๒. กุมภชาดก

ท่านเป็นใคร มาจากสวรรค์ชั้นไตรทศหรือ ปรากฏอยู่ในนภากาศเหมือนดวงจันทร์ส่องสว่างในยามรัตติกาล รัศมีทั้งหลายแผ่ซ่านออกจากกายท่านดุจสายฟ้าที่แลบอยู่ในอากาศ

ท่านนั้นบันดาลเมฆที่ขาดลมให้ไปในอากาศได้ ทั้งเดินทั้งยืนในอากาศได้ ท่านได้บำเพ็ญฤทธิ์ของเทพ ผู้ไม่ต้องเดินทางไกลด้วยเท้า ทำให้เป็นที่พึ่งท่านได้หรือ

ท่านอาศัยอากาศก้าวเดินมาหยุดอยู่ กล่าวเนื้อความนั้นว่า ท่านจงซื้อหม้อ พราหมณ์ ท่านเป็นใครหรือ หม้อของท่านนี้มีประโยชน์อะไร ขอท่านจงบอกเนื้อความนั้นแก่ข้าพเจ้า (ท้าวสักกะแสดงโทษของสุราว่า)

หม้อนี้มิใช่หม้อเนยใส มิใช่หม้อน้ำมัน มิใช่หม้อน้ำอ้อย และมิใช่หม้อน้ำผึ้ง โทษของหม้อนี้มีมิใช่น้อย พระองค์จงสดับโทษอย่างมากมายที่มีอยู่ในหม้อนี้

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วเดินโซเซพึงตกเหว ตกบ่อ ตกถ้ำ ตกหลุมน้ำครำ และหลุมโสโครก พึงบริโภคของที่ไม่ควรบริโภคได้มากมาย ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยน้ำสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วเปลือยกายเหมือนชีเปลือย เที่ยวไปตามตรอกซอกซอยในหมู่บ้าน มีจิตฟั่นเฟือน มักนอนเลยเวลา ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดลุกขึ้นแล้วตัวสั่น โยกศีรษะและแกว่งแขนไปมา เขาฟ้อนรำเหมือนหุ่นยนต์ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วนอนหลับจนถูกไฟครอก กินของที่พวกสุนัขจิ้งจอกกัดกินเหลือเดนได้ ย่อมได้รับการจองจำ การถูกฆ่า และความเสื่อมจากโภคะ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วพึงพูดสิ่งที่ไม่ควรพูด นั่งพูดพร่ำอยู่ในสภา ปราศจากเสื้อผ้า มีกายเลอะเทอะเปรอะเปื้อน จมอยู่ในกองอาเจียน ถึงความพินาศ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วอวดเก่ง มีนัยน์ตาขุ่นขวาง สำคัญว่าแผ่นดินทั้งหมดเป็นของเราแต่ผู้เดียว พระราชาแม้จะมีมหาสมุทรทั้ง ๔ เป็นขอบเขตก็ไม่เสมอเหมือนเรา ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วเป็นคนถือตัวจัด ก่อการทะเลาะวิวาท มีนิสัยส่อเสียด มีผิวพรรณทราม มักเปลือยกาย หลบซ่อนอยู่เสมอ อยู่แบบโจร แบบนักเลง ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

ข้าวเปลือก ทรัพย์สิน เงิน ทอง ไร่นา โค กระบือในตระกูลใดย่อมพินาศไป และความขาดสูญแห่งตระกูลที่มีทรัพย์เครื่องปลื้มใจ ย่อมมีได้เพราะสุราชนิดใด ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุรุษดื่มสุราชนิดใดแล้วเป็นเหมือนคนกักขฬะหยาบคาย ด่าพ่อแม่ จับต้องแม้แม่ยายและลูกสะใภ้ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

