กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๖๔
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256 6de9a239… · ดึงข้อมูล 2026-08-23 — หลักฐานเต็มท้ายหน้า
ฉบับนี้คืออะไร
ตัวบทนี้คือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ ปีที่ระบุ ไม่ใช่ฉบับรวมการแก้ไข มาตราที่ถูกแก้ไข เพิ่ม หรือยกเลิกภายหลังจะไม่ปรากฏ — ระบบยังไม่ได้ตรวจสถานะบังคับใช้ปัจจุบัน
สารบัญของฉบับนี้
- หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๒๑ · 19 มาตรา
- หมวด ๒ งำนเจำะและงำนขุดมาตรา ๒๒–๒๙ · 8 มาตรา
- หมวด ๓ งำนก่อสร้ำงที่มีเสำเข็มและกำแพงพืดมาตรา ๓๐–๔๖ · 17 มาตรา
- หมวด ๔ ลิฟต์ชั่วครำวที่ใช้ในงำนก่อสร้ำงมาตรา ๔๗–๕๓ · 7 มาตรา
- หมวด ๕ เชือก ลวดสลิง และรอกมาตรา ๕๔–๕๕ · 2 มาตรา
- หมวด ๖ ทำงเดินชั่วครำวยกระดับสูงมาตรา ๕๖ · 1 มาตรา
- หมวด ๗ งำนอุโมงค์มาตรา ๕๗–๕๘ · 2 มาตรา
- หมวด ๘ งำนก่อสร้ำงในน้ำมาตรา ๕๙–๖๑ · 3 มาตรา
- หมวด ๙ งำนรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงมาตรา ๖๒–๖๗ · 6 มาตรา
ปรารภ
เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๓๖ กฎกระทรวง กำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดการ และดำเนินกำร ด้ำนควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงำนก่อสร้ำง พ.ศ. ๒๕๖๔ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงาน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ทุกมาตรา
ดูเป็นรายการ- ๑
กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้ำสิบวันนับแต่วันประกาศในรำชกิจจำนุเบกษำ เป็นต้นไป
- ๒
ในกฎกระทรวงนี้ “งำนก่อสร้ำง” หมำยควำมว่ำ กำรก่อสร้ำงสิ่งก่อสร้ำงทุกชนิด เช่น อำคำร สนำมบิน ทำงรถไฟ ทำงรถรำง ถนน อุโมงค์ ท่ำเรือ อู่เรือ คำนเรือ สะพำนเทียบเรือ สะพำน ทำงน้ำ ท่อระบำยน้ำ ประปำ รั้ว กำแพง ประตู ป้ำยหรือสิ่งที่สร้ำงขึ้นสำหรับติดหรือตั้งป้ำย พื้นที่หรือ สิ่งก่อสร้ำงเพื่อจอดรถ กลับรถ ทำงเข้ำออกของรถ และหมำยควำมรวมถึงงำนต่อเติม ซ่อมแซม ปรับปรุง ดัดแปลง เคลื่อนย้ำย รื้อถอน หรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงนั้นด้วย “อำคำร” หมำยควำมว่ำ อำคำรตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรควบคุมอำคำร “เขตก่อสร้ำง” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ที่ดำเนินกำรก่อสร้ำง รวมถึงพื้นที่ที่นำยจ้ำงได้กำหนด เพิ่มเติมจำกพื้นที่ที่ดำเนินกำรก่อสร้ำงตำมกฎกระทรวงนี้ “เขตอันตรำย” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ที่กำลังก่อสร้ำง พื้นที่ที่ติดตั้งนั่งร้ำน ปั้นจั่น หรือ เครื่องจักรหรือบริภัณฑ์ไฟฟ้ำเพื่องำนก่อสร้ำง พื้นที่ที่เป็นทำงลำเลียงวัสดุเพื่องำนก่อสร้ำง พื้นที่ ที่ใช้เป็นสถำนที่เก็บเชื้อเพลิงหรือวัตถุระเบิด พื้นที่ที่ลูกจ้างทำงำนในที่สูง พื้นที่ที่อำจมีกำรกระเด็น ตกหล่นหรือพังทลำยของวัสดุสิ่งของ รวมถึงพื้นที่ที่นำยจ้ำงได้กำหนดเพิ่มเติม เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๓๗ “ค้ำยัน” หมำยควำมว่ำ ค้ำยันตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับ นั่งร้ำนและค้ำยัน “เสำเข็ม” หมำยควำมว่ำ สิ่งที่รับน้ำหนักของโครงสร้ำงต่ำง ๆ โดยถ่ำยน้ำหนัก จำกโครงสร้ำงอำคำรหรือสิ่งก่อสร้ำงอื่นสู่ดิน หรือเพื่อใช้เป็นกำแพงกันดิน “เครื่องตอกเสำเข็ม” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรและส่วนประกอบที่อำจแยกออกจำกกัน หรือรวมเป็นชุดเดียวกันเพื่อใช้ในกำรตอกเสำเข็ม “เครื่องขุดเจำะ” หมำยควำมว่ำ เครื่องจักรและส่วนประกอบที่อำจแยกออกจำกกัน หรือรวมเป็นชุดเดียวกันเพื่อใช้ในกำรขุดหรือเจำะ “ค่ำควำมปลอดภัย” หมำยควำมว่ำ อัตรำส่วนของหน่วยแรงหรือน้ำหนักบรรทุกที่ทำให้เกิด กำรวิบัติต่อหน่วยแรงหรือน้ำหนักบรรทุกที่ใช้งำนจริง “กำแพงพืด” หมำยควำมว่ำ สิ่งก่อสร้ำงที่เป็นกำแพงหรือผนังต่อเนื่องของโครงสร้ำงที่มีส่วนใด ส่วนหนึ่งอยู่ใต้ดินเพื่อรับแรงหรือน้ำหนัก “ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว” หมำยควำมว่ำ เครื่องสำหรับใช้ขนส่งวัสดุขึ้นลงเป็นการชั่วคราว ประกอบด้วยหอลิฟต์หรือปล่องลิฟต์ ตัวลิฟต์ และเครื่องจักร “ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว” หมำยควำมว่ำ เครื่องสำหรับใช้ขนส่งบุคคลขึ้นลงเป็นการชั่วคราว ประกอบด้วยหอลิฟต์หรือปล่องลิฟต์ ตัวลิฟต์ และเครื่องจักร “ลวดสลิง” หมำยควำมว่ำ เชือกที่ทำด้วยเส้นลวดหลำยเส้นที่ตีเกลียวรอบแกน ชั้นเดียวหรือหลำยชั้น “รอก” หมำยควำมว่ำ อุปกรณ์ผ่อนแรงมีลักษณะคล้ำยล้อเพื่ออำนวยควำมสะดวก ในกำรเคลื่อนย้ำยสิ่งของโดยร้อยไว้กับเชือก โซ่ หรือลวดสลิง เพื่อใช้ในกำรทำงำนก่อสร้ำง “งำนก่อสร้ำงในน้ำ” หมำยควำมว่ำ งำนก่อสร้ำงทุกประเภทในน้ำหรือบนสิ่งก่อสร้ำง ที่อยู่เหนือน้ำ รวมถึงกำรก่อสร้ำงที่ใช้เรือ แคร่ลอย หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้งำนในลักษณะเดียวกัน “บริภัณฑ์ไฟฟ้ำ” หมำยควำมว่ำ บริภัณฑ์ไฟฟ้ำตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนด มำตรฐำนในกำรบริหำร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนเกี่ยวกับไฟฟ้ำ “นั่งร้ำน” หมำยควำมว่ำ นั่งร้ำนตำมกฎกระทรวงว่ำด้วยกำรกำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับ นั่งร้ำนและค้ำยัน “แคร่ลอย” หมำยควำมว่ำ เรือ แพ โป๊ะ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๓๘ “ผู้ควบคุมงำน” หมำยควำมว่ำ ผู้ซึ่งรับผิดชอบในกำรอำนวยกำรหรือควบคุมดูแล งำนก่อสร้ำงตำมลักษณะและประเภทของงำน “วิศวกร” หมำยควำมว่ำ ผู้ได้รับใบอนุญำตเป็นผู้ประกอบวิชำชีพวิศวกรรมควบคุม ตำมกฎหมำยว่ำด้วยวิศวกร
