๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทาน (๒๖๐)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ อคฺคปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๖๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ อัคคปุปผิยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๖๐) ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกคันทรง
|๒๖๒.๓๗| สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร โอภาสยนฺตํ รํสิยา สิขินํ สิขินํ ยถา ฯ |๒๖๒.๓๘| อคฺคชํ ปุปฺผมาทาย อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ ปสนฺนจิตฺโต สุมโน พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ |๒๖๒.๓๙| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๒๖๒.๔๐| ปญฺจวีสติกปฺปมฺหิ อโหสึ มิตฺตฆาตโก สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๖๒.๔๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อคฺคปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อคฺคปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ โถมโก ภิกฺขจิตกํ จมฺปโก สตฺตปาฏลิ ปาทุมญฺชริ ปณฺณญฺจ กุฏิโท อคฺคปุปฺผิโย คาถาโย คณิตา เจตฺถ เอกตาฬีสเมว จ ฯ โถมกวคฺโค ฉพฺพีสติโม ฯ ---------
เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ประ- ทับนั่งอยู่ในระหว่างภูเขา รุ่งเรืองด้วยพระรัศมีดังกองเพลิง เราถือเอา ดอกคันทรง เข้าไปเฝ้าพระองค์ผู้อุดมกว่านระ มีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส บูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้า ด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่ง พุทธบูชา ในกัลปที่ ๒๕ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนาม ว่ามิตตฆาตกะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษ เหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัด แล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอัคคปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อัคคปุปผิยเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โถมกเถราปทาน ๒. เอกาสนทายกเถราปทาน ๓. จิตกปูชกเถราปทาน ๔. จัมปกปุปผิยเถราปทาน ๕. สัตตปาฏลิยเถราปทาน ๖. อุปหนทายกเถราปทาน ๗. มัญชริปูชกเถราปทาน ๘. ปรรณทายกเถราปทาน ๙. กุฏิทายกเถราปทาน ๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทานและในวรรคนี้ นับคาถาได้ ๔๑ คาถา. จบ โถมกวรรคที่ ๒๖. -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอัคคปุปผิยเถระ (พระอัคคปุปผิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ประทับนั่งอยู่ระหว่างภูเขา ทรงรุ่งเรืองด้วยพระรัศมีดุจกองเพลิง
ข้าพเจ้าถือดอกบัว เข้าไปเฝ้าพระองค์ผู้เป็นนรชนผู้สูงสุด มีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้บูชาพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๒๕ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่ามิตตฆาตกะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๒๒}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๖. โถมกวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอัคคปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อัคคปุปผิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ โถมกวรรคที่ ๒๖ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โถมกเถราปทาน ๒. เอกาสนทายกเถราปทาน ๓. จิตกปูชกเถราปทาน ๔. จัมปกปุปผิยเถราปทาน ๕. สัตตปาฏลิยเถราปทาน ๖. อุปาหนทายกเถราปทาน ๗. มัญชริปูชกเถราปทาน ๘. ปัณณทายกเถราปทาน ๙. กุฏิทายกเถราปทาน ๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทาน และในวรรคนี้ นับคาถาได้ ๔๑ คาถา
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๒๓}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒๖๐. อรรถกถาอัคคปุปผิยเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า สิขินํ สิขินํ ยถา ความว่า เราได้พบเห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิขี ผู้มีผิวพรรณดุจทองคำ รุ่งโรจน์สว่างไสวด้วยพระฉัพพรรณรังสีที่แผ่ซ่านออกจากพระสรีระ คล้ายกับกองไฟที่ลุกโพลงฉะนั้น.
บทว่า อคฺคชํ ปุปฺผมาทาย ความว่า เราได้ถือเอาดอกคันทรงยกขึ้นบูชาแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิขี แล. จบอรรถกถาอัคคปุปผิยเถราปทาน จบอรรถกถาโถมกวรรคที่ ๒๖ -----------------------------------------------------
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. โถมกเถราปทาน
๒. เอกาสนทายกเถราปทาน
๓. จิตกปูชกเถราปทาน
๔. จัมปกปุปผิยเถราปทาน
๕. สัตตปาฏลิยเถราปทาน
๖. อุปหนทายกเถราปทาน
๗. มัญชริปูชกเถราปทาน
๘. ปรรณทายกเถราปทาน
๙. กุฏิทายกเถราปทาน
๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทาน
และในวรรคนี้ นับคาถาได้ ๔๑ คาถา.
จบโถมกวรรคที่ ๒๖ -----------------------------------------------------