นารีดื่มสุราชนิดใดแล้วเป็นเหมือนหญิงกักขฬะหยาบคาย ด่าพ่อผัว แม่ผัว และสามี จับต้องทาสและคนใช้ผู้ชาย ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้ว พึงฆ่าสมณะและพราหมณ์ผู้ดำรงอยู่ในธรรม เขาพึงไปสู่อบายเพราะกรรมนั้นเป็นเหตุ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

ชนทั้งหลายดื่มสุราชนิดใดแล้ว ประพฤติชั่วทางกาย วาจา และใจ เพราะประพฤติชั่ว พวกเขาย่อมตกนรก ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

ชนทั้งหลายแม้บริจาคเงินจำนวนมาก อ้อนวอนผู้ใดให้กล่าวเท็จไม่ได้ ในกาลก่อน ผู้นั้นดื่มสุรานั้นแล้วก็พูดเหลาะแหละเหลวไหลได้ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

คนเมาทั้งหลายเพราะความเมามาย แม้มีความละอายใจก็ทำความไม่ละอายให้ปรากฏได้ แม้เป็นคนดีมีปัญญาก็พูดมาก ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วมักนอนสุมหัวกัน อดข้าวปลาอาหาร นอนเป็นทุกข์อยู่บนพื้นดิน ย่อมประสบกับความมีผิวพรรณทรามและการถูกติฉินนินทา ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุคคลดื่มสุราชนิดใดแล้วนอนคอตก เหมือนโคที่ถูกเกราะซึ่งผูกไว้ที่คอตีกระทบ ฤทธิ์สุราคล้ายกับทำคนให้มีความอดทนด้วยดีก็หาไม่ ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

มนุษย์ทั้งหลายย่อมเว้นสุราชนิดใดซึ่งเปรียบได้กับงูมีพิษร้าย ใครเล่าควรจะดื่มสุราชนิดนั้นซึ่งเป็นเช่นกับยาพิษในโลก ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

พวกโอรสของท้าวอันธกเวณฑะเสวยสุราชนิดใดแล้ว พาหญิงไปบำเรอใกล้ฝั่งสมุทร ได้ใช้สากประหัตประหารกันและกัน ขอพระองค์ทรงซื้อหม้อนี้ซึ่งเต็มด้วยสุราชนิดนั้น

บุรพเทพ (คืออสูรทั้งหลาย) ดื่มสุราชนิดใดแล้วเมามาย จุติจากสวรรค์ชั้นไตรทศ ยังสำคัญตนว่าเที่ยง เป็นไปกับด้วยอสูรมายา พระมหาราช บุคคลเมื่อทราบ น้ำเมานี้ว่าไม่มีประโยชน์ จะพึงดื่มน้ำชนิดนั้นไปทำไม

ถึงบิดามารดาของข้าพเจ้าไม่เหมือนท่าน ผู้ช่วยเหลือเกื้อกูลหวังประโยชน์สูงสุด วันนี้ข้าพเจ้าจะเชื่อฟังคำของท่าน

ข้าพเจ้าจะให้บ้านส่วย ๕ ตำบล สาวใช้ ๑๐๐ คน โค ๗๐๐ ตัว และรถเทียมม้าอาชาไนย ๑๐ คันนี้แก่ท่าน ท่านเป็นอาจารย์ผู้หวังประโยชน์แก่ข้าพเจ้า (ท้าวสักกะเมื่อจะให้พระราชารู้ว่าตนเป็นเทวดา จึงตรัสว่า)

พระมหาราช ทาสหญิง ๑๐๐ คน บ้านส่วย โคทั้งหลาย และรถเทียมม้าอาชาไนยทั้งหลายของพระองค์ จงเป็นของพระองค์เถิด ข้าพระองค์เป็นท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพชั้นไตรทศ

ขอพระองค์จงเสวยพระกระยาหารที่ปรุงด้วยเนื้อ ข้าวปายาสที่ระคนด้วยเนยใส และจงเสวยขนมกุมมาสที่ปรุงด้วยน้ำผึ้งเถิด พระองค์ผู้จอมชน ขอพระองค์จงทรงยินดีในธรรม อันใครๆ ไม่ติเตียนแล้ว เข้าถึงแดนสวรรค์เถิดกุมภชาดกที่ ๒ จบ

