๕. กุญชรวิมาน

กระพองมีสีคล้ายสีดอกปทุม ประดับด้วยพวงดอกปทุมและพวงดอกอุบลทิพย์ งามรุ่งเรือง ตามตัวโปรยปรายด้วยเกสรปทุม ประดับด้วยพวงปทุมทองอย่างสง่างาม

พญาช้างเยื้องย่างไปได้อย่างราบเรียบ ไม่สั่นสะเทือนตลอดทาง ที่เรียงรายด้วยดอกปทุมทองขนาดใหญ่ มีกลีบปทุมประดับประดาอยู่

เมื่อพญาช้างเยื้องย่างไป กระดิ่งทองคำก็ดังประสานเสียงน่ารื่นรมย์ กังวานไพเราะจับใจ ฟังคล้ายกับเสียงดนตรีเครื่องห้า

เธอทรงภูษาสะอาดสะอ้าน ประดับองค์อยู่บนคอช้าง มีผิวพรรณงามล้ำหมู่นางอัปสรจำนวนมาก

นี้เป็นผลของทาน ศีล หรือการกราบไหว้ของเธอ อาตมาถามเธอแล้ว โปรดบอกผลกรรมนั้นเถิด

เทพธิดานั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม จึงตอบปัญหาผลกรรมตามที่พระเถระถามว่า

ยังมีดอกปทุมเหลืออยู่อีกครึ่งหนึ่ง ดิฉันเลื่อมใสแล้วจึงโปรยกลีบปทุม รอบๆ อาสนะด้วยมือของตน

ผลแห่งกุศลกรรมของดิฉันนั้นเป็นเช่นนี้ ดิฉันจึงเป็นที่สักการะ เคารพ นอบน้อม ของมวลเทพ

บุคคลผู้เลื่อมใส ถวายอาสนะ แด่ผู้มีปกติประพฤติพรหมจรรย์ หลุดพ้นโดยชอบ สงบแล้ว พึงบันเทิงใจเช่นเดียวกับดิฉัน

เพราะเหตุนั้นแล ท่านผู้มุ่งประโยชน์ตน หวังผลมาก ควรถวายอาสนะ แด่ท่านผู้ครองร่างชาติสุดท้ายกุญชรวิมานที่ ๕ จบ ๖. ปฐมนาวาวิมาน ว่าด้วยวิมานที่มีเรือเป็นพาหนะ เรื่องที่ ๑ (พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)

เทพนารี เธอขึ้นอยู่บนเรือประทุนทอง ล่องลอยเข้าสู่สระโบกขรณี เด็ดดอกปทุมอยู่

|๕.๓๑| กุญฺชโร เต วราโรโห นานารตนกปฺปโน รุจิโร ถามวา ชวสมฺปนฺโน อากาสมฺหิ สมีหติ |๕.๓๒| ปทุมี ปทุมปตฺตกฺขี ปทุมุปฺปลชุตินฺธโร ปทุมจุณฺณาภิกิณฺณงฺโค โสวณฺณโปกฺขรมาลวา |๕.๓๓| ปทุมานุสตํ มคฺคํ ปทุมปตฺตวิภูสิตํ ฐิตํ วคฺคุมนุคฺฆาติ มิตํ คจฺฉติ วารโณ |๕.๓๔| ตสฺส ปกฺกมมานสฺส โสวณฺณกํสา รติสฺสรา เตสํ สุยฺยติ นิคฺโฆโส ตุริเย ปญฺจงฺคิเก ยถา |๕.๓๕| ตสฺส นาคสฺส ขนฺธมฺหิ สุจิวตฺถา อลงฺกตา มหนฺตํ อจฺฉราสงฺฆํ วณฺเณน อติโรจสิ |๕.๓๖| ทานสฺส เต อิทํ ผลํ อโถ สีลสฺส วา ปน อโถ อญฺชลิกมฺมสฺส ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตา (ติ ฯ) |๕.๓๗| สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ |๕.๓๘| ทิสฺวาน คุณสมฺปนฺนํ ฌายึ ฌานรตํ สตํ อทาสึ ปุปฺผาภิกิณฺณํ อาสนํ ทุสฺสสนฺถตํ |๕.๓๙| อุปฑฺฒปทุมมาลาหํ อาสนสฺส สมนฺตโต อพฺโภกิริสฺสํ ปตฺเตหิ ปสนฺนา สเกหิ ปาณิหิ |๕.๔๐| ตสฺส กมฺมกุสลสฺส อิทํ เม ตาทิสํ ผลํ สกฺกาโร ครุกาโร จ เทวานํ อปจิตา อหํ |๕.๔๑| โย เว สมฺมาวิมุตฺตานํ สนฺตานํ พฺรหฺมจารินํ ปสนฺโน อาสนํ ทชฺชา เอวํ นนฺเท ยถา อหํ |๕.๔๒| ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน มหตฺตมภิกงฺขตา อาสนํ ทาตพฺพํ โหติ สรีรนฺติมธารินนฺติ ฯ กุญฺชรวิมานํ ปญฺจมํ ฯ

