กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๓–๒๑ · 19มาตรา ๓–๒๑ · 19 มาตรา
2. หมวด ๒ งำนเจำะและงำนขุดมาตรา ๒๒–๒๙ · 8มาตรา ๒๒–๒๙ · 8 มาตรา
3. หมวด ๓ งำนก่อสร้ำงที่มีเสำเข็มและกำแพงพืดมาตรา ๓๐–๔๖ · 17มาตรา ๓๐–๔๖ · 17 มาตรา
4. หมวด ๔ ลิฟต์ชั่วครำวที่ใช้ในงำนก่อสร้ำงมาตรา ๔๗–๕๓ · 7มาตรา ๔๗–๕๓ · 7 มาตรา
5. หมวด ๕ เชือก ลวดสลิง และรอกมาตรา ๕๔–๕๕ · 2มาตรา ๕๔–๕๕ · 2 มาตรา
6. หมวด ๖ ทำงเดินชั่วครำวยกระดับสูงมาตรา ๕๖ · 1มาตรา ๕๖ · 1 มาตรา
7. หมวด ๗ งำนอุโมงค์มาตรา ๕๗–๕๘ · 2มาตรา ๕๗–๕๘ · 2 มาตรา
8. หมวด ๘ งำนก่อสร้ำงในน้ำมาตรา ๕๙–๖๑ · 3มาตรา ๕๙–๖๑ · 3 มาตรา
9. หมวด ๙ งำนรื้อถอนหรือทำลำยสิ่งก่อสร้ำงมาตรา ๖๒–๖๗ · 6มาตรา ๖๒–๖๗ · 6 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๓๖ กฎกระทรวง กำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดการ และดำเนินกำร ด้ำนควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับงำนก่อสร้ำง พ.ศ. ๒๕๖๔ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงาน ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๓ งำนก่อสร้ำงที่มีเสำเข็มและกำแพงพืด

   17 มาตรา
2. ๓๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกำรประกอบ ติดตั้ง ทดสอบ ตรวจสอบ ใช้ ซ่อมบำรุง เคลื่อนย้ำย และรื้อถอน เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องปฏิบัติตำมรำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำน ที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ หำกไม่มีรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนดังกล่ำว นำยจ้ำงต้องดำเนินกำร ให้วิศวกรเป็นผู้จัดทำรำยละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือกำรใช้งำนเป็นหนังสือ และต้องมีสำเนำเอกสำร ดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้ รำยละเอียดคุณลักษณะและคู่มือกำรใช้งำนตำมวรรคหนึ่งต้องเป็นภำษำไทย หรือภำษำอื่น ที่ลูกจ้างสำมำรถศึกษำและปฏิบัติเพื่อควำมปลอดภัยในกำรทำงำนได้

3. ๓๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เครื่องตอกเสำเข็มตำมข้อ ๓๐ อย่ำงน้อยต้องมีคุณลักษณะ ดังต่อไปนี้

   (๑) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องสร้ำงด้วยโลหะที่มีจุดครำก (yield point) ไม่น้อยกว่ำ ๒,๔๐๐ กิโลกรัมต่อตำรำงเซนติเมตร

   (๒) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๒

   (๓) โครงเครื่องตอกเสำเข็มต้องมีกำรยึดโยง ค้ำยัน หรือตรึงให้มั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย

   (๔) คำนติดตั้งรอกและฐำนรองรับคำนต้องสำมำรถรับน้ำหนักรอก ลูกตุ้มและน้ำหนักเสำเข็ม รวมกันโดยมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๕

   (๕) รำงเลื่อนเครื่องตอกเสำเข็มต้องสำมำรถรับน้ำหนักได้ไม่น้อยกว่ำสองเท่ำของน้ำหนัก ที่ใช้งำนจริง

   (๖) ในกรณีที่ใช้เครื่องตอกเสำเข็มระบบดีเซลแฮมเมอร์ อุปกรณ์ที่ใช้ยึดกับโครงเครื่องตอกเสำเข็ม ต้องมีค่ำควำมปลอดภัยไม่น้อยกว่ำ ๖

4. ๓๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่อติดตั้งเครื่องตอกเสำเข็มแล้วเสร็จ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรตรวจสอบ และรับรองว่ำถูกต้องเป็นไปตำมรำยละเอียดคุณลักษณะตำมข้อ ๓๑ แล้ว จึงใช้เครื่องตอกเสำเข็มนั้นได้ และต้องมีสำเนำเอกสำรดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบได้