โก ปาตุราสี ติทิวา นภมฺหิ โอภาสยํ สํวรึ จนฺทิมาว คตฺเตหิ เต รสฺมิโย นิจฺฉรนฺติ สเตรตา วิชฺชุริวนฺตลิกฺเข ฯ โส ฉินฺนวาตํ กมสิ อฆมฺหิ เวหายสํ คจฺฉสิ ติฏฺฐสิ จ อิทฺธี นุ เต วตฺถุกตา สุภาวิตา อนทฺธคูนมสิ เทวตานํ ฯ เวหายสํ กมฺมาคมฺม ติฏฺฐสิ กุมฺภํ กิณาถาติ ยเมตมตฺถํ โก วา ตุวํ กิสฺส วตายํ กุมฺโภ อกฺขาหิ เม พฺราหฺมณ เอตมตฺถํ ฯ

ท่านเป็นใคร มาจากไตรทิพย์หรือ จึงเปล่งรัศมีสว่างไสวอยู่ในนภากาศ เหมือนพระจันทร์ส่องสว่างในกลางคืน ฉะนั้น? ท่านเหยียบลมหนาว ในอากาศได้ เดินและยืนในอากาศได้ ฤทธิ์ของเทวดาทั้งหลาย ผู้ไม่ ต้องเดินทางไกล ท่านทำให้เป็นที่ตั้ง และให้เจริญดีแล้วเป็นไฉน? ท่านเป็นใคร มายืนอยู่ในอากาศร้องขายหม้ออยู่ หรือว่าหม้อของท่านนี้ เพื่อประโยชน์อะไร ดูกรพราหมณ์ ขอท่านจงบอกเนื้อความนั้นแก่ ข้าพเจ้าเถิด?

