๙. มหาธัมมปาลชาดก

วัตรของท่านเป็นอย่างไร อนึ่ง พรหมจรรย์ของท่านเป็นอย่างไร นี้เป็นผลแห่งวัตรและพรหมจรรย์ที่ท่านประพฤติดีแล้วอย่างไร พราหมณ์ ขอท่านโปรดบอกเนื้อความนั้นแก่ข้าพเจ้าว่า เพราะเหตุไรหนอ พวกท่านจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ (พราหมณ์ตอบว่า)

พวกเราประพฤติธรรม ไม่กล่าวเท็จ งดเว้นกรรมชั่ว ละเว้นกรรมอันไม่ประเสริฐทั้งหมด เพราะเหตุนั้นแล พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พวกเราฟังธรรมทั้งของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ แต่พวกเราไม่ชอบใจธรรมของอสัตบุรุษเลย จึงละเว้นอสัตบุรุษ ไม่ละเว้นสัตบุรุษ เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

ก่อนจะให้ทาน พวกเราก็ดีใจ แม้ขณะให้ก็พอใจ แม้ให้ไปแล้วก็ไม่เดือดร้อนในภายหลัง เพราะฉะนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

อนึ่ง พวกเราไม่นอกใจภรรยา ถึงพวกภรรยาก็ไม่นอกใจพวกเรา นอกจากภรรยาเหล่านั้นแล้ว พวกเราประพฤติพรหมจรรย์ เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พวกเรางดเว้นการฆ่าสัตว์ทั้งปวง ละเว้นสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้ในโลก ไม่ดื่มน้ำเมา ไม่พูดเท็จเลย เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

บุตรทั้งหลายที่เกิดในหญิงชั้นสูงมีมารยาทอันดีงามเหล่านั้น เป็นคนฉลาด มีปัญญามาก เป็นพหูสูต จบไตรเพท เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พ่อแม่ พี่น้องหญิงชาย ลูกเมีย และเราทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

ทาสชายหญิง บุคคลรอบข้างที่อาศัยเลี้ยงชีพ และคนงานทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ (พราหมณ์แสดงคุณของผู้ประพฤติธรรมว่า)

ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม ธรรมที่ตนประพฤติดีแล้วย่อมนำสุขมาให้ นี้เป็นอานิสงส์ในธรรมที่ตนประพฤติดีแล้ว ผู้ประพฤติธรรมย่อมไม่ถึงทุคติ

กินฺเต วตํ กึ ปน พฺรหฺมจริยํ กิสฺส สุจิณฺณสฺส อยํ วิปาโก อกฺขาหิ เม พฺราหฺมณ เอตมตฺถํ กสฺมา นุ ตุมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

อะไรเป็นวัตรของท่าน อะไรเป็นพรหมจรรย์ของท่าน การที่คนหนุ่มๆ ในตระกูลของท่านไม่ตายนี้ เป็นผลของกรรมอะไรที่ท่านได้ประพฤติมา เป็นอย่างดีแล้ว ดูกรพราหมณ์ ขอท่านช่วยบอกเนื้อความนี้แก่เรา เหตุไรหนอคนหนุ่มๆ ของท่านจึงไม่ตาย?

ธมฺมํ จราม น มุสา ภณาม ปาปานิ กมฺมานิ วิวชฺชยาม อนริยํ ปริวชฺเชม สพฺพํ ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

พวกเราประพฤติธรรม ไม่กล่าวมุสา งดเว้นกรรมชั่ว งดเว้นกรรมอัน ไม่ประเสริฐทั้งปวง เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ ตาย.

สุโณม ธมฺมํ อสตํ สตญฺจ น จาปิ ธมฺมํ อสตํ โรจยาม หิตฺวา อสนฺเต น ชหาม สนฺเต ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

พวกเราได้ฟังธรรมของอสัตบุรุษ และสัตบุรุษแล้ว ไม่ชอบใจธรรมของ อสัตบุรุษเลย ละทิ้งอสัตบุรุษเสีย แต่ไม่ละทิ้งสัตบุรุษ เพราะเหตุนี้ แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ตาย.

