๒. เตกิจฉกานิเถรคาถา

ข้าวเปลือกเขาเก็บไว้ในฉาง ข้าวสาลีก็ยังอยู่ในลาน ข้าพเจ้าไม่ได้ก้อนข้าว บัดนี้ยังจะทำอย่างไร (พระเตกิจฉกานิเถระกล่าวว่า)

ท่านเลื่อมใสแล้ว จงระลึกถึงพระพุทธเจ้า ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้ จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้วเบิกบานใจเนืองๆ

ท่านเลื่อมใสแล้ว จงระลึกถึงพระธรรม ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้ จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้ว เบิกบานใจเนืองๆ

ท่านเลื่อมใสแล้ว จงระลึกถึงพระสงฆ์ ซึ่งมีพระคุณหาประมาณมิได้ จะเป็นผู้มีสรีระที่ปีติถูกต้องแล้ว เบิกบานใจเนืองๆ (มารกล่าวว่า)

เราจะสัมผัสอัปปมัญญาทั้งสี่ และจะมีความสุข อยู่ด้วยอัปปมัญญาเหล่านั้น เราจะอยู่อย่างไม่หวั่นไหว ไม่เดือดร้อน เพราะความหนาวอยู่๓. มหานาคเถรคาถา ภาษิตของพระมหานาคเถระ (พระมหานาคเถระได้กล่าว ๖ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย ผู้นั้น ย่อมเสื่อมจากพระสัทธรรม เหมือนปลาในน้ำน้อย

ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย ผู้นั้น ไม่งอกงามในพระสัทธรรม เหมือนพืชเน่าในไร่นา

ผู้ใดไม่มีความเคารพในเพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย ผู้นั้น ย่อมอยู่ห่างไกลจากนิพพาน ในพระศาสนาของพระศาสดาผู้เป็นพระธรรมราชา

|๓๔๘.๓๘๑| ๒ อติหิตา วีหิ ขลคตา สาลิ น จ ลเภ ปิณฺฑํ กถมหํ กสฺสํ ฯ |๓๔๘.๓๘๒| พุทฺธมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโน ปีติยา ผุฏฺฐสรีโร โหหิสิ สตฺตมุทคฺโค ฯ |๓๔๘.๓๘๓| ธมฺมมปฺปเมยฺยํ ฯเปฯ |๓๔๘.๓๘๔| สงฺฆมปฺปเมยฺยํ ฯเปฯ |๓๔๘.๓๘๕| อพฺโภกาเส จ วิหรสิ สีตา เหมนฺติกา อิมา รตฺติโย ฯ มา สีเตน ปเรโต วิหญฺญิตฺโถ ปวิส ตฺวํ วิหารํ ผุสิตคฺคลํ ฯ |๓๔๘.๓๘๖| ผุสิสฺสํ จตสฺโส อปฺปมญฺญาโย ตาหิ จ สุขิโต วิหริสฺสํ นาหํ สีเตน วิหญฺญิสฺสํ อนิญฺชิโต วิหรนฺโตติ ฯ เตกิจฺฉกานิ เถโร ฯ

ข้าวเปลือกข้าวสาลีทั้งหลาย อันชนทั้งหลายขนมาจากลานไปไว้ในยุ้ง แล้ว ท่านไม่พึงได้ แม้ก้อนข้าว จักคิดว่า บัดนี้จักทำอย่างไร? พระเถระกล่าวว่า เราจักระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้มีพระคุณประมาณมิได้ จักมีใจเลื่อมใส เป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้องแล้ว มีจิตเบิกบานแล้วเนืองๆ เราจักระลึก ถึงพระธรรม อันมีคุณหาประมาณมิได้ จักมีใจเลื่อมใส เป็นผู้มีสรีระ อันปีติถูกต้องแล้ว มีจิตเบิกบานแล้วเนืองๆ เราจักระลึกถึงพระสงฆ์ ผู้มีคุณหาประมาณมิได้ จักมีใจเลื่อมใส เป็นผู้มีสรีระอันปีติถูกต้องแล้ว มีจิตเบิกบานแล้วเนืองๆ. มารกล่าวว่า ท่านอยู่ในที่แจ้ง ฤดูนี้เป็นฤดูหนาว ท่านอย่าเป็นผู้ถูกความหนาวครอบงำ ลำบากเลย นิมนต์ท่านเข้าไปสู่ที่อยู่ อันมีบานประตูและหน้าต่างมิดชิด เถิด. พระเถระกล่าวว่า เราจักเจริญอัปปมัญญา ๔ และจักมีความสุขอยู่ด้วยอัปปมัญญาเหล่านั้น เราจักเป็นผู้ไม่หวั่นไหว ไม่ลำบากด้วยความหนาว.