๑๐. ปัลลังกทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๕. ฉัตตวรรค] ๑๐. ปัลลังกทายกเถราปทาน ๑๐. ปัลลังกทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระปัลลังกทายกเถระ (พระปัลลังกทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าได้ถวายบัลลังก์พร้อมทั้งเพดานและผ้าคลุมอาสน์ แด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสุเมธะ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่
ครั้งนั้น บัลลังก์นั้นสมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ ดังจะรู้ความคิดของข้าพเจ้า จึงได้บังเกิดแก่ข้าพเจ้าทุกเมื่อ
ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ถวายบัลลังก์ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบัลลังก์
ในกัปที่ ๒๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ พระนามว่าสุวรรณาภะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปัลลังกทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปัลลังกทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ ฉัตตวรรคที่ ๑๕ จบบริบูรณ์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๑๕}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๕. ฉัตตวรรค] รวมอปาทานที่มีในวรรค รวมอปาทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. อธิฉัตติยเถราปทาน ๒. ถัมภาโรปกเถราปทาน ๓. เวทิการกเถราปทาน ๔. สปริวาริยเถราปทาน ๕. อุมาปุปผิยเถราปทาน ๖. อนุโลมทายกเถราปทาน ๗. มัคคทายกเถราปทาน ๘. ผลกทายกเถราปทาน ๙. วฏังสกิยเถราปทาน ๑๐. ปัลลังกทายกเถราปทาน บัณฑิตประกาศคาถาไว้ ๕๒ คาถา
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๑๖}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ปลฺลงฺกทายกตฺเถราปทานํ (๑๕๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ปัลลังกทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๑๕๐) ว่าด้วยผลแห่งการถวายบัลลังก์
|๑๕๒.๔๘| สุเมธสฺส ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน ปลฺลงฺโก หิ มยา ทินฺโน สอุตฺตรสปจฺฉโท ฯ |๑๕๒.๔๙| สตฺตรตนสมฺปนฺโน ปลฺลงฺโก อาสิ โส ตทา มม สงฺกปฺปมญฺญาย นิพฺพตฺตติ สทา มม ฯ |๑๕๒.๕๐| ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ ยํ ปลฺลงฺกมททินฺตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปลฺลงฺกสฺส อิทํ ผลํ ฯ |๑๕๒.๕๑| วีสกปฺปสหสฺสมฺหิ สุวณฺณาภา ตโย ชนา สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๑๕๒.๕๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปลฺลงฺกทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปลฺลงฺกทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ ฉตฺตถมฺโภ จ เวที จ ปริวารุมฺมปุปฺผิโย อนุโลโม จ มคฺโค จ ผลโก จ วฏํสโก ปลฺลงฺกทายิ คาถาโย ฉปฺปญฺญาส ปกิตฺติตา ฯ ฉตฺตวคฺโค ปณฺณรสโม ฯ -----------
ก็เราได้ถวายบัลลังก์พร้อมทั้งผ้าสำหรับปิดเบื้องบน (เพดาน) แด่พระผู้มี พระภาคพระนามว่าสุเมธ เชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ ในกาลนั้น บัลลังก์ นั้น ได้เป็นบัลลังก์ประกอบด้วยแก้ว ๗ ประการ รู้ความดำริของเรา ย่อมเกิดขึ้นแก่เราทุกเมื่อ ใน ๓ หมื่นกัลปแต่กัลปนี้ เราได้ถวายบัลลังก์ ใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลการถวาย บัลลังก์ ในกัลปที่ ๒ หมื่น แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ พระองค์ ทรงพระนามว่าสุวรรณภา ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำ ให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปัลลังกทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปัลลังกทายกเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. อธิฉัตติยเถราปทาน ๒. ถัมภาโรปกเถราปทาน ๓. เวทิการกเถราปทาน ๔. สปริวาริยเถราปทาน ๕. อุมมาปุปผิยเถราปทาน ๖. อนุโลมทายกเถราปทาน ๗. มรรคทายกเถราปทาน ๘. ผลกทายกเถราปทาน ๙. วฏังสกิยเถราปทาน ๑๐. ปัลลังกทายกเถราปทานบัณฑิตประกาศคาถา ๕๖ คาถา. จบ ฉัตตวรรคที่ ๑๕. -----------------------------------------------------