๑๐. กันทคลกชาดก

ท่านขทิรวนิยะผู้เจริญ ต้นไม้ต้นนี้ มีใบเกลี้ยง มีหนาม ชื่อต้นอะไร กระหม่อมของข้าพเจ้าแตก เพราะการเจาะต้นไม้นี้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น (นกหัวขวานขทิรวนิยโพธิสัตว์ฟังคำรำพันของนกหัวขวานกันทคลกะแล้วจึงกล่าวว่า)

อมฺโภ โก นามยํ รุกฺโข สินฺนปตฺโต สกณฺฏโก ยตฺถ เอกปฺปหาเรน อุตฺตมงฺคํ วิสาฏิตํ ฯ

ดูกรผู้เจริญ ต้นไม้ที่มีใบละเอียดมีหนามนี้เป็นต้นไม้อะไร เราเจาะเพียง ครั้งเดียว ทำให้สมองศีรษะแตกได้?

อจาริ วตายํ วิตุทํ วนานิ กฏฺฐงฺครุกฺเขสุ อสารเกสุ อถาสทา ขทิรํ ชาตสารํ ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ อุตฺตมงฺคนฺติ ฯ กนฺทคลกชาตกํ ทสมํ ฯ นตํทฬฺหวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ ทฬฺหพนฺธน หํสวโร จ ปุน วิรูปกฺข สวิฏฺฐก มจฺฉวโร สกุรุงฺค สอสฺสก อมฺพวโร ปุน กุกฺกุฏโก ครุเฬน ทส ฯ ---------

นกหัวขวานตัวนี้ เมื่อเจาะหมู่ไม้อยู่ในป่า ได้เคยเที่ยวเจาะแต่ไม้แห้ง ที่ไม่มีแก่น ภายหลังมาพบเอาต้นตะเคียนซึ่งมีกำเนิดเป็นไม้แก่นอันเป็นที่ ทำลายสมองศีรษะ. จบ กันทคลกชาดกที่ ๑๐. จบ นตังทัฬหวรรคที่ ๖. ----------------------------------------------------- รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. พันธนาคารชาดก ๒. เกฬิสีลชาดก ๓. ขันธปริตตชาดก ๔. วีรกชาดก ๕. คังเคยยชาดก ๖. กุรุงคมิคชาดก ๗. อัสสกชาดก ๘. สุงสุมารชาดก ๙. กักกรชาดก ๑๐. กันทคลกชาดก. -----------------------------------------------------