๗. โลมสกัสสปชาดก

ข้าแต่มหาราช หากพระองค์ให้ฤๅษีโลมสกัสสปะบูชายัญได้ พระองค์จะเป็นเหมือนพระอินทร์ ไม่แก่ ไม่ตายเลย (ฤๅษีโลมสกัสสปะกล่าวกับสัยหอำมาตย์ว่า)

พราหมณ์ น่าติเตียนการได้ยศ และการได้ทรัพย์สำหรับเลี้ยงชีวิต ซึ่งเป็นเหตุให้ประสบความพินาศ หรือประพฤติไม่เป็นธรรม

ถึงแม้เราจะเป็นนักบวชถือบาตรเลี้ยงชีพ การเลี้ยงชีพเช่นนั้นแหละยังดีกว่าการแสวงหาโดยไม่ชอบธรรม

ถึงแม้เราจะเป็นนักบวชถือบาตรเลี้ยงชีพ ไม่เบียดเบียนผู้อื่นในโลก การเลี้ยงชีพเช่นนั้นแหละยังดีกว่าการครองราชสมบัติ (ประชาชนที่มาประชุมกันกล่าวว่า)

ดวงจันทร์ก็มีกำลัง ดวงอาทิตย์ก็มีกำลัง สมณะและพราหมณ์ทั้งหลายก็มีกำลัง ฝั่งสมุทรก็มีกำลัง แต่หญิงทั้งหลายมีกำลังเหนือกว่ากำลังทั้งหมด

เพราะพระนางจันทวดีได้ใช้ฤๅษีชื่อโลมสกัสสปะ ซึ่งมีตบะสูงบูชายัญชื่อ วาชเปยยะ เพื่อประโยชน์แก่พระบิดาได้ (ฤๅษีโลมสกัสสปะสลดใจ จึงกล่าวว่า)

กรรมที่กระทำด้วยความโลภมีกามเป็นเหตุนั้น เป็นกรรมเผ็ดร้อน เราจักค้นหารากเหง้าของกรรมนั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูก

อสฺส อินฺทสโม ราช อจฺจนฺตํ อชรามโร สเจ ตฺวํ ยญฺญํ ยเชยฺย อิสึ โลมสกสฺสปํ ฯ

ถ้าท่านนำเอาฤาษีชื่อโลมสกัสสปะมาบูชายัญได้ ท่านพึงได้เป็นพระราชา เสมอด้วยพระอินทร์ไม่รู้แก่ไม่รู้ตายเลย.

สสมุทฺทปริยายํ มหึ สาครกุณฺฑลํ น อิจฺเฉ สห นินฺทาย เอวํ เสยฺห วิชานหิ ฯ

อาตมาไม่ปรารถนาแผ่นดินซึ่งมีสมุทรล้อมรอบ มีสาครเป็นขอบเขต พร้อมกับความนินทา ดูกรไสยหะ ท่านจงทราบอย่างนี้เถิด.

ธิรตฺถุ ตํ ยสลาภํ ธนลาภญฺจ พฺราหฺมณ ยา วุตฺติ วินิปาเตน อธมฺมจรเณน วา ฯ

ดูกรพราหมณ์ เราติเตียนการได้ยศ การได้ทรัพย์ และความประพฤติ อันไม่เป็นธรรม มีแต่จะให้ถึงความพินาศ.

อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช สาเยว ชีวิกา เสยฺโย ยา จาธมฺเมน เอสนา ฯ

ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ ความเป็นอยู่นั่นแหละดี กว่า การแสวงหาโดยไม่เป็นธรรมจะดีอะไร.

อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช อญฺญํ อหึสยํ โลเก อปิ รชฺเชน ตํ วรํ ฯ

ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ แต่ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ความเป็นอยู่นั่นแหละประเสริฐกว่าความเป็นพระราชาในโลก.

พลํ จนฺโท พลํ สุริโย พลํ สมณพฺราหฺมณา พลํ เวลา สมุทฺทสฺส พลาติพลมิตฺถิโย ฯ

พระจันทร์มีกำลัง พระอาทิตย์มีกำลัง สมณะและพราหมณ์มีกำลัง ฝั่ง แห่งสมุทรก็มีกำลัง หญิงก็มีกำลังยิ่งกว่ากำลังทั้งหลาย.

ยถา อุคฺคตปํ สนฺตํ อิสึ โลมสกสฺสปํ ปิตุ อตฺถาย จนฺทวตี วาชเปยฺยํ อยาชยิ ฯ

เพราะพระนางจันทวดีทำให้ฤาษีชื่อโลมสกัสสปะ ผู้มีตบะกล้ามาบูชายัญ เพื่อประโยชน์แก่พระราชบิดาได้.

ตํ โลภปกตํ กมฺมํ กฏุกํ กามเหตุกํ ตสฺส มูลํ คเวสิสฺสํ เฉชฺชํ ราคํ สพนฺธนํ ฯ

กรรมที่บุคคลทำด้วยความโลภนั้น เป็นกรรมเผ็ดร้อน มีกามเป็นเหตุ เราจักค้นหามูลรากแห่งกรรมนั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูกเสีย.

ธิรตฺถุ กาเม สุพหูปิ โลเก ตโปว เสยฺโย กามคุเณหิ ราช ตโป กริสฺสามิ ปหาย กาเม ตเวว รฏฺฐํ จนฺทวตี จ โหตูติ ฯ โลมสกสฺสปชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------

ดูกรมหาบพิตร อาตมภาพติเตียนกามคุณทั้งหลายในโลกมากมาย ตบะ ธรรมเท่านั้นเป็นคุณธรรมอันประเสริฐกว่ากามคุณทั้งหลาย อาตมภาพจัก เลิกละกามคุณทั้งหลายเสียแล้ว บำเพ็ญตบะ รัฐก็ดี พระนางจันทวดี ก็ดี จงเป็นของพระองค์ตามเดิมเถิด. จบ โลมสกัสสปชาดกที่ ๗.