หมวด ๑ บททั่วไป
19 มาตรา- ๓
ก่อนเริ่มงำนก่อสร้ำงไม่น้อยกว่ำสิบห้ำวัน ให้นำยจ้ำงแจ้งข้อมูลงำนก่อสร้ำง ดังต่อไปนี้ต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำย
(๑) งำนอำคำรที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นหรือชั้นใดชั้นหนึ่งในหลังเดียวกันเกิน ๒,๐๐๐ ตำรำงเมตร หรืออำคำรที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๑๕ เมตรขึ้นไป และมีพื้นที่รวมกันทุกชั้น หรือชั้นใดชั้นหนึ่ง ในหลังเดียวกันเกิน ๑,๐๐๐ ตำรำงเมตร
(๒) งำนอำคำรที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๒๓ เมตรขึ้นไป
(๓) งำนสะพำนที่มีควำมยำวระหว่ำงกึ่งกลำงตอม่อแรกถึงกึ่งกลำงตอม่อสุดท้ำยตั้งแต่ ๓๐ เมตรขึ้นไป งำนสะพำนข้ำมทำงแยกหรือทำงยกระดับ สะพำนกลับรถ หรือทำงแยกต่ำงระดับ
(๔) งำนขุด งำนซ่อมแซม หรืองำนรื้อถอนระบบสำธำรณูปโภคที่ลึกตั้งแต่ ๓ เมตรขึ้นไป
(๕) งำนอุโมงค์หรือทำงลอด
(๖) งำนก่อสร้ำงอื่นที่อธิบดีประกาศกำหนด กำรแจ้งตำมวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตำมแบบและวิธีการที่อธิบดีกำหนด ซึ่งอย่ำงน้อย ต้องกำหนดให้แจ้งด้วยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ด้วย
- ๔
นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้พื้นที่ทำงำนก่อสร้ำงมีควำมมั่นคงแข็งแรง สำมำรถรองรับ น้ำหนักเครื่องจักร อุปกรณ์ และวัสดุในงำนก่อสร้ำงได้อย่ำงปลอดภัย
- ๕
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงำนทำหน้ำที่ตรวจควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ก่อนกำรทำงำนและขณะทำงำนทุกขั้นตอนเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัย
- ๖
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรรักษำควำมสะอำดในบริเวณเขตก่อสร้ำง โดยจัดเก็บวัสดุ และอุปกรณ์ก่อสร้ำงให้เรียบร้อย และแยกของเหลือใช้หรือขยะทั้งที่เป็นอันตรำยและไม่เป็นอันตรำย
- ๗
ในกรณีที่จะต้องมีกำรขนย้ำยดินที่ขุดออกจำกเขตก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องจัดให้มี สถำนที่เก็บกองดินที่จะขนย้ำยที่เหมำะสมและต้องกำหนดมำตรกำรป้องกันอันตรำยอันเกิดจำกกำรเก็บ กองดินนั้น รวมทั้งกำรฟุ้งกระจำยของฝุ่นอันเกิดจำกดินดังกล่ำวด้วย เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๓๙
- ๘
ในกรณีที่ลูกจ้างต้องทำงำนก่อสร้ำงบนพื้นต่ำงระดับที่มีควำมสูงตั้งแต่ ๑.๕๐ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีบันไดหรือทำงลำดพร้อมทั้งติดตั้งรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมาคม วิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือมำตรกำรอื่นใดเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัย
- ๙
นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้างทำงำนก่อสร้ำงในขณะที่เกิดภัยธรรมชำติ หรือมีเหตุกำรณ์ ที่เกิดขึ้นโดยธรรมชำติ หรือมีเหตุอื่นใดที่อำจจะทำให้เกิดควำมไม่ปลอดภัยในกำรทำงำนของลูกจ้าง เว้นแต่เพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยในงำนก่อสร้ำงหรือเพื่อกำรช่วยเหลือหรือกำรบรรเทำเหตุ โดยให้ นำยจ้ำงแจ้งให้ลูกจ้างทรำบถึงอันตรำยที่อำจจะเกิดขึ้นจำกกำรทำงำน ก่อนเข้ำทำงำน และกำหนด มำตรกำรป้องกันอันตรำยของลูกจ้างนั้นด้วย
- ๑๐
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแสงสว่ำงฉุกเฉินในเขตก่อสร้ำงให้เพียงพอเพื่อใช้ในเวลำที่ไฟฟ้ำดับ
- ๑๑
นำยจ้ำงต้องติดป้ำยเตือนอันตรำย สัญญำณแสงสีส้ม ณ ทำงเข้ำออกของ ยำนพำหนะทุกแห่ง และจัดให้มีผู้ให้สัญญำณในขณะที่มียำนพำหนะเข้ำออกเขตก่อสร้ำง
- ๑๒
นำยจ้ำงต้องติดป้ำยแสดงหมำยเลขโทรศัพท์ของหน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง เพื่อขอ ควำมช่วยเหลือในยำมฉุกเฉิน เช่น โรงพยำบำล หน่วยงำนดับเพลิง หน่วยงำนบรรเทำสำธำรณภัย ที่ใกล้ที่สุดไว้ ณ เขตก่อสร้ำงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน
- ๑๓
นำยจ้ำงต้องติดหรือตั้งป้ำยสัญลักษณ์เตือนอันตรำยและเครื่องหมายป้ำย บังคับเกี่ยวกับควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานที่เหมำะสมกับ ลักษณะงำน เช่น ห้ำมเข้ำ เขตอันตรำย ระวังวัสดุตกหล่น ให้สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัย ส่วนบุคคล หรือข้อควำมอื่นที่เข้ำใจง่ำยและเห็นได้อย่ำงชัดเจน
- ๑๔
