๑๓. วิสาขาเถรีคาถา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๑๓. วิสาขาเถรีคาถา สุภาษิตชวนประพฤติธรรม
|๔๑๔.๑๓| ๑๓ กโรถ พุทฺธสาสนํ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา เอกมนฺเต นิสีทถ ฯ วิสาขา ฯ
ท่านทั้งหลาย จงทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ที่บุคคลทำแล้วไม่ เดือดร้อนในภายหลัง ขอท่านทั้งหลายรีบล้างเท้าทั้งสองแล้วนั่ง ณ ที่ ควรเถิด.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๓. วิสาขาเถรีคาถา ภาษิตของพระวิสาขาเถรี พระวิสาขาเถรี(รับพระพุทธโอวาทแล้วได้กล่าวภาษิตนี้ว่า)
ท่านทั้งหลาย จงทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่บุคคลทำแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง จงรีบล้างเท้าทั้งสอง แล้วนั่ง ณ ที่อันสมควรเถิด๑๔. สุมนาเถรีคาถา ภาษิตของพระสุมนาเถรี พระสุมนาเถรี(รับพระพุทธโอวาทแล้วได้กล่าวภาษิตนี้ว่า)
เธอพิจารณาเห็นธาตุทั้งหลายว่าเป็นทุกข์แล้วอย่ามาเกิดอีก คลายความพอใจในภพแล้ว จะเป็นผู้สงบระงับท่องเที่ยวไป๑๕. อุตตราเถรีคาถา ภาษิตของพระอุตตราเถรี พระอุตตราเถรี(รับพระพุทธโอวาทแล้วได้กล่าวภาษิตนี้ว่า)
เราเป็นผู้สำรวมกาย วาจา และใจ ถอนตัณหาพร้อมทั้งมูลรากได้แล้ว เป็นผู้เย็นดับสนิทแล้ว @เชิงอรรถ : @ อนาคามิมรรคและสุทธาวาส (ขุ.เถรี.อ. ๑๒/๒๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๕๕๕}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๓. อรรถกถาวิสาขาเถรีคาถา
คาถาว่า กโรถ พุทฺธสาสนํ เป็นต้นเป็นคาถาของพระเถรีชื่อวิสาขา.
เรื่องของพระเถรีชื่อวิสาขานั้น เหมือนเรื่องของพระเถรีชื่อธีรานั่นแหละ พระเถรีชื่อวิสาขานั้นบรรลุพระอรหัตแล้วให้เวลาล่วงไปด้วยวิมุตติสุข ได้พยากรณ์พระอรหัตผลด้วยคาถานี้ว่า
ท่านทั้งหลายจงทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า
ที่บุคคลทำแล้วไม่เดือดร้อนภายหลัง ท่านทั้งหลายจง
รีบล้างเท้าทั้งสองแล้วนั่ง ณ ที่ควรเถิด.
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กโรถ พุทฺธสาสนํ ความว่า จงทำตามคำสอน คือคำสั่งสอนและพร่ำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย คือจงปฏิบัติตามที่ทรงพร่ำสอน.
บทว่า ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ ความว่า เพราะสำเร็จความประสงค์ทั้งหลายโดยชอบทีเดียว ของผู้กระทำตามคำพร่ำสอนที่บุคคลกระทำแล้วไม่เดือดร้อนภายหลัง เพราะเหตุที่กระทำนั้น.
บทว่า ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา เอกมนฺเต นิสีทถ ความว่า เพราะตนเองกลับจากบิณฑบาตในเวลาปัจฉาภัต แสดงวัตรแด่อาจารย์และอุปัชฌาย์แล้ว ล้างเท้าทั้งสองนั่งในที่ลับ ในที่พักกลางวันของตน บรรลุเฉพาะสิ่งที่มีประโยชน์ ฉะนั้น พระวิสาขาเถรีเมื่อประกอบแม้คนอื่นๆ เข้าไว้ในประโยชน์นั้น จึงได้กล่าวบทนี้.
จบอรรถกถาวิสาขาเถรีคาถาที่ ๑๓ -----------------------------------------------------