๑๑. ปูติมังสชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๑๑. ปูติมังสชาดก (๔๓๗) ๑๑. ปูติมังสชาดก (๔๓๗) ว่าด้วยสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะ (สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวกับแม่แพะว่า)
นี่เพื่อนหญิง การมองดูของสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะ ฉันไม่พอใจเลย ควรละเว้นให้ห่างไกลจากสหายเช่นนี้ (สุนัขจิ้งจอกตัวผู้กล่าวว่า)
แม่เวณีนี้บ้า ยกย่องเพื่อนหญิงต่อหน้าผัว ย่อมซบเซาถึงแม่แพะตัวที่มาแล้วกลับไป (สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
นี่สหาย ท่านซิบ้า โง่เขลาขาดปัญญาพิจารณา ทำลวงว่าตาย แต่กลับชะเง้อมอง โดยกาลอันไม่สมควร (พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)
บัณฑิตไม่ควรจะเพ่งมองในกาลอันไม่สมควร ควรจะเพ่งมองในกาลอันสมควร ผู้ที่เพ่งมองในกาลอันไม่สมควรย่อมซบเซา เหมือนสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะ (สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวกับแม่แพะว่า)
เพื่อนหญิง ขอให้รักของเราจงมีเหมือนเดิมเถิด ขอเธอจงให้ความชื่นใจแก่ฉัน ผัวของฉันกลับฟื้นคืนชีพขึ้นมาแล้ว เธอควรไปเยี่ยมเยียนถามทุกข์สุขเถิด (แม่แพะกล่าวว่า)
เพื่อนหญิง ขอความรักของเธอจงมีเหมือนเดิมเถิด ฉันจะให้ความชื่นใจแก่เธอ ฉันจะไปพร้อมกับบริวารจำนวนมาก ขอเธอจงทำอาหารไว้เถิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๑๗}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๑๒. ทัททรชาดก (๔๓๘) (สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
บริวารของเธอที่ฉันจะทำอาหารให้กิน เป็นสัตว์ชนิดไหน ทั้งหมดมีชื่อว่าอย่างไร ฉันถามถึงสัตว์เหล่านั้นแล้ว ขอเธอจงบอก (แม่แพะกล่าวว่า)
บริวารของฉันเป็นเช่นนี้ คือ สุนัขชื่อมาลิยะ จตุรักขะ ปิงคิยะ และชัมพุกะ เธอจงทำอาหารเพื่อพวกเขา (สุนัขจิ้งจอกตัวเมียกล่าวว่า)
เมื่อเธอออกจากถ้ำไป แม้สิ่งของก็จะสูญหาย ฉันจะแจ้งข่าวความสุขสบายแก่เพื่อนเอง เธออยู่ที่นี้แหละ อย่าไปเลยปูติมังสชาดกที่ ๑๑ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๑ ปูติมํสชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๑๑. ปูติมังสชาดก โทษของการมองในเวลาที่ไม่ควรมอง
น โข รุจฺจติ เม อาฬิ ปูติมํสสฺส เปกฺขนา เอตาทิสา สขารสฺมา อารกา ปริวชฺชเย ฯ
ดูกรสหาย การมองดูของสุนัขจิ้งจอกชื่อว่าปูติมังสะ เราไม่พอใจ เสียเลย พึงละเว้นจากสหายเช่นนี้เสียให้ห่างไกล.
อุมฺมตฺติกา อยํ เวณิ วณฺเณติ ปติโน สขึ ปชฺฌายิ ปฏิคจฺฉนฺตึ อาคตํ เมณฺฑมาตรํ ฯ
นางสุนัขจิ้งจอกชื่อว่าเวนินี้เป็นบ้าไปได้ ย่อมพรรณนาถึงนางแพะ ผู้เป็นสหายให้ผัวฟัง ครั้นนางแพะถอยหลังกลับไปไม่มา ก็นั่งซบเซา ถึงนางแพะผู้มาแล้วถอยหลังกลับไปเสีย.
ตฺวํ โขสิ สมฺม อุมฺมตฺโต ทุมฺเมโธ อวิจกฺขโณ โส ตฺวํ มตาลยํ กตฺวา อกาเลน วิเปกฺขสิ ฯ
ดูกรสหาย ท่านนั้นแหละบ้า มีปัญญาทราม ไม่มีปัญญาเครื่องใคร่ ครวญ ท่านทำอุบายล่อลวงว่าตาย ย่อมมองดูโดยกาลอันไม่ควร.
น อกาเล วิเปกฺเขยฺย กาเล เปกฺเขยฺย ปณฺฑิโต ปูติมํโสว ปชฺฌายิ โย อกาเล วิเปกฺขติ ฯ
บัณฑิตไม่ควรมองดูในกาลอันไม่ควร ควรมองดูแต่ในกาลอันควร ผู้ใด มองดูในกาลอันไม่ควร ผู้นั้นย่อมซบเซา ดังสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะ ฉะนั้น.
ปิยํ โข อาฬิ เม โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททาหิ เม ปติ สญฺชีวิโต มยฺหํ เอยฺยาสิ ปิยปุจฺฉิตา ฯ
ดูกรสหาย ฉันมีความรัก ท่านจงให้ความอิ่มแก่ฉัน สามีของฉัน กลับฟื้นขึ้น ถ้าท่านรักฉันจงมาไปกับฉันเถิด.
ปิยํ โข อาฬิ เต โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททามิ เต มหตา ปริวาเรน เอสฺสํ กยิราหิ โภชนํ ฯ
ดูกรสหาย ท่านมีความรักฉันจริง ฉันจะให้ความอิ่มเอิบแก่ท่าน ฉันจักมาพร้อมด้วยบริวารเป็นอันมาก ท่านจงจัดแจงโภชนาหารไว้เถิด.
กีทิโส ตุยฺหํ ปริวาโร เยสํ กาหามิ โภชนํ กึนามกา จ เต สพฺเพ เต เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตา ฯ
บริวารของท่านเช่นไร ฉันจักจัดแจงโภชนาหารเพื่อบริวารเหล่าใด ก็ บริวารเหล่านั้นทั้งหมดมีชื่อว่าอย่างไร ฉันถามท่านถึงบริวารท่าน จงบอก ฉันไปเถิด.
มาลิโย จตุรกฺโข จ ปิงฺคิโย อถ ชมฺพุโก เอทิโส มยฺหํ ปริวาโร เตสํ กยิราหิ โภชนํ ฯ
บริวารของฉันเช่นนี้ คือ สุนัขชื่อมาลิยะ ๑ ชื่อจตุรักขะ ๑ ชื่อปิงคิยะ ๑ ชื่อชัมพุกะ ๑ ท่านจงจัดแจงโภชนาหารไว้เพื่อบริวารเหล่านั้นเถิด.
นิกฺขนฺตาย อคารสฺมา ภณฺฑกมฺปิ วินสฺสติ อโรคํ อาฬิโน วชฺชํ อิเธว วส มา คมาติ ฯ ปูติมํสชาตกํ เอกาทสมํ ฯ ---------
เมื่อท่านออกจากเรือนไป แม้สิ่งของก็จักพินาศหมด คำพูดของสหาย มิได้มีความรังเกียจ ท่านจงอยู่ในที่นี้เถิด อย่าไปเลย. จบ ปูติมังสชาดกที่ ๑๑.