ในกำรรับส่งลูกจ้างในระหว่ำงกำรทำงำน นำยจ้ำงต้องใช้ยำนพำหนะที่เหมำะสม และปลอดภัย
- ๑๕
นำยจ้ำงต้องกำหนดบริเวณเขตก่อสร้ำง โดยทำรั้วสูงไม่น้อยกว่ำ ๒ เมตร ที่มั่นคงแข็งแรงไว้ตลอดแนวเขตก่อสร้ำง หรือกั้นเขตด้วยวัสดุที่เหมำะสมตำมลักษณะงำน และมีป้ำย “เขตก่อสร้ำง” แสดงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และห้ำมมิให้บุคคลซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในเขตก่อสร้ำงนั้น
- ๑๖
นำยจ้ำงต้องกำหนดเขตอันตรำยในเขตก่อสร้ำง โดยจัดทำรั้วหรือกั้นเขตด้วยวัสดุ ที่เหมำะสมกับอันตรำยนั้น และมีป้ำย “เขตอันตรำย” แสดงให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และในเวลำกลำงคืน ต้องจัดให้มีสัญญำณไฟสีส้มตลอดเวลำ และห้ำมมิให้บุคคลซึ่งไม่เกี่ยวข้องเข้ำไปในเขตอันตรำยนั้น
- ๑๗
นำยจ้ำงอำจอนุญำตให้บุคคลใดเข้ำพักหรืออำศัยในอำคำรที่อยู่ในระหว่ำง กำรก่อสร้ำงหรือในเขตก่อสร้ำงได้หำกได้จัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยและได้รับควำมเห็นชอบ เป็นหนังสือจำกวิศวกร และให้ปิดประกาศสำเนำหนังสือดังกล่ำวไว้ ณ ที่ก่อสร้ำง และต้องจัดให้มี ผู้ทำหน้ำที่ดูแลให้มีกำรปฏิบัติตำมมำตรกำรนั้นตลอดระยะเวลาที่มีกำรก่อสร้ำง
- ๑๘
ในการอนุญาตตำมข้อ ๑๗ นำยจ้ำงต้อง เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๐
(๑) ติดป้ำยแสดงเขตที่พักอำศัยให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน ณ บริเวณที่พักอำศัย
(๒) จัดทำรั้วที่พักอำศัยให้มั่นคงแข็งแรง
(๓) กำหนดทำงเข้ำออกและจัดให้มีทำงเดินเข้ำออกที่พักอำศัยโดยมิให้ผ่ำนเขตอันตรำย หำกจำเป็นต้องผ่ำนเขตอันตรำย ต้องมีมำตรกำรพิเศษเพื่อควำมปลอดภัยของลูกจ้าง รวมทั้งต้องมี มำตรกำรป้องกันอันตรำยจำกสิ่งของตกจำกที่สูงด้วย
- ๑๙
ในกรณีที่มีทำงร่วมหรือทำงแยกในเขตก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องติดตั้งป้ำยสัญลักษณ์ เตือนหรือบังคับ และสัญญำณแสงสีส้ม เพื่อแสดงว่ำข้ำงหน้ำเป็นทำงร่วมหรือทำงแยก และต้องติดตั้ง กระจกนูนหรืออุปกรณ์อื่นที่มีคุณสมบัติเท่ำเทียมกันขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงไม่น้อยกว่ำ ๕๐ เซนติเมตร บริเวณทำงขนส่งที่เลี้ยวโค้งหรือหักมุม เพื่อให้ลูกจ้างและผู้ขับขี่ยำนพำหนะที่กำลังสวนทำงมำมองเห็น ได้อย่ำงชัดเจน
- ๒๐
นำยจ้ำงต้องจัดและดูแลให้ลูกจ้างใช้อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ตลอดเวลำที่ทำงำนก่อสร้ำง
- ๒๑
สำเนำเอกสำรตำมข้อ ๓๐ ข้อ ๓๒ ข้อ ๔๗ ข้อ ๔๘ ข้อ ๔๙ ข้อ ๕๗ ข้อ ๖๒ และข้อ ๖๓ จะอยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
หมวด ๒ งำนเจำะและงำนขุด
8 มาตรา- ๒๒
กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน ในบริเวณ ที่มีสำธำรณูปโภคซึ่งอำจจะเกิดอันตรำยต่อลูกจ้างหรือบุคคลอื่น นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรเคลื่อนย้ำย สำธำรณูปโภคเหล่ำนั้น ในกรณีที่นำยจ้ำงไม่สำมำรถดำเนินกำรตำมวรรคหนึ่งได้เพรำะเหตุที่ไม่อยู่ในควำมรับผิดชอบ ของนำยจ้ำง นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันมิให้ลูกจ้างหรือบุคคลอื่นได้รับอันตรำยจำกกำรเจำะ หรือขุดดังกล่ำว
- ๒๓
กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และ ป้ำยเตือนอันตรำยที่เห็นได้อย่ำงชัดเจนตำมลักษณะของงำนตลอดเวลำทำงำน และในเวลำกลำงคืน ต้องจัดให้มีสัญญำณแสงสีส้มหรือป้ำยสีสะท้อนแสงเตือนอันตรำยให้เห็นได้อย่ำงชัดเจนและเหมำะสม กับสภำพของลักษณะงำน
- ๒๔
กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกันที่ลูกจ้างอำจพลัดตก นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแผ่นโลหะหรือวัสดุอื่นที่มีควำมแข็งแรงเพียงพอปิดคลุมบนบริเวณดังกล่ำว และ ทำรำวล้อมกั้นด้วยไม้ โลหะ หรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติเท่ำเทียมกัน เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๑ ในกรณีที่กำรเจำะหรือขุดนั้นไม่อำจทำกำรปิดคลุมได้ ให้ทำรำวล้อมกั้นตำมวรรคหนึ่ง
- ๒๕
ในบริเวณที่มีกำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีปลอกเหล็ก แผ่นเหล็ก ค้ำยัน หรืออุปกรณ์อื่นที่มีควำมมั่นคงแข็งแรงเพื่อป้องกัน อันตรำยที่เกิดจำกดินพังทลำย และต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบควำมมั่นคงแข็งแรงเพื่อให้เกิด ควำมปลอดภัย โดยได้รับควำมเห็นชอบจำกวิศวกร
- ๒๖
กำรเจำะหรือขุดรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกันที่ลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรคำนวณ ออกแบบ และกำหนดขั้นตอนกำรดำเนินกำร โดยวิศวกรก่อนลงมือปฏิบัติงำน และต้องปฏิบัติตำมแบบและขั้นตอนดังกล่ำว รวมทั้งต้องติดตั้ง สิ่งป้องกันดินพังทลำยไว้ด้วย
- ๒๗
ในกรณีที่ใช้ปั้นจั่นหรือเครื่องจักรหนักปฏิบัติงำน หรือมีกองวัสดุหรืออุปกรณ์หนัก อยู่บริเวณใกล้ปำกรู หลุม บ่อ คู หรือพื้นที่อื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรป้องกัน ดินพังทลำยโดยติดตั้งเสำเข็มพืด (sheet pile) หรือโดยวิธีอื่นตำมควำมเหมำะสมและมั่นคงแข็งแรง โดยได้รับควำมเห็นชอบเป็นหนังสือจำกวิศวกร และให้ปิดประกาศสำเนำหนังสือดังกล่ำวไว้ ณ สถำนที่ก่อสร้ำง