น สปฺปิกุมฺโภ นปิ เตลกุมฺโภ น ผาณิตสฺส น มธุสฺส กุมฺโภ กุมฺภสฺส วชฺชานิ อนปฺปกานิ โทเส พหู กุมฺภคเต สุณาถ ฯ คเลยฺย ยํ ปิตฺวา ปเต ปปาตํ โสพฺภํ คุหํ จนฺทนิโยลิคลฺลํ พหุํปิ ภุญฺเชยฺย อโภชเนยฺยํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา จิตฺตสฺมึ อเนสมาโน อาหิณฺฑติ โคริว ภกฺขสารี อนาถมาโน อุปคายติ นจฺจติ จ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อเจโลว นคฺโค จเรยฺย คาเม วิสิขนฺตรานิ สมฺมุฬฺหจิตฺโต อติเวลสายี ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา อุฏฺฐาย ปเวธมาโน สีสญฺจ พาหุญฺจ ปจาลยนฺโต โส นจฺจตี ทารุกฏลฺลโกว ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อคฺคิทฑฺฒา สยนฺติ อโถ สิคาเลหิปิ ขาทิตาเส พนฺธํ วจนํ โภคชานิญฺจุเปนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ปิตฺวา ภาเสยฺย อภาสเนยฺยํ สภายมาสีโน อเปตวตฺโถ สมฺมกฺขิโต วนฺตคโต พฺยสนฺโน ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิวิตฺวา อุกฺกฏฺโฐ อาวิลกฺโข มเมว สพฺพา ปฐวีติ มญฺเญ น เม สโม จาตุรนฺโตปิ ราชา ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ มานาติมานา กลหานิ เปสุณี ทุพฺพณฺณินี นคฺคยินี ปลายินี โปราณธุตฺตาน คตี นิเกโต ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ อิทฺธานิ ผีตานิ กุลานิ อสฺสุ อเนกสาหสฺสธนานิ โลเก อุจฺฉินฺนทายชฺชกตานิมาย ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ เขตฺตํ ควํ ยตฺถ วินาสยนฺติ อุจฺเฉทนี วิตฺตคตํ กุลานํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูโปว โปโส อกฺโกสติ ปิตรํ มาตรญฺจ สสฺสุํปิ คเณฺหยฺย อโถปิ สุณฺหํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทิตฺตรูปาว นารี อกฺโกสติ สสฺสุรํ สามิกญฺจ ทาสมฺปิ คเณฺห ปริจาริกมฺปิ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวาน หเนยฺย โปโส ธมฺเม ฐิตํ สมณํ พฺราหฺมณํ วา คจฺเฉ อปายํปิ ตโตนิทานํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ทุจฺจริตํ จรนฺติ กาเยน วาจาย จ เจตสา จ นิรยํ วชนฺติ ทุจฺจริตํ จริตฺวา ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ ยาจมานา น ลภนฺติ ปุพฺเพ พหุํ หิรญฺญํปิ ปริจฺจชนฺตา โส ตํ ปิวิตฺวา อลิกํ ภณาติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา เปสเน เปสิยนฺโต อจฺจายิเก กรณียมฺหิ ชาเต อตฺถมฺปิ โส นปฺปชานาติ วุตฺโต ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ หิรีมนาปิ อหิรีกภาวํ ปาตุํ กโรนฺติ มทนาย มตฺตา ธีราปิ สนฺตา พหุกํ ภณนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา เอกถูปา สยนฺติ อนาสกา ถณฺฑิลทุกฺขเสยฺยํ ทุพฺพณฺณิยํ อายสกฺยญฺจุเปนฺติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ปตฺตกฺขนฺธา สยนฺติ คาโว กูฏหตาริว น หิ วารุณิยา เวโค นเรน สุสฺสโหริว ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ มนุสฺสา วิวชฺชนฺติ สปฺปํ โฆรวิสมิว ตํ โลเก วิสสมานํ โก นโร ปาตุมรหติ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา อนฺธกเวณฺฑปุตฺตา สมุทฺทตีเร ปริจารยนฺตา อุปกฺกมุํ มุสเลหญฺญมญฺญํ ตสฺสา ปุณฺณํ กุมฺภมิมํ กิณาถ ฯ ยํ เว ปิตฺวา ปุพฺพเทวา ปมตฺตา ติทิวา จุตา สสฺสติยา สมายา ตํ ตาทิสํ มชฺชมิมํ นิรตฺถกํ ชานํ มหาราช กถํ ปิเวยฺย ฯ นยิมสฺมิ กุมฺภสฺมึ ทธิ มธุ วา เอวํ อภิญฺญาย กิณาหิ ราช เอวญฺหิ มํ กุมฺภคตา มยา เต อกฺขาตรูปํ ตว สพฺพมิตฺตา ฯ

