๖. สุชาตาชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖. สุชาตาชาดก (๓๐๖) ว่าด้วยพระนางสุชาดา (พระนางสุชาดาเทวีทูลถามพระราชาว่า)
ฝ่าพระบาท ผลไม้สีแดงเกลี้ยงเกลาเหล่านี้ ที่เก็บไว้ในถาดทองคำ มีชื่อว่าผลอะไร หม่อมฉันทูลถามแล้ว ขอพระองค์จงตรัสบอกหม่อมฉัน (พระราชาทรงกริ้ว จึงตรัสว่า)
พระเทวี เมื่อก่อนเธอเป็นคนหัวโล้น นุ่งผ้าเก่าเหน็บชายพก เที่ยวเลือกเก็บผลไม้เหล่าใด นี้เป็นผลไม้ประจำตระกูลของเธอ
หญิงต่ำทรามผู้นี้อยู่ในราชตระกูล ย่อมเดือดร้อนไม่รื่นรมย์ โภคะทั้งหลายย่อมละผู้ไม่มีบุญไป พวกท่านจงนำหญิงนี้กลับไปในสถานที่ที่หล่อนเก็บพุทราขาย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๖๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๑. กาลิงควรรค ๗. ปลาสชาดก (๓๐๗) (อำมาตย์โพธิสัตว์คิดช่วยเหลือพระนางสุชาดาเทวี จึงกราบทูลว่า)
ข้าแต่มหาราช โทษคือความประมาทเลินเล่อเหล่านี้ ย่อมมีแก่หญิงผู้ได้ยศ ขอพระองค์โปรดทรงละเว้นแก่พระนางสุชาดา ข้าแต่สมมติเทพ ขอพระองค์อย่าทรงพิโรธ ต่อพระนางสุชาดานั้นเลย สุชาตาชาดกที่ ๖ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖ สุชาตาชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๖. สุชาตาชาดก ได้รับโทษเพราะประมาท
กึ อณฺฑกา อิเม เทว นิกฺขิตฺตา กํสมลฺลเก อุปโลหิตกา วคฺคู ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ
ข้าแต่พระราชสวามีผู้ประเสริฐ ไข่ที่เก็บไว้ในจานทองนี้ เป็นไข่อะไร ลูกกลมเกลี้ยง มีสีแดง หม่อมฉันทูลถามพระองค์ถึงสิ่งนั้น โปรดตรัส บอกด้วย.
ยานิ ปุเร ตุวํ เทวิ ภณฺฑุ นนฺตกวาสินี อุจฺฉงฺคหตฺถา ปจินาสิ ตสฺสา เต โกลิยํ ผลํ ฯ
ดูกรพระเทวี เมื่อก่อนนี้ เธอเป็นหญิงหัวโล้น นุ่งผ้าท่อนเก่าๆ มือถือ ห่อพก เลือกเก็บผลไม้อันใดอยู่ สิ่งที่ฉันรับประทานอยู่ ณ บัดนี้ เป็น ผลไม้อันนั้น เป็นสมบัติประจำตระกูลของเธอ.
อุทยฺหเต น รมติ โภคา วิปฺปชหนฺติ ตํ ตตฺเถวิมํ ปฏิเนถ ยตฺถ โกลํ ปจิสฺสติ ฯ
หญิงทราม เมื่ออยู่ในราชสกุลนี้ ย่อมร้อนรน ไม่รื่นรมย์ โภคสมบัติ ทั้งหลาย ก็ย่อมละเขาไปเสียสิ้น ท่านทั้งหลาย จงช่วยกันนำหญิงทรามคน นั้นคืนไปไว้ที่ที่ เขาจักเก็บผลไม้ประจำตระกูลขายเลี้ยงชีวิตได้ตามเดิม.
โหนฺติ เหเต มหาราช อิทฺธิปฺปตฺตาย นาริยา ขม เทว สุชาตาย มาสฺสา กุชฺฌ รเถสภาติ ฯ สุชาตาชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------
ข้าแต่พระมหาราช โทษเพราะความประมาทเหล่านี้ ย่อมมีได้แก่นารีผู้ ได้รับยศ ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ ขอพระองค์ได้ทรงโปรดอดโทษแด่ พระนางสุชาดาเทวีเถิด ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ ขอพระองค์อย่าได้ ทรงพระพิโรธแด่พระเทวีเลย. จบ สุชาตาชาดกที่ ๖.