๓. ปรมันนทายกเถราปทาน (๓๐๓)

|๓๐๕.๙| กณิการํว โชตนฺตํ อุทยนฺตํว ภาณุมํ วิปสฺสึ อทฺทสํ พุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๓๐๕.๑๐| อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน อภิเนสึ สกํ ฆรํ อภิเนตฺวาน สมฺพุทฺธํ ปรมนฺนมทาสหํ ฯ |๓๐๕.๑๑| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ปรมนฺนมทึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปรมนฺนสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๐๕.๑๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปรมนฺนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปรมนฺนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้โชติช่วงดังดอกกรรณิการ์ มี รัศมีรุ่งเรืองดังอาทิตย์อุทัย เชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ เรา ประนมกรอัญชลีแล้ว นำเสด็จมาสู่เรือนของตน ครั้นนำเสด็จพระสัม- พุทธเจ้ามาถึงแล้ว ได้ถวายข้าวอย่างดีเยี่ยม ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายข้าวอย่างดีเยี่ยมในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายข้าวอย่างดีเยี่ยม คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนา เรา ได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปรมันนทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปรมันนทายกเถราปทาน.

ข้าพเจ้าประนมมือ นำเสด็จมายังเรือนของตน ครั้นนำเสด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาถึงแล้ว ได้ถวายข้าวอย่างดีเยี่ยม

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายข้าวอย่างดีเยี่ยมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายข้าวอย่างดีเยี่ยม

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระปรมันนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ปรมันนทายกเถราปทานที่ ๓ จบ

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๑. ปทุมเกสริยวรรค ๑. ปทุมเกสริยเถราปทาน (๓๐๑)