หม้อใบนี้ ไม่ใช่หม้อเนยใส ไม่ใช่หม้อน้ำมัน ไม่ใช่หม้อน้ำอ้อย ไม่ใช่ หม้อน้ำผึ้ง โทษของหม้อใบนี้มีน้อย ท่านจงฟังโทษเป็นอันมากที่มีอยู่ใน หม้อใบนี้. บุคคลดื่มสุราแล้วเดินโซเซล้มไปยังบ่อ ถ้ำ หลุมน้ำครำ และ หลุมโสโครก พึงบริโภคของที่ไม่ควรบริโภคแม้มากได้ ท่านจงช่วยซื้อ หม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้ บุคคลดื่มสุราแล้ว ไม่เป็นใหญ่ในใจ ย่อมเที่ยวไปเหมือนโคกินกากสุรา ฉะนั้น หาที่พึงมิได้ ย่อมฟ้อนรำขับร้อง ได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว แก้ ผ้าเปลือยกายเที่ยวไปตามตรอกตามถนนในบ้านเหมือนชีเปลือย มีจิต ลุ่มหลง นอนตื่นสาย ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยน้ำชนิดนั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว ลุกขึ้นเซไปมา โคลงศีรษะ และยกแขนขึ้นรำ เหมือน รูปหุ่นไม้ ฉะนั้น ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้. บุคคล ดื่มสุราแล้ว นอนจนถูกไฟไหม้ และกินอาหารที่เหลือเดนสุนัขได้ ย่อม ถึงการถูกจองจำ ถูกฆ่า และความเสื่อมแห่งโภคะ ท่านช่วยซื้อหม้อ ใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว พูดคำที่ไม่ควรพูดได้ เปลือยกายนั่งในที่ประชุมได้ เปรอะเปื้อนจมอยู่ในอาเจียนของตน ถึง ความพินาศ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้ บุคคลดื่ม สุราแล้ว ฮึกเหิม นัยน์ตาแดงกล่ำ สำคัญใจว่า แผ่นดินทั้งหมดเป็น ของเราเท่านั้น พระราชาแม้มีมหาสมุทร ๔ เป็นขอบขัณฑสีมา ก็ไม่ เสมอเรา ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุรา แล้ว ถือตัวจัด ก่อความทะเลาะวิวาท ส่อเสียด กล่าวร้าย เปลือยกาย วิ่งไป คลุกคลีหมกอยู่กะพวกนักเลงเก่า ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็ม ไปด้วยสุรานั้นไว้. สุรานี้ทำตระกูลทั้งหลายในโลกนี้ อันมั่นคงบริบูรณ์ มีเงินทองตั้งหลายพัน ให้ขาดทายาทได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไป ด้วยสุรานั้นไว้. ข้าวเปลือก ทรัพย์ เงิน ทอง ไร่ นา โค กระบือ ในสกุลใดย่อมพินาศไป ตระกูลที่มั่งมีทั้งหลาย ขาดสูญไปเพราะดื่มสุรา ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว เป็น คนหยาบช้า ด่าบิดามารดาได้ แม้ถึงเป็นพ่อผัวก็พึงหยอกลูกสะใภ้ได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้ หญิงดื่มสุราแล้ว เป็น คนหยาบช้า ด่าพ่อผัวแม่ผัว และสามีได้ แม้เป็นทาส เป็นคนใช้พึงรับ เป็นสามีของตนได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว พึงประหารสมณะ หรือพราหมณ์ผู้ตั้งอยู่ในธรรมได้ พึงไปสู่อบายอันมีกรรมนั้นเป็นเหตุ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วย สุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว ย่อมประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา และ ใจ ครั้นแล้ว ต้องไปตกนรก ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มไปด้วยสุรา นั้นไว้. ชนทั้งหลาย แม้จะยอมสละเงินเป็นอันมาก มาอ้อนวอนบุรุษ ใดผู้ยังไม่ได้ดื่มสุราก่อนให้พูดเท็จ ย่อมไม่ได้ บุรุษดื่มสุรานั้นแล้ว ย่อมพูดเท็จได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่ม สุราแล้ว ถูกใช้ไปในกรณียกิจรีบร้อนเกิดขึ้น ถูกซักถามก็ไม่รู้เนื้อความ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลแม้จะมีใจละอาย ครั้นเมาสุราแล้ว ก็ย่อมจะทำความไม่ละอายให้ปรากฏได้ แม้จะเป็นคน หนักแน่นอยู่บ้าง ก็อดพูดมากไม่ได้ ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วย สุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว นอนดังลูกสุกรอดอาหาร ย่อมถึงความ นอนเป็นทุกข์ที่พื้นดิน เขาต้องถึงความมีผิวพรรณทราม และความ ติเตียน ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. บุคคลดื่มสุราแล้ว ย่อมนอนคอตก หาเป็นเหมือนโคที่ถูกลงประตักฉะนั้นไม่ ฤทธิ์สุราย่อม ทำให้คนอดทนได้ (ไม่กินข้าวกินน้ำ) ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วย สุรานั้นไว้. มนุษย์ทั้งหลายย่อมเว้นสุราอันเปรียบด้วยงูมีพิษร้าย ใครคน ไหนในโลก ควรจะดื่มสุราอันเสมอด้วยพิษงู ท่านช่วยซื้อหม้อใบนี้ซึ่ง เต็มด้วยสุรานั้นไว้. โอรสทั้งหลายของท้าวอันธกเวณฑะ ดื่มสุราแล้ว พาหญิงไปบำเรออยู่ริมฝั่งสมุทร ประหารกันและกันด้วยสาก ท่านช่วย ซื้อหม้อใบนี้ซึ่งเต็มด้วยสุรานั้นไว้. พวกอสูรดื่มสุราแล้ว เมาจนถึงจุติ จากไตรทิพย์ สำคัญตัวว่าเที่ยง มีมารยา ข้าแต่พระมหาราชา เมื่อรู้ว่า สุราเช่นนั้นเป็นน้ำเมา หาประโยชน์มิได้ จะดื่มทำไม? ในหม้อนี้ ไม่มีเนยข้น หรือน้ำผึ้ง พระองค์รู้อย่างนี้แล้ว จงขายเสีย ข้าแต่ท่าน สรรพมิตร สิ่งที่อยู่ในหม้อนี้ ข้าพระพุทธเจ้าได้กราบทูลแก่พระองค์ แล้ว ด้วยประการฉะนี้.

