๙. สุชาตาชาดก

ธรรมดาสัตว์ทั้งหลายที่สมบูรณ์ด้วยวรรณะ มีเสียงอันไพเราะ น่ารักน่าชม แต่พูดจาหยาบกระด้าง ย่อมไม่เป็นที่รักของใครๆ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

พระองค์ทรงทอดพระเนตรแล้วมิใช่หรือ นกดุเหว่าสีดำตัวนี้มีสีไม่สวย ลายพร้อยไปทั้งตัว แต่เป็นที่รักของสัตว์ทั้งหลายจำนวนมาก เพราะร้องด้วยเสียงอันไพเราะ

นหิ วณฺเณน สมฺปนฺนา มญฺชุกา ปิยทสฺสนา ขรวาจา ปิยา โหนฺติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ ฯ

สัตว์เหล่านี้ สมบูรณ์ด้วยสีสรรวรรณะ มีสำเนียงอ่อนหวาน น่ารัก น่าชม (แต่) เป็นสัตว์มีวาจากระด้าง ย่อมไม่เป็นที่รักของใคร ทั้งในโลกนี้ และโลกหน้าเลย.

นนุ ปสฺสสิมํ กาฬึ ทุพฺพณฺณํ ติลกาหตํ โกกิลํ สณฺหวาเจน พหูนํ ปาณินํ ปิยํ ฯ

ท่านก็ได้เห็นมิใช่หรือว่า นกดุเหว่าดำลายพร้อยพรายตัวนี้ เป็นที่รักของ สัตว์ทั้งหลายเป็นอันมาก เพราะวาจาอ่อนหวาน?

ตสฺมา สขิลวาจสฺส มนฺตภาณี อนุทฺธโต อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ มธุรนฺตสฺส ภาสิตนฺติ ฯ สุชาตาชาตกํ นวมํ ฯ ---------

เพราะฉะนั้น ผู้ที่ต้องการจะให้ตนเป็นที่รักของประชาชน พึงกล่าวแต่ ถ้อยคำสละสลวย พูดพอประมาณ ไม่ฟุ้งซ่าน ถ้อยคำของผู้แสดง อรรถ และธรรม เป็นถ้อยคำไพเราะ. จบ สุชาตาชาดกที่ ๙.