5. ๓๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ก่อนเริ่มงำนเสำเข็ม งำนกำแพงพืด และเครื่องขุดเจำะในแต่ละวัน นำยจ้ำง ต้องจัดให้มีผู้ควบคุมงำนทำหน้ำที่ตรวจสอบควำมเรียบร้อยของชิ้นส่วนหรือกลไกกำรทำงำนของเครื่องจักร เครื่องมือ อุปกรณ์ และพื้นที่กำรทำงำน ดังต่อไปนี้

   (๑) ตรวจสอบอุปกรณ์ รำงเลื่อน แม่แรง และส่วนประกอบของเครื่องตอกเสำเข็มให้อยู่ใน สภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย

   (๒) ตรวจสอบอุปกรณ์และส่วนประกอบของเครื่องขุดเจำะให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำง ปลอดภัย เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๓

   (๓) ตรวจสอบบริเวณพื้นที่กำรทำงำนเสำเข็มและกำแพงพืดให้มีควำมมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ ทั้งนี้ นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรผลกำรตรวจสอบดังกล่ำวไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบได้

6. ๓๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กรณีที่ต้องใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่มีควันไอเสีย นำยจ้ำงต้องจัดให้มี มำตรกำรป้องกันมิให้ควันไอเสียของเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะฟุ้งกระจำยเป็นอันตรำย ต่อลูกจ้าง

7. ๓๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง เคลื่อนย้ำย หรือกำรทำงำนของเครื่องตอกเสำเข็ม หรือ เครื่องขุดเจำะอยู่ใกล้สำยไฟฟ้ำ นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรให้มีระยะห่ำงและมำตรกำรป้องกันอันตรำย ตำมมำตรฐำนที่สมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือกำรไฟฟ้ำประจำ ท้องถิ่นกำหนด

8. ๓๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่มีกำรติดตั้ง หรือกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะ หรือกำรยก เคลื่อนย้ำย เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่อยู่ใกล้เสำส่งคลื่นโทรคมนำคม ก่อนให้ลูกจ้างทำงำน นำยจ้ำงต้องต่อสำยตัวนำกับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะเพื่อให้ประจุไฟฟ้ำไหลลงดิน ตำมมำตรฐำนกำรติดตั้งทำงไฟฟ้ำสำหรับประเทศไทยที่สมาคมวิศวกรรมสถำนแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กำหนด

9. ๓๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะขัดข้อง ชำรุด หรืออยู่ในสภำพที่ ไม่ปลอดภัย นำยจ้ำงต้องมิให้ลูกจ้างใช้เครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะดังกล่ำว และติดป้ำยห้ำมใช้ งำนแสดงให้เห็นอย่ำงชัดเจน จนกว่ำจะได้ซ่อมแซมแก้ไขให้อยู่ในสภำพที่ใช้งำนได้อย่ำงปลอดภัย เสียก่อน

10. ๓๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    กำรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับเครื่องตอกเสำเข็มระบบไอน้ำ ระบบลม ระบบไฮดรอลิค ระบบเครื่องยนต์เผำไหม้ภำยใน ระบบดีเซลแฮมเมอร์ หรือระบบอื่น รวมถึงเครื่องขุดเจำะ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรเพื่อควำมปลอดภัยของลูกจ้างตำมมำตรฐำนที่สมาคมวิศวกรรมสถำน แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กำหนด

11. ๓๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในบริเวณที่มีกำรตอกเสำเข็มหรือกำรทำงำนขุดเจำะสำหรับงำนเสำเข็ม นำยจ้ำง ต้องดำเนินกำรไม่ให้มีสิ่งกีดขวางสำยตำผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มหรือเครื่องขุดเจำะที่จะมองเห็น กำรทำงำนตอกเสำเข็มหรือขุดเจำะ

12. ๔๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดให้มีป้ำยพิกัดน้ำหนักยกและป้ำยแนะนำกำรใช้เครื่องตอกเสำเข็ม ไว้ที่จุดหรือตำแหน่งที่ผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็มเห็นได้อย่ำงชัดเจน

