๘. อารามทูสกชาดก

ท่านผู้ประเสริฐ ท่านยังไม่รู้จึงได้ติเตียนอย่างนี้ พวกเราไม่เห็นรากแล้วจะรู้ได้อย่างไรว่า ต้นไม้หยั่งรากลงลึกแค่ไหน (พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

เราไม่ติเตียนพวกเจ้าที่เป็นลิงป่าหรอก แต่ผู้ที่ควรถูกตำหนิคือพระเจ้าวิสสเสนะ ที่พวกเจ้าปลูกต้นไม้ให้ อารามทูสกชาดกที่ ๘ จบ

โยเมสญฺจ สเมตานํ อหุวา เสฏฺฐสมฺมโต ตสฺสายํ เอทิสี ปญฺญา กิเมว อิตรา ปชา ฯ

ลิงตัวใด สมมุติกันว่า เป็นใหญ่กว่าฝูงลิงเหล่านี้ ปัญญาของลิงตัวนั้น มีอยู่เพียงอย่างนี้เท่านั้น ฝูงลิงที่เป็นบริวารนอกนี้ จะมีปัญญาอะไร.

เอวเมว ตุวํ พฺรหฺเม อนญฺญาย วินินฺทสิ กถํ หิ มูลํ อทิสฺวา รุกฺขํ ชญฺญา ปติฏฺฐิตํ ฯ

ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ ท่านยังไม่รู้อะไร ไฉนมาด่วนติเตียนเราต่างๆ อย่างนี้เล่า เรายังไม่เห็นรากไม้แล้ว จะพึงรู้ต้นไม้ว่า รากหยั่งลงไปลึกได้ อย่างไรเล่า?

นาหํ ตุเมฺห วินินฺทามิ เย เจตฺถ วานรา วเน วิสฺสเสโน จ คารโยฺห ยสฺสตฺถา รุกฺขโรปกาติ ฯ อารามทูสกชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ ---------

เราไม่ติเตียนท่านทั้งหลาย พวกท่านเป็นลิงไพร อาศัยอยู่ในป่า แต่ว่า นายอุยยานบาลทั้งหลาย ผู้ปลูกต้นไม้ เพื่อประโยชน์แก่พระราชา พระองค์ใด พระราชาพระองค์นั้น คือ พระเจ้าวิสสเสนะ จะพึงถูก ติเตียนได้. จบ อารามทูสกชาดกที่ ๘.