๗. ปลาสชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. ปลาสชาดก (๓๐๗) ว่าด้วยพราหมณ์ขยันกวาดใบไม้ (รุกขเทวดาโพธิสัตว์ถามพราหมณ์ผู้มากวาดโคนต้นไม้ว่า)
พราหมณ์ ท่านก็รู้อยู่ว่า ไม้ใบต้นนี้ไม่มีจิตใจ ไม่ได้ยินเสียง และไม่มีความรู้สึก เพราะเหตุไร ท่านจึงไม่ลืม เพียรพยายามถามอยู่เป็นนิตย์ถึงการนอนเป็นสุข (พราหมณ์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวตอบว่า)
ต้นไม้ใหญ่ปรากฏได้ในที่ไกล ตั้งอยู่ในภูมิประเทศที่ราบเรียบ เป็นที่สถิตของเทพยดา เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงนอบน้อมไม้ใบต้นนี้ และเทพยดาผู้สถิตอยู่ในไม้ใบต้นนี้ เพราะเหตุแห่งทรัพย์ (รุกขเทวดาโพธิสัตว์เลื่อมใสต่อพราหมณ์ จึงกล่าวว่า)
พราหมณ์ ข้าพเจ้านั้นเพ่งถึง ความเป็นผู้รู้อุปการคุณที่ท่านทำแล้ว จักตอบแทนท่านตามอานุภาพของตน ก็การที่ท่านมาในสำนักของสัตบุรุษทั้งหลาย แล้วทำการขวนขวายจะพึงไร้ผลได้อย่างไร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๖๑}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๑. กาลิงควรรค ๘. ชวสกุณชาดก (๓๐๘)
ไม้เลียบต้นใดขึ้นอยู่เบื้องหน้าต้นมะพลับ เขาล้อมรั้วไว้แล้ว เป็นที่บูชากันมาก่อน เป็นต้นไม้ใหญ่ ขุมทรัพย์ฝังไว้ที่โคนต้นไม้เลียบนั้นไม่มีเจ้าของมีอยู่ ท่านจงไปขุดเอาขุมทรัพย์นั้นเถิด ปลาสชาดกที่ ๗ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗ ปลาสชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๗. ปลาสชาดก ว่าด้วยขุมทรัพย์ที่ฝังไว้ที่โคนไม้
อเจตนํ พฺราหฺมณ อสฺสุณนฺตํ ชาโน อชานนฺตมิมํ ปลาสํ อารทฺธวีริโย ธุวมปฺปมตฺโต สุขเสยฺยํ ปุจฺฉสิ กิสฺส เหตุ ฯ
ดูกรพราหมณ์ ท่านก็รู้ว่า ต้นทองกวาวนี้ ไม่มีจิต ไม่ได้ยินเสียงอะไร และไม่รู้สึกอะไรเลย เพราะเหตุไร ท่านจึงเพียรพยายาม มิได้มีความ ประมาท ถามถึงสุขไสยาอยู่เสมอมา.
ทูเร สุโต เจว พฺรหา จ รุกฺโข เทเส ฐิโต ภูตนิวาสรูโป ตสฺมา นมสฺสามิ อิมํ ปลาสํ เย เจตฺถ ภูตา เต ธนสฺส เหตุ ฯ
ต้นทองกวาวต้นใหญ่ ปรากฏไปในที่ไกล ตั้งอยู่ในภูมิประเทศราบเรียบ เป็นที่อยู่อาศัยของทวยเทพ เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงนอบน้อมต้นทอง กวาวนี้ และเทพเจ้าผู้สิงอยู่ที่ต้นไม้นี้ด้วย เพราะเหตุแห่งทรัพย์.
โส เต กริสฺสามิ ยถานุภาวํ กตญฺญุตํ พฺราหฺมณ เปกฺขมาโน กถํ หิ อาคมฺม สตํ สกาเส โมฆา เต อสฺสุ ปริผนฺทิตานิ ฯ
ดูกรพราหมณ์ ข้าพเจ้ามาเพ่งถึงความกตัญญูที่มีอยู่ในตน จักทำทดแทน คุณท่านตามสติกำลัง ความดิ้นรนของท่านผู้มาถึงสำนักของสัตบุรุษ ทั้งหลาย ไฉนจักเปล่าจากประโยชน์เล่า.
โย ตินฺทุรุกฺขสฺส ปโร ปิลกฺโข ปริวาริโต ปุพฺพยญฺโญ อุฬาโร ตสฺเสว มูลสฺมิ นิธิ นิขาโต อทายาโท คจฺฉ นํ อุทฺธราหีติ ฯ ปลาสชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------
ไม้เลียบต้นใด ตั้งล้อมรอบอยู่เบื้องหน้าต้นมะพลับ มหาชนเคยบูชายัญ กันมาแต่ก่อน เป็นต้นไม้ใหญ่ ขุมทรัพย์เขาฝังไว้ที่โคนต้นไม้เลียบนั้นแล ไม่มีเจ้าของ ท่านจงไปขุดเอาทรัพย์นั้นเถิด. จบ ปลาสชาดกที่ ๗.