13. ๔๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกำรทำงำนบังคับเครื่องตอกเสำเข็ม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีโครงเหล็กและหลังคำ ลวดตำข่ำยกันของตกอยู่เหนือศีรษะของผู้บังคับเครื่องตอกเสำเข็ม โดยต้องมีขนำดช่องลวดตำข่ำย แต่ละด้ำนไม่เกิน ๒๐ มิลลิเมตร และขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงของเส้นลวดไม่น้อยกว่ำ ๑.๒๕ มิลลิเมตร เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๑๕ ก หนา้ ๔๔ ทั้งนี้ อย่ำงน้อยต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรม เว้นแต่อุปกรณ์เครื่องตอกเสำเข็มนั้น จะมีหลังคำซึ่งมีควำมแข็งแรงปลอดภัย

14. ๔๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกำรใช้เสำเข็มที่มีรูกลวงตรงกลำงด้ำนในเสำเข็ม หรือรูกลวงบนพื้นดินที่เกิดจำก งำนเสำเข็มหรืองำนขุดเจำะ ที่มีขนำดเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๑๕ เซนติเมตรขึ้นไป เมื่องำนเสำเข็ม หรืองำนขุดเจำะนั้นแล้วเสร็จแต่ละหลุม นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรปิดปำกรูกลวงทันทีด้วยวัสดุที่มี ควำมแข็งแรงที่สำมำรถป้องกันมิให้สิ่งของหรือผู้ใดตกไปในรูได้

15. ๔๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    งำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่ที่มีเส้นผ่ำนศูนย์กลำงตั้งแต่ ๗๐ เซนติเมตรขึ้นไป นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรที่มีประสบกำรณ์ด้ำนเสำเข็มเจำะประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำน ของลูกจ้าง และลูกจ้างซึ่งทำงำนต้องมีควำมชำนำญงำนเสำเข็มเจำะขนำดใหญ่

16. ๔๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกรณีที่มีกำรทดสอบกำรรับน้ำหนักเสำเข็มเพื่อกำรก่อสร้ำง นำยจ้ำง ต้องกำหนดพื้นที่กำรทดสอบกำรรับน้ำหนักเสำเข็มเป็นเขตอันตรำย และจัดให้มีวิศวกรควบคุมดูแล กำรทดสอบกำรรับน้ำหนักบรรทุกของเสำเข็ม โดยจัดให้มีกำรตรวจสอบวิธีการ ขั้นตอน และอุปกรณ์ ที่ใช้ในกำรทดสอบตำมที่วิศวกรกำหนด เช่น แม่แรง มำตรวัด กำรยึดกับเสำเข็มสมอ แท่นรับน้ำหนัก บรรทุก คำนที่ใช้ทดสอบ โดยแสดงรายการคำนวณควำมแข็งแรงของอุปกรณ์ทดสอบทั้งหมด ให้สำมำรถรับน้ำหนักทดสอบได้อย่ำงปลอดภัย ในกรณีที่มีสิ่งบอกเหตุที่อำจทำให้เกิดอันตรำยในระหว่ำงกำรทดสอบกำรรับน้ำหนักบรรทุก ของเสำเข็ม ให้นำยจ้ำงหยุดกำรทดสอบนั้นทันที

17. ๔๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดให้มีวิศวกรซึ่งมีประสบกำรณ์ควบคุมกำรทำงำนด้ำนกำแพงพืด อยู่ประจำสถำนที่ก่อสร้ำงตลอดเวลำทำงำนเพื่อให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลูกจ้าง

18. ๔๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในระหว่ำงกำรก่อสร้ำงชั้นใต้ดินและมีกำรขุดดินออกจำกบริเวณกำแพงพืด นำยจ้ำง ต้องติดตั้งอุปกรณ์วัดค่ำกำรเคลื่อนตัว เพื่อตรวจสอบกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืด และเตือนอันตรำย ที่อำจจะเกิดแก่ลูกจ้าง ในกรณีที่ปรำกฏกำรเคลื่อนตัวของกำแพงพืดมำกกว่ำที่วิศวกรกำหนด หรือมีสิ่งบอกเหตุ หรือ พฤติกำรณ์ที่อำจจะเกิดอันตรำยแก่ลูกจ้าง นำยจ้ำงต้องสั่งให้หยุดกำรทำงำนและจัดให้มีกำรเคลื่อนย้ำย ลูกจ้างออกจำกบริเวณนั้นทันที เว้นแต่เป็นกำรทำงำนเพื่อบรรเทำอันตรำยที่เกิดขึ้น นำยจ้ำงต้องจัดให้มี มำตรกำรป้องกันอันตรำยเป็นกรณีพิเศษ