๑๘. สังฆาเถรีคาถา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๔๑๙|๔๑๙.๑๘| ๑๘ หิตฺวา ฆเร ปพฺพชิตฺวา หิตฺวา ปุตฺตํ ปสุํ ปิยํ หิตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ อวิชฺชญฺจ วิราชิย สมูลํ ตณฺหํ อพฺพุยฺห อุปสนฺตมฺหิ นิพฺพุตา ฯ สงฺฆา ฯ เอกิกา เถริโย สมตฺตา ฯ ------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๘. สังฆาเถรีคาถา ภาษิตของพระสังฆาเถรี พระสังฆาเถรี(รับพระพุทธโอวาทแล้วได้กล่าวภาษิตนี้ว่า)
เราละเรือน บุตร และสัตว์เลี้ยงซึ่งเป็นที่รัก บวชแล้ว ละราคะโทสะ และคลายอวิชชาเสีย ถอนตัณหาพร้อมทั้งมูลรากได้แล้ว เป็นผู้สงบระงับ ดับสนิทแล้ว เอกกนิบาต จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๕๕๖}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๘. อรรถกถาสังฆาเถรีคาถา
คาถาว่า หิตฺวา ฆเร ปพฺพชิตฺวา เป็นต้นเป็นคาถาของพระเถรีชื่อสังฆา.
เรื่องของพระเถรีชื่อสังฆานั้น เหมือนเรื่องของพระเถรีชื่อธีรา.
ก็พระเถรีชื่อสังฆานั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว ได้กล่าวคาถาว่า
ข้าพเจ้าละเรือน ละบุตรและสัตว์เลี้ยง ซึ่งเป็นที่รัก
บวชแล้ว ละราคะและโทสะและสำรอกอวิชชาเสีย ถอน
ตัณหาขึ้นพร้อมทั้งราก เป็นผู้สงบระงับดับสนิทแล้ว.
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า หิตฺวา แปลว่า ละแล้ว.
บทว่า ฆเร ได้แก่ เรือน. ฆรศัพท์ในชื่อแม้อย่างเดียวกัน บางคราวท่านกล่าวขยายในข้อความมากอย่างเหมือนพืช.
บทว่า หิตฺวา ปุตฺตํ ปสุํ ปิยํ ความว่า ละบุตรและสัตว์เลี้ยงมีโคกระบือเป็นต้นที่น่ารัก ด้วยการละฉันทราคะที่เกี่ยวเนื่องกับบุตรและสัตว์เลี้ยงนั้น.
บทว่า หิตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ ความว่า ถอนราคะซึ่งมีสภาพกำหนัด และโทสะซึ่งมีสภาพขัดเคือง ด้วยอริยมรรค.
บทว่า อวิชฺชญฺจ วิราชิย ความว่า และสำรอกโมหะซึ่งเป็นเบื้องต้นในอกุศลทั้งหมด. อธิบายว่า ถอนขึ้นด้วยมรรค ดังนี้นั่นเทียว.
คำที่เหลือมีนัยดังกล่าวแล้วแล.
จบอรรถกถาสังฆาเถรีคาถาที่ ๑๘ จบอรรถกถาเอกนิบาต -----------------------------------------------------