๑. มันทารวิยเถราปทาน (๓๖๑)

|๓๖๓.๑| ตาวตึสา อิธาคนฺตฺวา มงฺคโล นาม มาณโว มนฺทารวํ คเหตฺวาน วิปสฺสิสฺส มเหสิโน ฯ |๓๖๓.๒| สมาธินา นิสินฺนสฺส มตฺถเก ธารยึ อหํ สตฺตาหํ ธารยิตฺวาน เทวโลกํ ปุนาคมึ ฯ |๓๖๓.๓| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ พุทฺธํ อภิปูชยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๓๖๓.๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มนฺทารวิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ มนฺทารวิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เรา (แปลงเพศ) เป็นมาณพ ชื่อมงคล จากภพดุสิตมาในมนุษย์โลกนี้ ถือเอาดอกมนทารพมากั้นแดดลมไว้เหนือพระเศียรแห่งพระพุทธเจ้า พระ นามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณใหญ่ ประทับนั่งสมาธิอยู่ เรากั้นอยู่ตลอด ๗ วันแล้ว กลับมาสู่เทวโลก ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชา พระพุทธเจ้าใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำ ให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระมันทารวิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ มันทารวิยเถราปทาน.

ข้าพเจ้า(แปลงร่าง)เป็นมาณพชื่อว่ามงคล จากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ลงมายังมนุษยโลกนี้ ถือดอกมณฑารพ

มากั้นไว้เหนือพระเศียรของพระพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ประทับนั่งขัดสมาธิอยู่ ข้าพเจ้ากั้นอยู่ตลอด ๗ วันแล้ว จึงกลับมายังเทวโลกอีก

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้บูชาพระพุทธเจ้าไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

วรรคที่ ๓๔, วรรคที่ ๓๕. วรรคที่ ๓๖, วรรคที่ ๓๗ และวรรคที่ ๓๘ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๓. อุมมาปุปผิยวรรค ๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๓๒๗)