กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการทำงานเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. ๒๕๖๔

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไป เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ กมาตรา ๓–๔ · 2มาตรา ๓–๔ · 2 มาตรา
2. หมวด ๒ กำรควบคุมและป้องกันอันตรำยมาตรา ๕–๒๐ · 16มาตรา ๕–๒๐ · 16 มาตรา
3. หมวด ๓ สัญลักษณ์ทำงรังสี สัญญำณเตือนภัย และระบบสัญญำณฉุกเฉินมาตรา ๒๑–๒๓ · 3มาตรา ๒๑–๒๓ · 3 มาตรา
4. หมวด ๔ อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ กมาตรา ๒๔–๒๖ · 3มาตรา ๒๔–๒๖ · 3 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๐ กฎกระทรวง กำหนดมำตรฐำนกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. ๒๕๖๔ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวง แรงงำนออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๒ กำรควบคุมและป้องกันอันตรำย

   16 มาตรา
2. ๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้นำยจ้ำงแจ้งประเภทต้นกำเนิดรังสี ปริมำณรังสี และสถำนประกอบกิจการ ซึ่งต้นกำเนิดรังสีนั้นตั้งอยู่ รวมทั้งแจ้งข้อมูลเกี่ยวกับการอนุญาตหรือกำรแจ้งกำรครอบครองหรือใช้ ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยภำยในเจ็ดวันนับแต่ วันที่นำต้นกำเนิดรังสีเข้ำมำในสถำนประกอบกิจการ ในกรณีที่มีกำรเปลี่ยนแปลงข้อมูลตำมวรรคหนึ่ง ให้นำยจ้ำงแจ้งต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดี มอบหมำยภำยในสิบห้ำวันนับแต่วันที่มีกำรเปลี่ยนแปลง

3. ๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บทบัญญัติในข้อ ๗ ข้อ ๘ ข้อ ๑๑ ข้อ ๑๒ ข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ ข้อ ๑๕ ข้อ ๑๖ ข้อ ๑๗ ข้อ ๑๘ ข้อ ๒๐ ข้อ ๒๑ ข้อ ๒๒ ข้อ ๒๓ ข้อ ๒๔ และข้อ ๒๕ มิให้ใช้บังคับ แก่นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีที่ไม่อยู่ภำยใต้กำรควบคุมตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ

4. ๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นำยจ้ำงต้องกำหนดพื้นที่ควบคุมโดยจัดทำรั้ว คอกกั้น หรือเส้นแสดงแนวเขต หรือ วิธีการอื่นที่เหมำะสม และจัดให้มีป้ำยสัญลักษณ์ทำงรังสีพร้อมข้อควำมเตือนภัยที่เหมำะสมอย่ำงน้อย เป็นภำษำไทยและภำษำอื่นที่ลูกจ้างสำมำรถเข้ำใจได้ แล้วแต่กรณี แสดงให้เห็นชัดเจนในบริเวณนั้น

5. ๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่อกำหนดพื้นที่ควบคุมตำมข้อ ๗ ให้นำยจ้ำงมีหน้ำที่ต้องควบคุมดูแล ดังต่อไปนี้

   (๑) ไม่ให้ลูกจ้างซึ่งไม่มีหน้ำที่ปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีหรือบุคคลภำยนอกเข้ำไปในพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ได้รับอนุญำตจำกนำยจ้ำง ทั้งนี้ ต้องอยู่ภำยใต้กำรควบคุมดูแลของเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ทำงรังสี เจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำรทำงเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ หรือเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำน แล้วแต่กรณี เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๓

   (๒) ไม่ให้ลูกจ้างหรือบุคคลใดเข้ำพักอำศัยหรือพักผ่อน หรือนำอำหำร เครื่องดื่ม หรือบุหรี่ เข้ำไปในพื้นที่ควบคุม

   (๓) ไม่ให้บุคคลใดนำต้นกำเนิดรังสีที่สำมำรถเคลื่อนย้ำยได้ออกไปนอกพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ ได้ดำเนินกำรตำมมำตรกำรควำมปลอดภัยตำมกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง

   (๔) ไม่ให้บุคคลใดนำภำชนะหรือวัสดุซึ่งปนเปื้อนวัสดุกัมมันตรังสีหรือวัสดุนิวเคลียร์ออกไป นอกพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ได้ดำเนินกำรตำมมำตรกำรควำมปลอดภัยตำมกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง

6. ๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ห้ำมนำยจ้ำงให้ลูกจ้างซึ่งตั้งครรภ์หรืออยู่ระหว่ำงกำรให้นมบุตรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี

7. ๑๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกฎ ข้อบังคับ ระเบียบ แนวปฏิบัติ ว่ำด้วยควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสีซึ่งอย่ำงน้อยต้องมีข้อควำมเป็นภำษำไทยและภำษำอื่นที่ลูกจ้างสำมำรถเข้ำใจได้ แล้วแต่กรณี พร้อมทั้งปิดประกาศให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีทรำบ ณ บริเวณพื้นที่ปฏิบัติงำน

8. ๑๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยทำงรังสีตำมกฎหมำยว่ำด้วย พลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ เพื่อป้องกันมิให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีได้รับปริมำณรังสีสะสม เกินปริมำณที่กำหนด

9. ๑๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์บันทึกปริมำณรังสีประจำตัวบุคคลและต้องควบคุม ให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีใช้อุปกรณ์ดังกล่ำวตลอดเวลำที่ปฏิบัติงำน อุปกรณ์บันทึกปริมำณรังสีประจำตัวบุคคลตำมวรรคหนึ่งต้องมีลักษณะเป็นอุปกรณ์บันทึก ปริมำณรังสีที่ใช้สวมใส่หรือติดไว้ตำมส่วนต่ำง ๆ ของตัวลูกจ้าง เพื่อกำรบันทึกปริมำณรังสีสะสม ที่ลูกจ้างได้รับตำมช่วงเวลำของกำรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีซึ่งสำมำรถอ่ำนค่ำได้โดยทันทีหรือนำไปวิเครำะห์ ผลในภำยหลัง

10. ๑๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดทำข้อมูลเกี่ยวกับปริมำณรังสีสะสมที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี ได้รับเป็นประจำทุกเดือนหรือทุกสำมเดือนขึ้นอยู่กับประเภทของต้นกำเนิดรังสี และต้องแจ้งข้อมูล ปริมำณรังสีสะสมดังกล่ำวให้ลูกจ้างทรำบทุกครั้ง ทั้งนี้ กำรจัดทำข้อมูลปริมำณรังสีสะสมให้เป็นไป ตำมแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด ในกรณีที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีได้รับปริมำณรังสีสะสมเกินปริมำณที่กำหนด ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ให้นำยจ้ำงแจ้งปริมำณรังสีสะสมดังกล่ำวพร้อมหำสำเหตุ และกำรป้องกันแก้ไขต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยภำยในเจ็ดวันนับแต่วันที่ทรำบข้อมูลปริมำณ รังสีสะสม ทั้งนี้ กำรแจ้งให้เป็นไปตำมแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรหรือหลักฐำนตำมวรรคหนึ่งและวรรคสองไว้ไม่น้อยกว่ำสองปีนับแต่ วันสิ้นสุดกำรจ้ำงลูกจ้างแต่ละรำยไว้ ณ สถำนประกอบกิจการ เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบ

11. ๑๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีประเภทที่ต้องมีใบอนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำน นิวเคลียร์เพื่อสันติ ต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยทำงรังสีหรือเจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำรทำงเทคนิค เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๔ เกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติอย่ำงน้อยหนึ่งคนประจำ สถำนประกอบกิจการตลอดระยะเวลาที่มีกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีประเภทที่ต้องแจ้งกำรครอบครองหรือใช้ตำมกฎหมำยว่ำด้วย พลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำนอย่ำงน้อย หนึ่งคนประจำสถำนประกอบกิจการตลอดระยะเวลาที่มีกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี ในกรณีที่เจ้ำหน้ำที่ตำมวรรคหนึ่งหรือวรรคสองพ้นจำกหน้ำที่ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ คนใหม่แทนนับแต่วันที่เจ้ำหน้ำที่คนเดิมพ้นจำกหน้ำที่

