๘. อุตติยเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๘. อุตติยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอุตติยเถระ (พระอุตติยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นจระเข้อาศัยอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ข้าพเจ้าขวนขวายหาเหยื่อของตนจึงได้ไปยังท่าน้ำ
สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระสยัมภู ผู้ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ พระนามว่าสิทธัตถะ พระองค์ประสงค์จะเสด็จข้ามแม่น้ำ จึงเสด็จเข้ามายังท่าน้ำ
เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาถึงแล้ว แม้ข้าพเจ้าก็เข้าไปถึงที่ท่าน้ำนั้น ข้าพเจ้าเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วกราบทูลคำนี้ว่า
ข้าแต่พระองค์ผู้มีความเพียรมาก ขอเชิญพระองค์เสด็จขึ้น(หลังข้าพระองค์)เถิด ข้าพระองค์จักพาพระองค์ข้าม นั้นเป็นวิสัยของบิดาและปู่ของข้าพระองค์ ข้าแต่พระมหามุนี ขอพระองค์ทรงอนุเคราะห์ด้วยเถิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๕}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓. สุภูติวรรค] ๘. อุตติยเถราปทาน
พระผู้มีพระภาคผู้มหามุนี ทรงสดับคำทูลเชิญของข้าพเจ้าแล้วเสด็จขึ้น(หลัง) ข้าพเจ้ามีจิตร่าเริงเบิกบาน จึงพาพระผู้มีพระภาคผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกข้ามไป
ที่ฝั่งแม่น้ำฝั่งโน้น พระผู้มีพระภาค พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ทรงทำให้ข้าพเจ้าพอใจ ณ ที่นั้นว่า ท่านจักได้บรรลุอมตธรรม
ข้าพเจ้าจุติจากกายนั้นแล้วได้ไปเกิดยังเทวโลก มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ได้เสวยทิพยสุข
ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพ ได้ครองเทวสมบัติ ๗ ชาติ และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ๓ ชาติ
ข้าพเจ้าประกอบวิเวกอยู่เนืองๆ มีปัญญารักษาตนและสำรวมดีแล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่ในศาสนา ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้พาพระผู้มีพระภาคผู้องอาจกว่านรชนข้ามแล้ว จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพาพระผู้มีพระภาคข้าม
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอุตติยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อุตติยเถราปทานที่ ๘ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๖}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อฏฺฐมํ อุตฺติยตฺเถราปทานํ (๒๘)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ อุตติยเถราปทานที่ ๘ (๒๘) ว่าด้วยผลแห่งการส่งข้ามฟาก
|๓๐.๑๗๑| จนฺทภาคานทีตีเร สุํสุมาโร อหํ ตทา สโภชนปสุตาหํ นทีติตฺถํ อคญฺฉหํ ฯ |๓๐.๑๗๒| สิทฺธตฺโถ ตมฺหิ สมเย สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล นทึ ตริตุกาโม โส นทีติตฺถํ อุปาคมิ ฯ |๓๐.๑๗๓| โอปาคเต จ สมฺพุทฺเธ อหํปิ ตตฺถุปาคมึ อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ อิมํ วาจํ อุทีรยึ ฯ |๓๐.๑๗๔| อภิรุยฺห มหาวีร ตาริสฺสามิ อหํ ตุวํ เปตฺติกํ วิสยํ มยฺหํ อนุกมฺป มหามุนิ ฯ |๓๐.๑๗๕| มม อุคฺคชฺชนํ สุตฺวา อภิรูหิ มหามุนิ หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน ตาเรสึ โลกนายกํ ฯ |๓๐.๑๗๖| นทิยา ปาริเม ตีเร สิทฺธตฺโถ โลกนายโก อสฺสาเสสิ มมํ ตตฺถ อมตํ ปาปุณิสฺสสิ ฯ |๓๐.๑๗๗| ตมฺหา กายา จวิตฺวาน เทวโลกํ อคญฺฉหํ ทิพฺพํ สุขํ อนุภวึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ฯ |๓๐.๑๗๘| สตฺตกฺขตฺตุญฺจ เทวินฺโท เทวรชฺชํ อกาสหํ ตีณิขตฺตุํ จกฺกวตฺติ มหิยา อิสฺสโร อหํ ฯ |๓๐.๑๗๙| วิเวกมนุยุตฺโตหํ นิปโก จ สุสํวุโต ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมา สมฺพุทฺธสาสเน ฯ |๓๐.๑๘๐| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ตาเรสึ ยํ นราสภํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตรณาย อิทํ ผลํ ฯ |๓๐.๑๘๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺติโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อุตฺติยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เวลานั้น เราเป็นจระเข้อยู่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา เราขวนขวายหาเหยื่อของ ตน ได้ไปยังท่าน้ำ สมัยนั้น พระสยัมภูผู้อัครบุคคลพระนามว่าสิทธัตถะ พระองค์ประสงค์จะเสด็จข้ามแม่น้ำ จึงเสด็จเข้ามาสู่ท่าน้ำ ก็เมื่อ พระสัมพุทธเจ้าเสด็จมาถึง แม้เราก็มาถึงที่ท่าน้ำนั้น เราได้เข้าไปใกล้ พระสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้กราบทูลดังนี้ว่า เชิญเสด็จขึ้น (หลังข้าพระองค์) เถิดพระมหาวีรเจ้า ข้าพระองค์จักข้ามส่งพระองค์ ขอพระองค์ทรงอนุ- เคราะห์วิสัยของบิดาข้าพระองค์เถิด พระมหามุนี พระมหามุนีทรงสดับ คำทูลเชิญของเราแล้วเสด็จขึ้น (หลัง) เราร่าเริง มีจิตยินดี ได้ข้าม ส่งพระผู้มีพระภาค ผู้นายกของโลก ที่ฝั่งแม่น้ำโน้น พระผู้มีพระภาค สิทธัตถะนายกของโลก ทรงยังเราให้พอใจ ณ ที่นั้นว่า ท่านจักได้บรรลุ อมตธรรม เราเคลื่อนจากกายนั้นแล้ว ได้ไปสู่เทวโลก แวดล้อมด้วย นางอัปสร เสวยสุขอันเป็นทิพย์อยู่ เราได้เป็นจอมเทวดา เสวยเทวรัช สมบัติอยู่ ๗ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ๓ ครั้ง เราขวนขวายในวิเวก มีปัญญาและสำรวมแล้วด้วยดี ทรงกายอันเป็น ที่สุดอยู่ในศาสนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เรา ได้ข้ามส่งพระนราสภ ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่ง การข้ามส่งพระนราสภ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จ แล้ว ฉะนี้แล. ทราบว่า ท่านพระอุตติยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อุตติยเถราปทาน. -----------------------------------------------------