๒. เอกาสนทายกเถราปทาน (๒๕๒)

|๒๕๔.๕| วิชหิตฺวา เทววณฺณํ สภริโย อิธาคมึ อธิการํ กตฺตุกาโม พุทฺธเสฏฺฐสฺส สาสเน ฯ |๒๕๔.๖| เทวโล นาม นาเมน ปทุมุตฺตรสาวโก ตสฺส ภิกฺขา มยา ทินฺนา วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ |๒๕๔.๗| สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๕๔.๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกาสนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกาสนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เรากับภริยาต้องการจะก่อสร้างกุศลสมภาร ในศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ ประเสริฐสุด จึงละเพศเทวดามาในมนุษย์โลกนี้ เรามีใจผ่องใส ได้ถวาย ภิกษาแก่พระเถระ ผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ มีนาม ชื่อว่าเทวละ ในกัลปที่หนึ่งแสนกัลปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต คุณ วิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้ แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระเอกาสนทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เอกาสนทายกเถราปทาน.

ข้าพเจ้ากับภรรยาต้องการจะสร้างกุศลอันยิ่งใหญ่ไว้ ในศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด จึงละเพศเทวดามาในมนุษยโลกนี้

ข้าพเจ้ามีใจผ่องใส ได้ถวายภิกษาแก่พระเถระนามว่าเทวละ ผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระเอกาสนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้เอกาสนทายกเถราปทานที่ ๒ จบ

พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า วิชหิตฺวา นาม สมฺพุทฺโธ ความว่า ละทิ้งร่างเทวดาแปลงเพศเป็นมนุษย์.

บทว่า อธิการํ กตฺตุกาโม ความว่า เราเป็นเทวราชานามว่าเทวระ พร้อมด้วยภริยา มีความประสงค์จะทำบุญสมภารให้ยิ่งขึ้นไป เพราะมีความเอื้อเฟื้อในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ จึงได้พากันมาในมนุษยโลกนี้.

บทว่า ตสฺส ภิกฺขา มยา ทินฺนา ความว่า เรามีใจเลื่อมใสได้ถวายภิกษาคือบิณฑบาตแด่สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ซึ่งท่านมีชื่อว่าเทวละ. จบอรรถกถาเอกาสนทายกเถระ -----------------------------------------------------