น เม ปิตา วา อถวาปิ มาตา เอตาทิโส ยาทิสโก ตุวํสิ หิตานุกมฺปี ปรมตฺถกาโม โสหํ กริสฺสํ วจนํ ตวชฺช ฯ ททามิ เต คามวรานิ ปญฺจ ทาสีสตํ สตฺต ควํสตานิ อาชญฺญยุตฺเต จ รเถ ทส อิเม อาจริโย โหสิ มมตฺถกาโม ฯ

ท่านมิใช่เป็นบิดา หรือมารดาของข้าพเจ้า ท่านเป็นคนชนิดใดชนิดหนึ่ง มีความอนุเคราะห์ เพื่อประโยชน์เกื้อกูล ปรารถนาประโยชน์อย่างยิ่ง ตั้งแต่วันนี้ไป ข้าพเจ้าจักทำตามคำของท่าน. ข้าพเจ้าขอให้บ้านส่วย ๕ ตำบล ทาสี ๑๐๐ โค ๗๐๐ รถเทียมด้วยม้าอาชาไชย ๑๐ คัน แก่ท่าน ขอท่านผู้ปรารถนาประโยชน์ เป็นอาจารย์ของข้าพเจ้าเถิด.

ตเวว ทาสีสตมตฺถุ ราช คามา จ คาโว จ ตเวว โหนฺตุ อาชญฺญยุตฺตา จ รถา ตเวว สกฺโกหมสฺมี ติทสานมินฺโท ฯ มํโสทนํ สปฺปิปายาสํ ภุญฺช ขาทสฺสุ จ ตฺวํ มธุมาสปูเว เอวํ ตุวํ ธมฺมรโต ชนินฺท อนินฺทิโต สคฺคมุเปหิ ฐานนฺติ ฯ กุมฺภชาตกํ ทุติยํ ฯ ---------

ข้าแต่พระราชา ทาสี บ้านส่วย โค และรถอันเทียมด้วยม้าอาชาไนย จงเป็นของพระองค์ตามเดิมเถิด ข้าพเจ้าเป็นท้าวสักกะจอมเทพ ชาว ไตรทิพย์. พระองค์จงเสวยพระกระยาหาร เนยใส และข้าวปายาส พึงเสวยขนมกุมมาสอันโอชารส ดูกรพระองค์ผู้เป็นจอมประชาชน พระองค์ยินดีในธรรม ไม่ถูกใครๆ ติเตียนด้วยอาการอย่างนี้แล้ว จงเข้า ถึงสัคคสถาน. จบ กุมภชาดกที่ ๒.