๕. นฬาคาริกเถราปทาน (๓๔๕)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ปญฺจมํ นฬาคาริกตฺเถราปทานํ (๓๔๕)
๓๔๗|๓๔๗.๓๑| หิมวนฺตสฺสวิทูเร หาริโก นาม ปพฺพโต สยมฺภู นาม นาเมน รุกฺขมูเล วสี ตทา ฯ |๓๔๗.๓๒| นฬาคารํ กริตฺวาน ติเณน ฉาทยึ อหํ จงฺกมํ โสธยิตฺวาน สยมฺภุสฺส อทาสหํ ฯ |๓๔๗.๓๓| จตุทฺทเสสุ กปฺเปสุ เทวโลเก รมึ อหํ จตุสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ เทวรชฺชมการยึ ฯ |๓๔๗.๓๔| สตฺตสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ |๓๔๗.๓๕| อุพฺพิทฺธํ ภวนํ มยฺหํ อินฺทลฏฺฐีว อุคฺคตํ สหสฺสถมฺภํ อตุลํ วิมานํ สปฺปภสฺสรํ ฯ |๓๔๗.๓๖| เทฺวสมฺปตฺตึ อนุโภตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต โคตมสฺส ภควโต สาสเน ปพฺพชึ อหํ ฯ |๓๔๗.๓๗| ปธานํ ปหิตตฺโตมฺหิ อุปสนฺโต นิรูปธิ นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๔๗.๓๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นฬาคาริโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ นฬาคาริกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๕. นฬาคาริกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระนฬาคาริกเถระ (พระนฬาคาริกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อหาริกะ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๒๕}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๕. เอกปทุมวรรค] ๕. นฬาคาริกเถราปทาน พระสยัมภูปัจเจกพุทธเจ้าพระนามว่านารทะ ประทับอยู่ที่โคนไม้ ในครั้งนั้น
ข้าพเจ้าได้สร้างเรือนไม้อ้อ มุงด้วยหญ้า แผ้วถางที่จงกรมแล้ว ได้ถวายแด่พระสยัมภู
ในกัปที่ ๑๔ ข้าพเจ้ารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ได้ครองเทวสมบัติตลอด ๗๔ ชาติ
ได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๗ ชาติ และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ นับชาติไม่ถ้วน
วิมานของข้าพเจ้าสูงลอยเด่น เหมือนสายรุ้ง วิมานของข้าพเจ้ามีเสา ๑,๐๐๐ ต้น มีสีเลื่อมประภัสสร (ไม่มีวิมานอื่นเสมอเหมือน)
ข้าพเจ้าเสวยสมบัติทั้ง ๒ แล้ว อันกุศลมูลตักเตือน จึงออกบวชในศาสนาของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าโคดม
ข้าพเจ้าเป็นผู้มีจิตเด็ดเดี่ยวเพื่อบำเพ็ญเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างไม่มีอาสวะ ดุจช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระนฬาคาริกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้นฬาคาริกเถราปทานที่ ๕ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๒๖}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาวรรคที่ ๓๔ เป็นต้น
วรรคที่ ๓๔, วรรคที่ ๓๕. วรรคที่ ๓๖, วรรคที่ ๓๗ และวรรคที่ ๓๘ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๓. อุมมาปุปผิยวรรค ๗. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๓๒๗)