- ๒๘
ในกรณีที่ลูกจ้างต้องลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรและอุปกรณ์ป้องกันอันตรำยที่อำจเกิดขึ้นได้ และต้องแจ้งให้ลูกจ้างทรำบถึง อันตรำยที่อำจจะเกิดขึ้นจำกกำรทำงำนก่อนเข้ำทำงำน หำกลูกจ้างต้องลงไปทำงำนในสถำนที่ตำมวรรคหนึ่งที่มีควำมลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มี
(๑) ทำงขึ้นลงที่มั่นคงแข็งแรง สะดวก และปลอดภัย
(๒) เครื่องสูบน้ำที่มีประสิทธิภำพและปลอดภัย
(๓) ระบบกำรถ่ำยเทอำกำศและแสงสว่ำงที่เพียงพอและเหมำะสม
(๔) ผู้ควบคุมงำนซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนงำนดินและผ่ำนกำรอบรมหลักสูตรกำรช่วยเหลือ และกำรปฐมพยำบำลเบื้องต้น ประจำบริเวณปำกรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน เพื่อให้ควำมช่วยเหลือตลอดเวลำทำงำน
(๕) อุปกรณ์เพื่อกำรสื่อสำรหรือรับส่งสัญญำณในกรณีฉุกเฉินระหว่ำงผู้ควบคุมงำนกับลูกจ้าง ซึ่งต้องลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน
(๖) สำยหรือเชือกช่วยชีวิต และเข็มขัดนิรภัยที่เหมำะสมกับลักษณะงำนพร้อมอุปกรณ์ ที่สำมำรถเกำะเกี่ยวได้เพื่อช่วยเหลือกรณีฉุกเฉิน
- ๒๙
นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้างลงไปทำงำนในรู หลุม บ่อ คู หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะ เดียวกันที่มีขนำดกว้ำงน้อยกว่ำ ๗๕ เซนติเมตร และมีควำมลึกตั้งแต่ ๒ เมตรขึ้นไป เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๒
หมวด ๓ งำนก่อสร้ำงที่มีเสำเข็มและกำแพงพืด
17 มาตรา- ๓๐
ในกำรประกอบ ติดตั้ง ทดสอบ ตรวจสอบ ใช้ ซ่อมบำรุง เคลื่อนย้ำย และรื้อถอน เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำร ให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำร ดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้างสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้
- ๓๑
เครื่องตอกเสำเข็มตำมข้อ ๓๐ อย่ำงน้อยต้องมีคุณลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องสร้ำงด้วยโลหะที่มีจุดครำก (yield point) ไม่น้อยกว่ำ ๒,๔๐๐ กิโลกรัมต่อตำรำงเซนติเมตร
(๒) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๒
(๓) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีกำรยึดโยง ค้ำยัน หรือตรึงให้มั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย
(๔) คำนติดตั้งรอกและฐำนรองรับคำนต้องสำมำรถรับน้ำหนักรอก ลูกตุ้มและน้ำหนักเสำเข็ม รวมกันโดยมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕
(๕) รำงเลื่อนเครื่องตอกเสำเข็มต้องสำมำรถรับน้ำหนักได้ไม่น้อยกว่ำสองเท่ำของน้ำหนัก ที่ใช้งำนจริง
(๖) ในกรณีที่ใช้เครื่องตอกเสำเข็มระบบดีเซลแฮมเมอร์ อุปกรณ์ที่ใช้ยึดกับโครงเครื่องตอกเสำเข็ม ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๖
- ๓๒
เมื่อติดตั้งเครื่องตอกเสำเข็มแล้วเสร็จ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรตรวจสอบ และรับรองว่ำถูกต้องเป็นไปตำมรำยละเอียดคุณลักษณะตำมข้อ ๓๑ แล้ว จึงใช้เครื่องตอกเสำเข็มนั้นได้ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๓๓
ก่อนเริ่มงำนเสำเข็ม งำนกำแพงพืด และเครื่องขุดเจำะในแต่ละวัน นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงำนทำหน้ำที่ตรวจสอบควำมเรียบร้อยของชิ้นส่วนหรือกลไกกำรทำงำนของเครื่องจักร เครื่องมือ อุปกรณ์ และพื้นที่กำรทำงำน ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบอุปกรณ์ รำงเลื่อน แม่แรง และส่วนประกอบของเครื่องตอกเสำเข็มให้อยู่ใน สภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย
(๒) ตรวจสอบอุปกรณ์และส่วนประกอบของเครื่องขุดเจำะให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำง ปลอดภัย เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๓
(๓) ตรวจสอบบริเวณพื้นที่กำรทำงำนเสำเข็มและกำแพงพืดให้มีควำมมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ ทั้งนี้ นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรผลกำรตรวจสอบดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้
- ๓๔
กรณีที่ต้องใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่มีควันไอเสีย นำยจ้ำงต้องจัดให้มี มำตรกำรป้องกันมิให้ควันไอเสียของเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะฟุ้งกระจำยเป็นอันตรำย ต่อลูกจ้าง
- ๓๕
ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง เคลื่อนย้ำย หรือกำรทำงำนของเครื่องตอกเสำเข็ม หรือ เครื่องขุดเจำะอยู่ใกล้สำยไฟฟ้ำ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้มีระยะห่ำงและมำตรกำรป้องกันอันตรำย ตำมมำตรฐำนที่สมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือกำรไฟฟ้ำประจำ ท้องถิ่นกำหนด
- ๓๖
ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง หรือกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ หรือกำรยก เคลื่อนย้ำย เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่อยู่ใกล้เสำส่งคลื่นโทรคมนำคม ก่อนให้ลูกจ้างทำงำน นำยจ้ำงต้องต่อสำยตัวนำกับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะเพื่อให้ประจุไฟฟ้ำไหลลงดิน ตำมมำตรฐำนกำรติดตั้งทำงไฟฟ้ำสำหรับประเทศไทยที่สมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กำหนด
- ๓๗
ในกรณีที่เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะขัดข้อง ชำรุด หรืออยู่ในสภำพที่ ไม่ปลอดภัย นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้างใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะดังกล่ำว และติดป้ำยห้ำมใช้ งำนแสดงให้เห็นอย่ำงชัดเจน จนกว่ำจะได้ซ่อมแซมแก้ไขให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย เสียก่อน
- ๓๘
กำรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับเครื่องตอกเสำเข็มระบบไอน้ำ ระบบลม ระบบไฮดรอลิค ระบบเครื่องยนต์เผำไหม้ภำยใน ระบบดีเซลแฮมเมอร์ หรือระบบอื่น รวมถึงเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรเพื่อควำมปลอดภัยของลูกจ้างตำมมำตรฐำนที่สมาคมวิศวกรรมสถำน แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กำหนด
- ๓๙
ในบริเวณที่มีกำรตอกเสำเข็มหรือกำรทำงำนขุดเจำะสำหรับงำนเสำเข็ม นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำรไม่ให้มีสิ่งกีดขวางสำยตำผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่จะมองเห็น กำรทำงำนตอกเสำเข็มหรือขุดเจำะ
- ๔๐
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีป้ำยพิกัดน้ำหนักยกและป้ำยแนะนำกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็ม ไว้ที่จุดหรือตำแหน่งที่ผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มเห็นได้อย่ำงชัดเจน
- ๔๑
ในกำรทำงำนบังคับเครื่องตอกเสำเข็ม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีโครงเหล็กและหลังคำ ลวดตำข่ำยกันของตกอยู่เหนือศีรษะของผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็ม โดยต้องมีขนำดช่องลวดตำข่ำย แต่ละด้ำนไม่เกิน ๒๐ มิลลิเมตร และขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของเส้นลวดไม่น้อยกว่ำ ๑.๒๕ มิลลิเมตร เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๔ ทั้งนี้ อย่ำงน้อยต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม เว้นแต่อุปกรณ์เครื่องตอกเสำเข็มนั้น จะมีหลังคำซึ่งมีควำมแข็งแรงปลอดภัย
- ๔๒
ในกำรใช้เสำเข็มที่มีรูกลวงตรงกลำงด้ำนในเสำเข็ม หรือรูกลวงบนพื้นดินที่เกิดจำก งำนเสำเข็มหรืองำนขุดเจำะ ที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๑๕ เซนติเมตรขึ้นไป เมื่องำนเสำเข็ม หรืองำนขุดเจำะนั้นแล้วเสร็จแต่ละหลุม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรปิดปำกรูกลวงทันทีด้วยวัสดุที่มี ควำมแข็งแรงที่สำมำรถป้องกันมิให้สิ่งของหรือผู้ใดตกไปในรูได้
- ๔๓
งำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่ที่มีเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๗๐ เซนติเมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรที่มีประสบกำรณ์ด้ำนเสำเข็มเจำะประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำน ของลูกจ้าง และลูกจ้างซึ่งทำงำนต้องมีควำมชำนำญงำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่
- ๔๔
ในกรณีที่มีกำรทดสอบกำรรับน้ำหนักเสำเข็มเพื่อกำรก่อสร้ำง นำยจ้ำง ต้องกำหนดพื้นที่กำรทดสอบกำรรับน้ำหนักเสำเข็มเป็นเขตอันตรำย และจัดให้มีวิศวกรควบคุมดูแล กำรทดสอบกำรรับน้ำหนักบรรทุกของเสำเข็ม โดยจัดให้มีกำรตรวจสอบวิธีการ ขั้นตอน และอุปกรณ์ ที่ใช้ในกำรทดสอบตำมที่วิศวกรกำหนด เช่น แม่แรง มำตรวัด กำรยึดกับเสำเข็มสมอ แท่นรับน้ำหนัก บรรทุก คำนที่ใช้ทดสอบ โดยแสดงรายการคำนวณควำมแข็งแรงของอุปกรณ์ทดสอบทั้งหมด ให้สำมำรถรับน้ำหนักทดสอบได้อย่ำงปลอดภัย ในกรณีที่มีสิ่งบอกเหตุที่อำจทำให้เกิดอันตรำยในระหว่ำงกำรทดสอบกำรรับน้ำหนักบรรทุก ของเสำเข็ม ให้นำยจ้ำงหยุดกำรทดสอบนั้นทันที
- ๔๕
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ควบคุมกำรทำงำนด้ำนกำแพงพืด อยู่ประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำนเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้าง
- ๔๖
ในระหว่ำงกำรก่อสร้ำงชั้นใต้ดินและมีกำรขุดดินออกจำกบริเวณกำแพงพืด นำยจ้ำง ต้องติดตั้งอุปกรณ์วัดค่ำกำรเคลื่อนตัว เพื่อตรวจสอบกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืด และเตือนอันตรำย ที่อำจจะเกิดแก่ลูกจ้าง ในกรณีที่ปรำกฏกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืดมำกกว่ำที่วิศวกรกำหนด หรือมีสิ่งบอกเหตุ หรือ พฤติกำรณ์ที่อำจจะเกิดอันตรำยแก่ลูกจ้าง นำยจ้ำงต้องสั่งให้หยุดกำรทำงำนและจัดให้มีกำรเคลื่อนย้ำย ลูกจ้างออกจำกบริเวณนั้นทันที เว้นแต่เป็นกำรทำงำนเพื่อบรรเทำอันตรำยที่เกิดขึ้น นำยจ้ำงต้องจัดให้มี มำตรกำรป้องกันอันตรำยเป็นกรณีพิเศษ
