสอบผลกระทบที่อำจทำให้ค่ำแรงแบกทำน ของฐำนรำกเสำเข็มกลุ่มลดลงตำมจำนวนเสำเข็มที่เพิ่มขึ้น

6. ๒๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ฐำนรำกเสำเข็มต้องมีควำมหนำของฐำนคอนกรีตและระยะหุ้มเสำเข็ม ดังต่อไปนี้

   (๑) ควำมหนำของฐำนคอนกรีต

   (ก) เสำเข็มชนิดรับแรงเสียดทำนเป็นหลักต้องมีควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ๒๐ เซนติเมตร

   (ข) เสำเข็มชนิดอื่นต้องมีควำมหนำไม่น้อยกว่ำ ๓๕ เซนติเมตร เลม่ ๑๔๐ ตอนที่ ๕๓ ก หนา้ ๑๗

   (๒) ระยะหุ้มเสำเข็มของฐำนคอนกรีต

   (ก) ฐำนรำกเสำเข็มเดี่ยวต้องมีระยะหุ้มหัวเสำเข็มไม่น้อยกว่ำ ๑๕ เซนติเมตร และมีระยะ หุ้มขอบเสำเข็มไม่น้อยกว่ำครึ่งหนึ่งของขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของเสำเข็ม

   (ข) ฐำนรำกเสำเข็มกลุ่มต้องมีระยะหุ้มหัวเสำเข็มไม่น้อยกว่ำ ๗.๕ เซนติเมตร และมีระยะ หุ้มขอบเสำเข็มไม่น้อยกว่ำครึ่งหนึ่งของขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของเสำเข็มต้นริม

7. ๒๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เสำเข็มต้องมีควำมมั่นคงแข็งแรงเพียงพอต่อกำรรับแรงหรือน้ำหนักบรรทุกในทุกขั้นตอน กำรก่อสร้ำงและกำรใช้งำน โดยมีหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

   (๑) เสำเข็มคอนกรีตหล่อสำเร็จ

   (ก) กำรออกแบบและคำนวณโครงสร้ำงเสำเข็มต้องคำนึงถึงหน่วยแรงที่เกิดขึ้นจำก กำรรับน้ำหนักบรรทุกของฐำนรำก รวมถึงหน่วยแรงที่เกิดขึ้นในขณะขนย้ำยหรือขณะก่อสร้ำง ทั้งนี้ กำรคำนวณหน่วยแรงและกำรกำหนดปริมำณเหล็กเสริมในเสำเข็ม ให้เป็นไปตำมที่รัฐมนตรีโดยคำแนะนำ ของคณะกรรมกำรควบคุมอำคำรประกาศกำหนดในรำชกิจจำนุเบกษำ

   (ข) หำกใช้เสำเข็มคอนกรีตหล่อสำเร็จมำกกว่ำหนึ่งต้นต่อกันแล้ว จุดต่อระหว่ำงเสำเข็ม ต้องไม่ทำให้ตำแหน่งและแนวของเสำเข็มที่นำมำต่อกันนั้นมีควำมเบี่ยงเบนเกินกว่ำที่กำหนดในข้อ ๒๘ และรอยต่อดังกล่ำวต้องสำมำรถต้ำนแรงในแนวดิ่ง แรงด้ำนข้ำง และแรงดัดได้ ไม่น้อยกว่ำหน้ำตัด ของเสำเข็มทุกต้นที่นำมำต่อกัน รวมทั้งต้องสำมำรถทำให้เสำเข็มถ่ำยน้ำหนักบรรทุกไปยังดินฐำนรำก โดยรอบได้ตลอดทั้งควำมยำวของเสำเข็ม และต้องไม่เกิดควำมเสียหำยหรือทำให้ส่วนของเสำเข็ม เสียหำยจำกกำรติดตั้งเสำเข็ม ทั้งนี้ ให้แสดงรำยละเอียดของรอยต่อในแบบแปลนหรือรายการประกอบ แบบแปลนด้วย

   (๒) เสำเข็มเจำะหรือเสำเข็มหล่อในที่

   (ก) พื้นที่หน้ำตัดรวมของเหล็กเสริมทุกเส้นตำมควำมยำวของเสำเข็มในชั้นดินเหนียวอ่อน หรือดินเหนียวอ่อนมำก ต้องมีค่ำไม่น้อยกว่ำร้อยละ ๐.๕ ของพื้นที่หน้ำตัดของเสำเข็ม โดยให้ใช้ เหล็กเสริมที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงไม่น้อยกว่ำ ๑๒ มิลลิเมตร และมีจำนวนไม่น้อยกว่ำ ๖ เส้น

   (ข) ระยะห่ำงระหว่ำงตำแหน่งของเสำเข็มต้นที่เพิ่งหล่อคอนกรีตแล้วเสร็จภำยในเวลำ ไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมง กับตำแหน่งของกำรเจำะเสำเข็มต้นถัดไปต้องมีระยะห่ำงไม่น้อยกว่ำ ๖ เท่ำ ของเส้นผ่ำนศูนย์กลำงเสำเข็มต้นที่ใหญ่กว่ำซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกัน โดยวัดจำกศูนย์กลำงเสำเข็มแต่ละต้น