ปุพฺเพว ทานา สุมนา ภวาม ททํปิ เว อตฺตมนา ภวาม ทตฺวาปิ เว นานุตปาม ปจฺฉา ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

ก่อนจะให้ทาน พวกเราก็เป็นผู้ตั้งใจดี แม้กำลังให้ก็ชื่นชมยินดี ครั้น ให้แล้วก็ไม่เดือดร้อน ในภายหลัง เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ พวกเราจึงไม่ตาย.

สมเณ มยํ พฺราหฺมเณ อทฺธิเก จ วณิพฺพเก ยาจนเก ทลิทฺเท อนฺเนน ปาเนน อภิตปฺปยาม ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

พวกเราเลี้ยงดูสมณะ พราหมณ์ คนเดินทาง วณิพก ยาจก และคน ขัดสนทั้งหลาย ให้อิ่มหนำสำราญด้วยข้าวน้ำ เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ตาย.

มยญฺจ ภริยํ นาติกฺกมาม ภริยาปิ อเมฺห นาติกฺกมนฺติ อญฺญตฺร ตาหิ พฺรหฺมจริยํ จราม ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

พวกเราไม่นอกใจภรรยา ถึงภรรยาก็ไม่นอกใจพวกเรา พวกเราประพฤติ พรหมจรรย์นอกจากภรรยาของตน เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ พวกเราจึงไม่ตาย.

ปาณาติปาตา วิรมาม สพฺเพ โลเก อทินฺนํ ปริวชฺชยาม อมชฺชปา โนปิ มุสา ภณาม ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

เราทุกคนงดเว้นจากปาณาติบาต งดเว้นสิ่งที่เขาไม่ให้ในโลก ไม่กล่าว มุสา ไม่ดื่มน้ำเมา เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ ตาย.

เอตาสุ เว ชายเร สุตฺตมาสุ เมธาวิโน โหนฺติ พหูตปญฺญา พหุสฺสุตา เวทคุนา จ โหนฺติ ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

บุตรของพวกเราเกิดในหญิงที่ดีเหล่านั้น เป็นผู้ฉลาดเฉลียว มีปัญญามาก เป็นพหูสูต เรียนจบไตรเพท เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ พวกเราจึงไม่ตาย.

มาตาปิตโร ภคินีภาตโร จ ปุตฺตา จ ทารา จ มยญฺจ สพฺเพ ธมฺมํ จราม ปรโลกเหตุ ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

มารดาบิดา พี่น้องหญิงชาย บุตรภรรยา และเราทุกคนประพฤติธรรม เพราะเหตุแห่งโลกหน้า เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึง ไม่ตาย.

ทาสา จ ทาสี อนุชีวิโน จ ปริจารกา กมฺมกรา จ สพฺเพ ธมฺมํ จรนฺติ ปรโลกเหตุ ตสฺมา หิ อมฺหํ ทหรา น มิยฺยเร ฯ

ทาส ทาสี คนอาศัยเลี้ยงชีพ คนใช้ และกรรมกรทั้งหมด ก็ประพฤติ ธรรมเพราะเหตุแห่งโลกหน้า เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวก เราจึงไม่ตาย.

ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ เอสานิสํโส ธมฺเม สุจิณฺเณ น ทุคฺคตึ คจฺฉติ ธมฺมจารี ฯ

ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม ธรรมที่บุคคลประพฤติดีแล้ว ย่อม นำสุขมาให้ นี้เป็นอานิสงส์ในธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ผู้ประพฤติธรรม ย่อมไม่ไปสู่ทุคติ.

ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ ฉตฺตํ มหนฺตํ วิย วสฺสกาเล ธมฺเมน คุตฺโต มม ธมฺมปาโล อญฺญสฺส อฏฺฐีนิ สุขี กุมาโรติ ฯ มหาธมฺมปาลชาตกํ นวมํ ฯ ---------

ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม เหมือนร่มใหญ่ในฤดูฝนฉะนั้น ธรรม ปาละบุตรของเรา อันธรรมคุ้มครองแล้ว กระดูกที่ท่านนำเอามานี้เป็น กระดูกสัตว์อื่น บุตรของเรายังมีความสุข. จบ มหาธรรมปาลชาดกที่ ๙.