12. ๑๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้เจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยทำงรังสีหรือเจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำร ทำงเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ หรือเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำน ปฏิบัติหน้ำที่ ดังต่อไปนี้

    (๑) ให้คำแนะนำหรือคำปรึกษำแก่นำยจ้ำงและลูกจ้างเกี่ยวกับควำมปลอดภัยในกำรทำงำน เกี่ยวกับรังสี รวมทั้งให้คำแนะนำหรือคำปรึกษำแก่นำยจ้ำงในกำรจัดทำกฎ ข้อบังคับ ระเบียบ แนวปฏิบัติ ว่ำด้วยควำมปลอดภัยในกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี เพื่อให้ลูกจ้างใช้เป็นคู่มือในกำรปฏิบัติงำน

    (๒) ตรวจตรำและควบคุมดูแลกำรปฏิบัติงำน สภำพกำรทำงำน กำรใช้ และกำรบำรุงรักษำวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ รวมทั้งกำรทำควำมสะอำดและกำรกำจัดการปนเปื้อนทำงรังสีตำมข้อ ๑๗ แล้วรำยงำนนำยจ้ำงให้ดำเนินกำรปรับปรุงแก้ไข

    (๓) จัดทำบันทึก สถิติ และสืบหำสำเหตุของกำรเกิดอุบัติเหตุและโรคที่เกิดขึ้นเกี่ยวเนื่องจำก รังสี แล้วรำยงำนนำยจ้ำงให้ดำเนินกำรปรับปรุงแก้ไข

    (๔) ประเมินอันตรำยจำกรังสีในพื้นที่ปฏิบัติงำนของลูกจ้างตำมหลักวิธีทำงด้ำนรังสีและบันทึก เป็นหลักฐำนอย่ำงน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง และนำมำวำงแผนหรือกำหนดแนวทำงป้องกันและระงับ อันตรำย

13. ๑๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดให้มีที่ล้ำงมือ ที่ล้ำงหน้ำ และที่อำบน้ำ เพื่อให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำน เกี่ยวกับรังสีใช้หลังจำกปฏิบัติงำนหรือก่อนออกจำกพื้นที่ปฏิบัติงำนของลูกจ้าง และต้องจัดให้มีสถำนที่ ที่ปลอดภัยในกำรเก็บชุดทำงำนเพื่อให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีถอดชุดทำงำนและเก็บไว้ใน สถำนที่ดังกล่ำว

14. ๑๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทำควำมสะอำดชุดทำงำนที่ใช้ปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี สิ่งของ อุปกรณ์ เครื่องใช้ รวมทั้งสถำนที่ที่มีกำรปนเปื้อนวัสดุกัมมันตรังสีหรือวัสดุนิวเคลียร์ ให้เป็นไป ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ

15. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน ทำงรังสี และต้องจัดให้มีกำรฝึกซ้อมตำมแผนดังกล่ำวอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั้ง และเก็บเอกสำรหรือ หลักฐำนกำรฝึกซ้อมไว้ ณ สถำนประกอบกิจการ ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๕ ในกรณีที่นำยจ้ำงจัดให้มีแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน ทำงรังสีตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติหรือกฎหมำยอื่น ให้ถือว่ำนำยจ้ำงได้จัดให้มีแผน ตำมวรรคหนึ่งแล้ว

16. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกรณีที่ต้นกำเนิดรังสีรั่วไหล หก หล่น หรือฟุ้งกระจำย เกิดอัคคีภัย หรือ เกิดเหตุฉุกเฉินทำงรังสีอันอำจเป็นเหตุให้ลูกจ้างประสบอันตรำย เจ็บป่วย หรือเสียชีวิต ให้นำยจ้ำง สั่งให้ลูกจ้างทุกคนหยุดกำรทำงำนและออกไปยังสถำนที่ที่ปลอดภัยทันที และให้นำยจ้ำงดำเนินกำร ตำมแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินทำงรังสีทันที

17. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    นำยจ้ำงต้องเก็บรักษำ เคลื่อนย้ำย และขนส่งต้นกำเนิดรังสี รวมทั้งจัดการ กำกกัมมันตรังสีหรือเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ให้เป็นไปตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