8. ๒๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรออกแบบและคำนวณฐำนรำกเสำเข็มรับแรงตำมแนวดิ่งที่มีรำยงำนกำรสำรวจดิน ฐำนรำกหรือมีกำรทดสอบหำแรงต้ำนทำนของเสำเข็มในบริเวณก่อสร้ำงหรือใกล้เคียง ให้ใช้ค่ำแรง ต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็ม ดังต่อไปนี้

   (๑) ค่ำแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่คำนวณได้จำกรำยงำนกำรสำรวจดินฐำนรำก ให้ใช้ได้ ไม่เกินร้อยละ ๔๐ ของแรงต้ำนทำนสูงสุดของเสำเข็มที่ได้จำกผลกำรคำนวณ เลม่ ๑๔๐ ตอนที่ ๕๓ ก หนา้ ๑๘

   (๒) ค่ำแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่ได้จำกกำรทดสอบเสำเข็มโดยวิธีสถิตยศำสตร์ ให้ใช้ได้ไม่เกินร้อยละ ๕๐ ของแรงต้ำนทำนสูงสุดของเสำเข็มที่ได้จำกผลกำรทดสอบ

   (๓) ค่ำแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่ได้จำกกำรทดสอบเสำเข็มโดยวิธีพลศำสตร์ ให้ใช้ได้ ไม่เกินร้อยละ ๔๐ ของแรงต้ำนทำนสูงสุดของเสำเข็มที่ได้จำกผลกำรทดสอบที่ได้จำกกำรสอบเทียบกับ วิธีสถิตยศำสตร์

9. ๒๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กำรประเมินแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่ไม่เกิน ๔๐ ตันต่อต้น ให้เป็นไปตำมที่ รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมกำรควบคุมอำคำรประกาศกำหนดในรำชกิจจำนุเบกษำ กำรประเมินแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่เกิน ๔๐ ตันต่อต้น ให้เป็นไปตำมที่ผู้ออกแบบ และคำนวณรับรอง

10. ๒๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ตุ้มที่ใช้ตอกเสำเข็มต้องมีน้ำหนักไม่น้อยกว่ำน้ำหนักของเสำเข็มหรือมีน้ำหนัก ไม่น้อยกว่ำ ๓,๐๐๐ กิโลกรัม ในกรณีที่ตุ้มที่ใช้ตอกเสำเข็มมีน้ำหนักน้อยกว่ำน้ำหนักของเสำเข็มหรือมีน้ำหนักน้อยกว่ำ ๓,๐๐๐ กิโลกรัม ผู้ออกแบบและคำนวณต้องวิเครำะห์ผลของหน่วยแรงที่เกิดขึ้นขณะตอกเสำเข็ม เพื่อป้องกันไม่ให้เสำเข็มเกิดควำมเสียหำย

11. ๒๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ค่ำหน่วยแรงต้ำนทำนที่ยอมให้ของเสำเข็มที่ได้จำกกำรวิเครำะห์ทำงวิศวกรรมปฐพี เมื่อเทียบเป็นค่ำหน่วยแรงที่เกิดขึ้นในโครงสร้ำงเสำเข็มแล้วต้องไม่เกินค่ำหน่วยแรงที่ยอมให้ ของโครงสร้ำงเสำเข็มนั้นตำมที่รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมกำรควบคุมอำคำรประกาศกำหนด ในรำชกิจจำนุเบกษำ

12. ๒๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    โครงสร้ำงอำคำรเหนือฐำนรำกต้องได้รับกำรออกแบบและคำนวณให้สำมำรถต้ำนทำน ผลกระทบที่เกิดขึ้นจำกกำรที่เสำเข็มแต่ละต้นเบี่ยงเบนจำกศูนย์กลำงได้ไม่น้อยกว่ำ ๗๕ มิลลิเมตร ทั้งนี้ ผลกระทบจำกกำรเบี่ยงเบนดังกล่ำวจะต้องไม่ทำให้เสำเข็มแต่ละต้นรับน้ำหนักบรรทุกเกินกว่ำ ที่ออกแบบไว้ร้อยละ ๑๐ ในกรณีที่ฐำนรำกเสำเข็มที่จัดวำงอยู่ในแนวเดียวกันต้องได้รับกำรออกแบบให้สำมำรถต้ำนทำน ผลกระทบที่เกิดขึ้นจำกกำรที่เสำเข็มแต่ละต้นเบี่ยงเบนจำกศูนย์กลำงได้ไม่น้อยกว่ำ ๕๐ มิลลิเมตร ทั้งนี้ เสำเข็มแต่ละต้นต้องได้รับกำรออกแบบให้ต้ำนทำนแรงดัดหรือออกแบบให้โครงสร้ำงอื่นต้ำนทำน แรงดัดแทนจำกกำรเบี่ยงเบนของเสำเข็มดังกล่ำว