๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๖)

|๒๘๘.๒๔| รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ ทิปทินฺทํ มหานาคํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๒๘๘.๒๕| ปกฺโกสาปิยตสฺสาหํ สพฺพโลกหิเตสิโน อุปฏฺฐาโก มยา ทินฺโน สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน ฯ |๒๘๘.๒๖| ปฏิคฺคเหตฺวาน สมฺพุทฺโธ นิยฺยาเตสิ มหามุนิ อุฏฺฐาย อาสนา ตมฺหา ปกฺกามิ ปาจินามุโข ฯ |๒๘๘.๒๗| จตุนวุเต อิโต กปฺเป อุปฏฺฐากมทํ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๘๘.๒๘| สตฺตปญฺญาสิโต กปฺเป พลเสนสนามโก สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๘๘.๒๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปฏฺฐายิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อุปฏฺฐายิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ควรรับเครื่องบูชา เป็นจอม สัตว์ เป็นมหานาคเชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ เสด็จดำเนินอยู่ที่ ถนน เราได้ถวายคนอุปัฏฐากแก่พระองค์ ผู้ทรงแสวงหาประโยชน์เกื้อกูล แก่โลกทั้งปวง ทรงแสวงหาคุณอันใหญ่หลวง ซึ่งเราให้คนไปทูลเชิญเสด็จ มา พระมหามุนีสัมพุทธเจ้าทรงรับแล้วมอบ (คืน) ให้เสด็จลุกขึ้นจาก อาสนะนั้นแล้ว เสด็จกลับมุ่งตรงไปทางทิศปัศจิม ในกัลปที่ ๙๔ แต่ กัลปนี้ เราได้ถวายคนอุปัฏฐากในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จัก ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายคนอุปัฏฐาก ในกัลปที่ ๕๗ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าพลเสน สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอุปัฏฐายิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อุปัฏฐายิกเถราปทาน.

ข้าพเจ้าได้มอบให้ทูลนิมนต์แล้ว จึงได้ถวายคนอุปัฏฐากแด่พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

พระมหามุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรับแล้วทรงส่งมอบคืน ได้เสด็จลุกจากอาสนะนั้นแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศตะวันออก

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายคนอุปัฏฐากไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายคนอุปัฏฐาก

ในกัปที่ ๕๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าพลเสน สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๙. ปรรณทายกวรรค ๓. ปัจจุคคมนิยเถราปทาน (๒๘๓)