นวัตตัพพัง พุทธัสส ทินนัง มหัปผลันติกถา

น วตฺตพฺพํ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ ภควา ทิปทานํ อคฺโค ทิปทานํ เสฏฺโฐ ทิปทานํ ปโมกฺโข ทิปทานํ อุตฺตโม ทิปทานํ ปวโร อสโม อสมสโม อปฺปฏิสโม อปฺปฏิภาโค อปฺปฏิปุคฺคโลติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ ภควา ทิปทานํ อคฺโค ทิปทานํ เสฏฺโฐ ทิปทานํ ปโมกฺโข ทิปทานํ อุตฺตโม ทิปทานํ ปวโร อสโม อสมสโม อปฺปฏิสโม อปฺปฏิภาโค อปฺปฏิปุคฺคโล เตน วต เร วตฺตพฺเพ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ

สกวาที ไม่พึงกล่าวว่า ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. พระผู้มีพระภาคเป็นยอดแห่งบรรดาทวิบท (มีเทวดาและมนุษย์เป็นต้น)เป็นผู้ประเสริฐสุด เป็นประธาน เป็นผู้อุดม เป็นผู้บวรแห่งบรรดาทวิบทไม่มีผู้เสมอ ไม่มีผู้เสมอเหมือน ไม่มีใครเปรียบ ไม่มีใครเทียบ ไม่มีใครเทียม มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า พระผู้มีพระภาคเป็นยอดแห่งบรรดาทวิบท เป็นผู้ประเสริฐสุดเป็นประธาน เป็นผู้อุดม เป็นผู้บวรแห่งบรรดาทวิบท ไม่มีผู้เสมอ ไม่มีผู้เสมอเหมือนไม่มีใครเปรียบ ไม่มีใครเทียบ ไม่มีใครเทียม ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก

น วตฺตพฺพํ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ โกจิ พุทฺเธน สมสโม สีเลน สมาธินา ปญฺญายาติ ฯ นตฺถิ ฯ หญฺจิ นตฺถิ โกจิ พุทฺเธน สมสโม สีเลน สมาธินา ปญฺญาย เตน วต เร วตฺตพฺเพ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ

ส. ไม่พึงกล่าวว่า ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ใครๆ ที่เสมอเหมือนพระพุทธเจ้าโดยศีล โดยสมาธิ โดยปัญญา มีมีอยู่ หรือ? ป. ไม่มี ส. หากว่า ใครๆ ที่เสมอเหมือนพระพุทธเจ้า โดยศีล โดยสมาธิ โดยปัญญา ไม่มี ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก

น วตฺตพฺพํ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา น ยิมสฺมึ วา โลกสฺมึ ปรสฺมึ วา ปน พุทฺเธน เสฏฺโฐ จ สโม จ วิชฺชติ ยมาหุเนยฺยานํ อคฺคตํ คโต ปุญฺญตฺถิกานํ วิปุลผเลสินนฺติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ ฯ น วตฺตพฺพํ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติกถา ฯ --------------

ส. ไม่พึงกล่าวว่า ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ในโลกนี้ก็ตาม ในโลกอื่นก็ตาม ไม่มีผู้ที่จะประเสริฐกว่า หรือจะทัดเทียมกับพระพุทธเจ้า ผู้ถึงแล้วซึ่งความเป็นยอดแห่งอาหุเนยยบุคคล ของหมู่ชนมีความต้องการบุญ ผู้แสวงหาผลไพบูลย์ ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ถ้าอย่างนั้น ทานที่ถวายแก่พระพุทธเจ้าก็มีผลมาก น่ะสินวัตตัพพัง พุทธัสส ทินนัง มหัปผลันติกถา จบ -----------------------------------------------------

บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องไม่พึงกล่าวว่า ทานที่ถวายพระพุทธเจ้ามีผลมาก.

ในเรื่องนั้น ชนเหล่าใดมีความเห็นผิดดุจลัทธินิกายเวตุลลกะนั้นนั่นแหละว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้แล้ว ย่อมไม่บริโภคอะไรๆ แต่ย่อมแสดงพระองค์ดุจบริโภคอยู่เพื่อต้องการคล้อยตามชาวโลก เพราะฉะนั้นจึงไม่พึงกล่าวว่า ทานที่ถวายแก่พระพุทธเจ้านั้นมีผลมากเพราะไม่มีอุปการคุณ ดังนี้.

คำถามของสกวาทีหมายถึงชนเหล่านั้น คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.

คำว่า พระพุทธเจ้าเป็นยอดแห่งบรรดาทวิบท คือเลิศกว่าเทวดาและมนุษย์เป็นต้น. เป็นอาทิ สกวาทีกล่าวเพื่อแสดงว่า ทานที่ให้แม้ในมนุษย์ผู้ทุศีล ยังมีคุณถึงพันหนึ่ง จะป่วยกล่าวไปใยถึงทานที่ถวายในบุคคลผู้เลิศเห็นปานนี้เล่า.

คำที่เหลือในที่นี้ พึงทราบความพระบาลีนั่นแหละ ดังนี้แล.

อรรถกถานวัตตัพพังพุทธัสสทินนังมหัปผลันติกถา จบ. -----------------------------------------------------