หมวด ๔ ลิฟต์ชั่วครำวที่ใช้ในงำนก่อสร้ำง
7 มาตรา- ๔๗
ในกำรสร้ำง ประกอบ ติดตั้ง ทดสอบ ตรวจสอบ ใช้ ซ่อมบำรุง และรื้อถอน ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว ลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำง เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๕ ต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียด คุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้างสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้ ในกรณีที่มีกำรสร้ำงลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว และลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุ และโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำงต้องจัดให้มีข้อกำหนดในกำรสร้ำงและข้อปฏิบัติในกำรใช้ และต้องมีสำเนำ เอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๔๘
เมื่อติดตั้งลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว และลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุ และโดยสำรชั่วครำวแล้วเสร็จ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบก่อนกำรใช้งำน โดยวิศวกรและ รับรองว่ำถูกต้องเป็นไปตำมรำยละเอียดตำมข้อ ๔๗ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจ ควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๔๙
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรตรวจสอบส่วนประกอบและอุปกรณ์ของลิฟต์ขนส่ง วัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำวอย่ำงน้อยเดือนละ หนึ่งครั้ง โดยวิศวกรเป็นผู้ควบคุมและบันทึกวันเวลำที่ตรวจสอบ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำว ไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๕๐
นำยจ้ำงต้องติดป้ำยบอกน้ำหนักบรรทุกสูงสุดสำหรับลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว หรือป้ำยบอกน้ำหนักบรรทุกและจำนวนผู้โดยสำรสูงสุดสำหรับลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ ทั้งขนส่งวัสดุและโดยสำรชั่วครำวไว้ภำยในและภำยนอกลิฟต์ให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน
- ๕๑
นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลมิให้บุคคลใดโดยสำรลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว และให้ติดป้ำย ห้ำมโดยสำรให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน เว้นแต่เป็นกำรติดตั้ง ตรวจสอบ บำรุงรักษำ และรื้อถอนโดยผู้ซึ่ง มีหน้ำที่เกี่ยวข้องเท่ำนั้น และต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยด้วย
- ๕๒
นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลมิให้บุคคลใดโดยสำรบนหลังคำลิฟต์โดยสำรชั่วครำว เว้นแต่เป็นกำรติดตั้ง ตรวจสอบ บำรุงรักษำ และรื้อถอนโดยผู้ซึ่งมีหน้ำที่เกี่ยวข้องเท่ำนั้น และ ต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยด้วย
- ๕๓
กำรใช้ลิฟต์ขนส่งวัสดุชั่วครำว ลิฟต์โดยสำรชั่วครำว หรือลิฟต์ที่ใช้ทั้งขนส่ง วัสดุและโดยสำรชั่วครำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีข้อกำหนดกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนติดไว้บริเวณที่มี กำรใช้ลิฟต์ให้เห็นได้อย่ำงชัดเจน และควบคุมดูแลให้มีกำรปฏิบัติตำมข้อกำหนดดังกล่ำวโดยเคร่งครัด
(๒) จัดให้มีลูกจ้างซึ่งอำยุไม่ต่ำกว่ำสิบแปดปีที่ได้รับกำรฝึกอบรมกำรบังคับลิฟต์ อย่ำงปลอดภัยมำแล้ว ทำหน้ำที่เป็นผู้บังคับลิฟต์ประจำตลอดเวลำที่ใช้ลิฟต์ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๖
(๓) บริเวณที่ผู้บังคับลิฟต์ทำงำนต้องจัดให้มีหลังคำที่มั่นคงแข็งแรงเพียงพอ เพื่อป้องกัน มิให้เกิดอันตรำยจำกกำรตกหล่นของวัสดุสิ่งของ
(๔) ก่อนกำรใช้งำนทุกวัน ให้มีกำรตรวจสอบลิฟต์ หำกส่วนใดชำรุดเสียหำย ต้องซ่อมแซม ให้อยู่ในสภำพพร้อมใช้งำน
(๕) ในกรณีที่ลิฟต์ไม่อยู่ในสภำพพร้อมใช้งำนหรือไม่มีผู้บังคับลิฟต์ ต้องปิดสวิตช์ พร้อมทั้ง ใส่กุญแจและติดป้ำยห้ำมใช้ลิฟต์ให้ลูกจ้างทรำบ
(๖) จัดวำงและป้องกันมิให้วัสดุตกหรือยื่นเข้ำไปในโครงหอลิฟต์
(๗) ในกำรใช้ลิฟต์ขนรถหรือเครื่องมือที่มีล้อ ต้องป้องกันมิให้รถหรือเครื่องมือนั้นเคลื่อนที่ได้
(๘) จัดให้มีสัญญำณเตือนเป็นเสียงหรือแสงเมื่อมีกำรใช้ลิฟต์
หมวด ๕ เชือก ลวดสลิง และรอก
2 มาตรา- ๕๔
กำรนำเชือกหรือลวดสลิงมำใช้กับรอก นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้มีกำรใช้เชือก หรือลวดสลิงที่มีขนำดเหมำะสมกับร่องรอก และเชือกหรือลวดสลิงต้องไม่ชำรุดเสียหำย จนทำให้ ขำดควำมแข็งแรงทนทำน
- ๕๕
ในกรณีมีจุดที่เชือกหรือลวดสลิงจะครูดได้ นำยจ้ำงต้องจัดหำลูกกลิ้ง หรือวัสดุ อย่ำงอื่นที่คล้ำยคลึงกันรองที่จุดนั้นเพื่อป้องกันกำรครูด
หมวด ๖ ทำงเดินชั่วครำวยกระดับสูง
1 มาตรา- ๕๖
