๒. สุปีฐิยเถราปทาน (๙๒)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทุติยํ สุปีฐิยตฺเถราปทานํ (๙๒)
๙๔|๙๔.๘| ติสฺสสฺส โลกนาถสฺส สุทฺธปีฐํ อทาสหํ หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน ฯ |๙๔.๙| อฏฺฐตึเส อิโต กปฺเป ราชา อาสึ มหารุจิ โภโค จ วิปุโล อาสิ สยนญฺจ อนปฺปกํ ฯ |๙๔.๑๐| ปีฐํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน วิปฺปสนฺเนน เจตสา อนุโภมิ สกํ กมฺมํ ปุพฺเพ สุกตมตฺตโน ฯ |๙๔.๑๑| เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปีฐํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปีฐทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๙๔.๑๒| อฏฺฐตึเส อิโต กปฺเป ตโย เต จกฺกวตฺติโน รุจิ อุปรุจิ เจว มหารุจิ ตติยโก ฯ |๙๔.๑๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุปีฐิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ สุปีฐิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒. สุปีฐิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระสุปีฐิยเถระ (พระสุปีฐิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้ามีจิตร่าเริง เบิกบานได้ถวายตั่งที่สะอาดหมดจด แด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้โลกนาถ ผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งดวงอาทิตย์
ในกัปที่ ๓๘ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระราชาพระนามว่ามหารุจิ มีโภคะไพบูลย์ และที่นอนมีค่ามิใช่น้อย
ข้าพเจ้ามีใจผ่องใส ได้ถวายตั่งแด่พระพุทธเจ้าแล้ว เสวยผลกรรมของตน ที่ตนได้ทำไว้ดีแล้ว ในครั้งก่อน
ในกัปที่ ๙๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายตั่งไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่ง
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๓๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๐. สุธาวรรค] ๓. อัฑฒเจลกเถราปทาน
ในกัปที่ ๓๘ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ ชาติที่ ๑ พระนามว่ารุจิ ชาติที่ ๒ พระนามว่าอุปรุจิ และชาติที่ ๓ พระนามว่ามหารุจิ
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระสุปีฐิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้สุปีฐิยเถราปทานที่ ๒ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙๒. อรรถกถาสุปีฐิยเถราปทาน
อปทานของท่านพระสุปีฐิยเถระมีคำเริ่มต้นว่า ติสฺสสฺส โลกนาถสฺส ดังนี้.
พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญกุศลสมภารไว้ในพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญเพื่อบรรลุพระนิพพานในอเนกชาติ.
ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าติสสะ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง เจริญวัยแล้วเลื่อมใสในพระศาสดา ได้ถวายตั่งอันมีค่าแล้วด้วยไม้บริสุทธิ์สละสลวยเพื่อเป็นที่ประทับนั่งแห่งพระศาสดา.
ด้วยบุญกรรมนั้น ท่านเสวยสุขในสุคติ ท่องเที่ยวไปในภพนั้นๆ ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง เจริญวัยแล้วเลื่อมใสในพระศาสดา บวชแล้วไม่นานนัก ก็ได้เป็นพระอรหันต์.
ท่านบรรลุพระอรหัตผลแล้วระลึกถึงบุพกรรม เกิดโสมนัส เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ติสฺสสฺส โลกนาถสฺส ดังนี้.
คำทั้งหมดนั้นมีอรรถตื้นทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาสุปีฐิยเถราปทาน -----------------------------------------------------