๑๐. โขมทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓. สุภูติวรรค] ๑๐. โขมทายกเถราปทาน ๑๐. โขมทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระโขมทายกเถระ (พระโขมทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นพ่อค้าอาศัยอยู่ในกรุงพันธุมดี ได้เลี้ยงดูภรรยาด้วยการค้าขายนั้น และปลูกพืชสมบัติ
ข้าพเจ้าต้องการบุญกุศล จึงได้ถวายผ้าเปลือกไม้ผืนหนึ่ง แด่พระศาสดาทรงพระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ซึ่งเสด็จดำเนินอยู่ที่ถนน
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าเปลือกไม้ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าเปลือกไม้
ในกัปที่ ๒๗ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง พระนามว่าสินธวสันทนะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ เป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระโขมทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้โขมทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ สุภูติวรรคที่ ๓ จบบริบูรณ์ ภาณวารที่ ๔ จบ @เชิงอรรถ : @ พืชสมบัติ หมายถึงบุญมีทานและศีลเป็นต้น (ขุ.อป.อ. ๒/๑๘๔/๕๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓. สุภูติวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุภูติเถราปทาน ๒. อุปวาณเถราปทาน ๓. ติสรณคมนิยเถราปทาน ๔. ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทาน ๕. อันนสังสาวกเถราปทาน ๖. ธูปทายกเถราปทาน ๗. ปุฬินปูชกเถราปทาน ๘. อุตติยเถราปทาน ๙. เอกัญชลิกเถราปทาน ๑๐. โขมทายกเถราปทาน ในวรรคที่ ๓ มี ๑๐ เรื่องดังว่ามานี้ รวมคาถาทั้งหมดที่ท่านกล่าวไว้มี ๑๘๕ คาถา
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๙}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ โขมทายกตฺเถราปทานํ (๓๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ โขมทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๓๐) ว่าด้วยผลแห่งการถวายผ้าโขมะ
|๓๒.๑๘๖| นคเร พนฺธุมติยา อโหสึ วาณิโช ตทา เตเนว ทารํ โปเสมิ โรเปมิ พีชสมฺปทํ ฯ |๓๒.๑๘๗| วีถิยํ ปฏิปนฺนสฺส วิปสฺสิสฺส มเหสิโน เอกํ โขมํ มยา ทินฺนํ กุสลตฺถาย สตฺถุโน ฯ |๓๒.๑๘๘| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ โขมํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โขมทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๒.๑๘๙| สตฺตวีเส อิโต กปฺเป เอโก สินฺธวสนฺทโน สตฺตรตนสมฺปนฺโน จาตุทฺทีปมฺหิ อิสฺสโร ฯ |๓๒.๑๙๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โขมทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ โขมทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ สุภูติ อุปวาโณ จ สรโณ สีลคาหโก อนฺนสํสาวโก ธูโป ปุฬิโน อุตฺติเยน จ ฯ อญฺชลี โขมทายี จ ทเสว ตติเย คเณ ปญฺจาสีติสตํ วุตฺตา คาถาโย สพฺพปิณฺฑิตา ฯ สุภูติวคฺโค ตติโย ฯ จตุตฺถํ ภาณวารํ ฯ ---------
เวลานั้น เราเป็นพ่อค้าอยู่ในนครพันธุมดี ด้วยการค้าขายนั้น เราได้เลี้ยง ดูภริยา และก่อสร้างกุศลสมบัติ เราต้องการกุศล ได้ถวายผ้าโขมะผืน หนึ่งแด่พระศาสดาพระนามว่าวิปัสสี ผู้ทรงแสวงหาคุณใหญ่หลวง เสด็จ ดำเนินอยู่ในถนน ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เวลานั้น เราได้ถวายผ้าโขมะ ใด ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลการถวายผ้าโขมะในกัลป ที่ ๒๗ แต่กัลปนี้ เราเป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่า สินธวสันทนะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ เป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระโขมทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ โขมทายกเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุภูติเถราปทาน ๒. อุปวาณเถราปทาน ๓. ตีณิสรณาคมนิยเถราปทาน ๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน ๕. อันนสังสาวกเถราปทาน ๖. ธูปทายกเถราปทาน ๗. ปุฬินปูชกเถราปทาน ๘. อุตติยเถราปทาน ๙. เอกัญชลิกเถราปทาน ๑๐. โขมทายกเถราปทานคาถารวมทั้งหมดที่ท่านกล่าวไว้มี ๑๘๕ คาถา. จบ สุภูติวรรคที่ ๓. จบ ภาณวารที่ ๔. -----------------------------------------------------