ในงำนก่อสร้ำงที่มีทำงเดินชั่วครำวยกระดับสูงตั้งแต่ ๑.๕๐ เมตรขึ้นไป นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีกำรสร้ำงทำงเดินนั้นด้วยวัสดุที่มีควำมแข็งแรงสำมำรถรองรับน้ำหนักบรรทุกจรได้ ตำมสภำพ กำรใช้งำนจริงแต่ต้องไม่น้อยกว่ำ ๒๕๐ กิโลกรัมต่อตำรำงเมตร โดยมีควำมกว้ำงไม่น้อยกว่ำ ๔๕ เซนติเมตร และต้องมีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตลอดทำงเดินนั้น
หมวด ๗ งำนอุโมงค์
2 มาตรา- ๕๗
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีคู่มือกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำน ในอุโมงค์และมอบให้ลูกจ้างที่ทำงำนในอุโมงค์สำมำรถศึกษำได้ตลอดเวลำ จัดให้มีกำรอบรมลูกจ้าง ก่อนเข้ำทำงำนในอุโมงค์ และให้ลูกจ้างที่ผ่ำนกำรอบรมเข้ำทำงำน รวมทั้งต้องอบรมทบทวน หรือ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๗ เพิ่มเติมเป็นประจำไม่น้อยกว่ำเดือนละหนึ่งครั้ง และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ คู่มือกำรปฏิบัติงำนเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนในอุโมงค์ อย่ำงน้อยต้องประกอบด้วย หลักปฏิบัติเกี่ยวกับกำรทำงำนในภำวะปกติและภำวะฉุกเฉิน วิธีใช้อุปกรณ์ระบบกำรสื่อสำร อุปกรณ์ สัญญำณแจ้งเหตุ ตลอดจนกำรใช้สัญลักษณ์ และพื้นที่งำนส่วนต่ำง ๆ ในอุโมงค์
- ๕๘
ในกำรขุดเจำะอุโมงค์ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนอุโมงค์ และด้ำนปฐพีวิศวกรรมเป็นผู้ออกแบบและกำหนดวิธีปฏิบัติงำน และต้องมีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ ด้ำนงำนขุดเจำะอุโมงค์เป็นผู้ควบคุมงำนตลอดเวลำ กำรขุดเจำะอุโมงค์โดยใช้วัตถุระเบิด นำยจ้ำงต้องจัดให้มีผู้ชำนำญกำรด้ำนวัตถุระเบิด เป็นผู้ควบคุมกำรใช้และปริมำณกำรใช้วัตถุระเบิด และต้องมีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนงำนขุดเจำะ อุโมงค์โดยใช้วัตถุระเบิดเป็นผู้ควบคุมงำนและกำหนดวิธีป้องกันอันตรำยตลอดเวลำทำงำน
หมวด ๘ งำนก่อสร้ำงในน้ำ
3 มาตรา- ๕๙
ก่อนให้ลูกจ้างทำงำนก่อสร้ำงในน้ำ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำร ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำแผนกำรปฏิบัติงำนและป้องกันอันตรำยที่อำจเกิดขึ้นจำกกำรทำงำน และติดประกาศหรือแจ้งให้ลูกจ้างทรำบเป็นลำยลักษณ์อักษร
(๒) จัดทำแผนฉุกเฉินกรณีเกิดภัยจำกธรรมชำติหรือเหตุอื่นอันอำจก่อให้เกิดอันตรำยใน งำนก่อสร้ำงในน้ำ และจัดให้มีกำรอบรมและฝึกซ้อมตำมแผนฉุกเฉินนั้น
(๓) จัดให้มีอุปกรณ์ช่วยชีวิตตำมข้อกำหนดของกรมเจ้ำท่ำหรือหน่วยงำนอื่น เช่น ชูชีพ เข็มขัดนิรภัย สำยชูชีพ และอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคลอื่นๆ โดยมีจำนวนไม่น้อยกว่ำ จำนวนลูกจ้างซึ่งทำงำนก่อสร้ำงในน้ำ
(๔) จัดให้มีกำรตรวจสอบกำรขึ้นลงของระดับน้ำอย่ำงสม่ำเสมอ เว้นแต่สภำพของพื้นที่ ไม่มีกำรขึ้นลงของระดับน้ำ
- ๖๐
ในกรณีที่มีกำรใช้บริภัณฑ์ไฟฟ้ำในงำนก่อสร้ำงในน้ำ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีและ ดูแลให้บริภัณฑ์ไฟฟ้ำนั้นเป็นชนิดที่สำมำรถป้องกันน้ำและควำมชื้นซึ่งอำจทำให้เกิดไฟฟ้ำลัดวงจรหรือ ในกรณีที่มีกำรทำงำนที่มีไอระเหยของสำรเคมีที่มีควำมไวไฟต้องมีมำตรกำรที่ป้องกันกำรลุกไหม้ หรือกำรระเบิดจำกสำรเคมีนั้น
- ๖๑
ในกำรทำงำนบนแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของสิ่งก่อสร้ำงเหนือพื้นน้ำ นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำร ดังต่อไปนี้ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๘
(๑) ยึดโยงหรือติดตรึงโครงสร้ำงรองรับและโครงเครื่องจักร รวมทั้งอุปกรณ์ที่ติดตั้ง บนแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของสิ่งก่อสร้ำงให้มั่นคงปลอดภัย
(๒) จัดทำและดูแลสะพำนทำงเดินและบันไดเชื่อมต่อระหว่ำงแคร่ลอยกับฝั่ง หรือสถำนที่อื่น ที่อยู่ใกล้เคียงให้มั่นคงปลอดภัย พร้อมจัดให้มีรำวกันตกตำมมำตรฐำนของสมาคมวิศวกรรมสถำน แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตลอดทำงเดินหรือบันไดนั้น
(๓) ดูแลให้เกิดควำมปลอดภัยและรักษำควำมสะอำดพื้นแคร่ลอย นั่งร้ำน หรือส่วนของ สิ่งก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำน
(๔) ควบคุมให้ลูกจ้างสวมใส่ชูชีพตลอดเวลำทำงำน และถ้ำมีกำรทำงำนในเวลำกลำงคืน ชูชีพนั้นต้องติดพรำยน้ำหรือวัสดุเรืองแสงด้วย
หมวด ๙ งำนรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำง
6 มาตรา- ๖๒
กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงที่ต้องขออนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรควบคุมอำคำร นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรหลักฐำนการอนุญาตนั้นไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบ และนำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรกำหนดขั้นตอนและวิธีการรื้อถอนหรือทำลำยให้เหมำะสมกับลักษณะงำน จัดให้มีกำรอบรมหรือชี้แจงลูกจ้างเกี่ยวกับขั้นตอนและวิธีการรื้อถอนหรือทำลำยก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติงำน และควบคุมดูแลกำรทำงำนของลูกจ้างให้มีควำมปลอดภัย และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๖๓
กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงที่ไม่ต้องขออนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วย กำรควบคุมอำคำร นำยจ้ำงต้องกำหนดขั้นตอนและวิธีการรื้อถอนหรือทำลำยให้เหมำะสมกับลักษณะงำน รวมทั้งจัดการอบรมหรือชี้แจงลูกจ้างก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติงำน เพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้าง และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้
- ๖๔
กำรรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำง นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรเพื่อควำมปลอดภัย ดังต่อไปนี้
(๑) ตัดไฟฟ้ำ ก๊ำซ ประปำ ไอน้ำ หรือพลังงำนอย่ำงอื่นที่ใช้อยู่ในสิ่งที่จะรื้อถอนทำลำย
(๒) ขจัดหรือเคลื่อนย้ำยสำรเคมี ถังก๊ำซ วัตถุไวไฟ วัตถุระเบิด หรือวัตถุอันตรำยอื่น ๆ ที่คล้ำยคลึงกันให้ออกจำกบริเวณที่ทำกำรรื้อถอนหรือทำลำยให้ถูกวิธีและปลอดภัย
(๓) นำวัสดุแหลมคม กระจก หรือวัสดุอื่นที่อำจหลุดร่วงหรือแตกได้ง่ำยออกให้หมด ก่อนกำรรื้อถอนทำลำย เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๙
(๔) จัดให้มีแผงรับวัสดุที่อำจร่วงหล่นจำกกำรรื้อถอนหรือทำลำยนั้น และแผงรับ วัสดุดังกล่ำวต้องมีควำมมั่นคงแข็งแรงและขนำดใหญ่เพียงพอที่จะสำมำรถรองรับวัสดุที่ร่วงหล่นได้ อย่ำงปลอดภัย
(๕) จัดให้มีหลังคำที่มีควำมมั่นคงแข็งแรงครอบตลอดทำงเดินบริเวณรื้อถอน หรือวิธีการอื่นใด ที่เหมำะสมกรณีต้องเดินใกล้บริเวณพื้นที่ที่มีงำนรื้อถอนหรือทำลำย
(๖) จัดให้มีกำรฉีดน้ำหรือใช้วิธีอื่นที่เหมำะสมเพื่อป้องกันหรือขจัดฝุ่นตลอดเวลำทำงำน ในกรณีที่มีควำมจำเป็นต้องใช้ไฟฟ้ำ น้ำ หรือพลังงำนอย่ำงอื่นในระหว่ำงกำรรื้อถอนหรือ ทำลำย นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยในกำรใช้สิ่งเหล่ำนั้น
- ๖๕
ในกรณีที่รื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงด้วยวัตถุระเบิด นำยจ้ำงต้องจัดให้มี ผู้ชำนำญกำรด้ำนวัตถุระเบิด และวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ด้ำนกำรรื้อถอนหรือทำลำยด้วยวัตถุระเบิด เป็นผู้ควบคุมงำนและกำหนดวิธีป้องกันอันตรำยตลอดเวลำทำงำน
- ๖๖
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรขนย้ำยวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำยแล้วออกจำกบริเวณ ที่รื้อถอนทำลำย หรือจัดเก็บให้ปลอดภัย ในกรณีที่มีกำรขนย้ำยวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำยในที่ต่ำงระดับ ให้กระทำอย่ำงเหมำะสมกับ สภำพของวัสดุที่รื้อถอนหรือทำลำย โดยวิธีที่ปลอดภัย และนำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรเพื่อป้องกัน อันตรำย
- ๖๗
ในกรณีที่ปรำกฏกำรเคลื่อนตัวของสิ่งที่กำลังรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำง หรือมีสิ่งบอกเหตุหรือพฤติกำรณ์ที่อำจจะทำให้เกิดอันตรำยแก่ลูกจ้าง นำยจ้ำงต้องสั่งให้หยุดกำรทำงำน และให้เคลื่อนย้ำยลูกจ้างออกจำกบริเวณนั้นทันที เว้นแต่เป็นกำรทำงำนเพื่อบรรเทำอันตรำยที่อำจเกิดขึ้น ในกรณีเช่นนี้ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรป้องกันอันตรำยเป็นกรณีพิเศษด้วย ให้ไว้ ณ วันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖4 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงาน เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๕๐ หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้ นำยจ้ำงบริหำร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำนให้เป็นไปตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง และเพื่อให้กำรทำงำนเกี่ยวกับงำนก่อสร้ำง มีมำตรฐำนอันจะทำให้ลูกจ้างมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนมำกขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มาของตัวบทนี้
- ผู้เผยแพร่ไฟล์
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาดัชนีกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
- หน้ารายการของกฤษฎีกา
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/law-index/item/12977ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) — สัญญาอนุญาตประกาศอยู่ในระเบียนชุดข้อมูลนี้ — คือหลักฐานสัญญาอนุญาตของตัวบททั้งฉบับ
- ไฟล์ต้นทาง
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/power_link/download/eyJ1dWlkIjoiZmU0ODAxZGMtYWM5My00ZmQxLWFjOTUtOTM5M2NlODYyZTY2IiwiZmlsZW5hbWUiOiLguIQwMTE0IOC4geC4juC4geC4o-C4sOC4l-C4o-C4p-C4hyAyNTY0LTE14LiBLTM2LlBERiJ9.vSS9Wu99JRnjnOWyM0JNnP8i3vXIik3R4687KT6Wo2Y15 หน้า
- ค่าตรวจสอบไฟล์ (checksum)
- sha256:6de9a239f33730608d52efe4cf34ce199d798f1b433b5bf0abe7d02e9da731e9ดึงเมื่อ 2026-08-23T22:45:17.512Z
- วิธีดึงข้อความ
- pdftotext -layout บน ToUnicode ที่ซ่อม (repair-tounicode.py)ผ่านด่านตรวจของ ai-law: ซ่อม ToUnicode · คืนสระ ำ · ลำดับมาตราต่อเนื่อง · เทียบพยาน OCR