พระโมคคัลลานะถามว่า กุญชรเป็นยานอันประเสริฐของท่าน ประดับประดาด้วยแก้วหลายชนิด เป็นสัตว์น่ารัก มีกำลังว่องไวมาก เที่ยวไปในอากาศได้ มีสีเหมือนกับ หม้อใหม่ มีนัยน์ตากลมคล้ายใบบัว มีตัวประดับด้วยพวงดอกปทุมและ พวงอุบลทิพย์งามรุ่งเรือง มีกายอันโปรยปรายไปด้วยเกสรปทุม ประดับ ด้วยปทุมทอง ตามทางที่ช้างเดินไปและหยุดยืนอยู่ มีดอกบัวทองใหญ่ๆ คอยรับเท้าช้างทุกฝีเท้า และประดับด้วยดอกปทุมและดอกอุบลทอง เวลาเดินก็ค่อยๆ เดินไป ขณะเมื่อเดินไปมีเสียงกระดิ่งไพเราะ น่าเพลิด- เพลินใจ คล้ายกับดนตรีเครื่อง ๕ ฉะนั้น บนคอช้างนั้นมีผ้าอย่างสะอาด เป็นเครื่องลาด ท่านรุ่งเรืองกว่าหมู่เทพกัญญาในเชิงรูปร่าง การที่ท่านได้ ทิพยสมบัตินี้ ด้วยผลแห่งทาน ผลแห่งศีล หรือผลแห่งการกราบไหว้ (ชนิดไหน) อาตมาถามท่านแล้วขอได้โปรดตอบคำถามนั้นแก่อาตมาด้วย. นางเทพธิดานั้น อันพระโมคคัลลานะถามแล้วมีใจยินดี ได้พยากรณ์ ปัญหาแห่งผลกรรมที่ถูกถามว่า ดิฉันได้เห็นพระเถรเจ้าผู้สมบูรณ์ด้วยคุณ ผู้เพ่งฌาน ยินดีในฌาน เป็น ผู้สงบ ได้ถวายอาสนะที่ลาดด้วยผ้า โปรยดอกไม้ลงรอบๆ อาสนะ ดิฉันมีใจเลื่อมใส ได้ประดับพวงมาลัยปทุมมีใบติดลงครึ่งหนึ่ง และโรย เกสรปทุมลงครึ่งหนึ่ง ด้วยมือทั้งสองของตน ผลเช่นนี้เป็นผลแห่งกุศล กรรมนั้น เพราะดิฉันได้ทำสักการบูชาแก่ท่านผู้ประหารกิเลสทั้งปวงได้ ผู้มีกาย วาจา ใจ สงบระงับแล้ว ผู้ประพฤติธรรมอันประเสริฐ อย่าง ท่านผู้ประเสริฐด้วยคุณทั้งหลายบูชากันมาแล้ว ดิฉันได้ถวายอาสนะด้วย น้ำใจอันผ่องใส เดี๋ยวนี้ดิฉันจึงรื่นเริงบันเทิงใจ เหมือนอย่างที่คนอื่นเขา รื่นเริงบันเทิงกัน เพราะเหตุนั้นแหละ ท่านที่มุ่งประโยชน์ตน ประสงค์ ความสุขอันยิ่งใหญ่คือ เพื่อความเป็นผู้สิ้นอาสวขัยในชาติ อันเป็นอวสาน จึงควรถวายอาสนทาน. จบ กุญชรวิมานที่ ๕