พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๑

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ ทรัพยากรน้ามาตรา ๖ · 1มาตรา ๖ · 1 มาตรา
2. หมวด ๒ สิทธิในน้ามาตรา ๗–๘ · 2มาตรา ๗–๘ · 2 มาตรา
3. หมวด ๓ องค์กรบริหารจัดการทรัพยากรน้ามาตรา ๙–๓๙ · 31มาตรา ๙–๓๙ · 31 มาตรา
4. ส่วนที่ ๑ คณะกรรมการทรัพยากรน้าแห่งชาติมาตรา ๙–๒๓ · 15มาตรา ๙–๒๓ · 15 มาตรา
5. ส่วนที่ ๒ ศูนย์บัญชาการเฉพาะกิจมาตรา ๒๔ · 1มาตรา ๒๔ · 1 มาตรา
6. ส่วนที่ ๓ ลุ่มน้าและคณะกรรมการลุ่มน้ามาตรา ๒๕–๓๗ · 13มาตรา ๒๕–๓๗ · 13 มาตรา
7. ส่วนที่ ๔ องค์กรผู้ใช้น้ามาตรา ๓๘–๓๙ · 2มาตรา ๓๘–๓๙ · 2 มาตรา
8. หมวด ๔ การจัดสรรน้าและการใช้น้ามาตรา ๔๐–๕๕ · 16มาตรา ๔๐–๕๕ · 16 มาตรา
9. หมวด ๕ ภาวะน้าแล้งและภาวะน้าท่วมมาตรา ๕๖–๗๒ · 17มาตรา ๕๖–๗๒ · 17 มาตรา
10. ส่วนที่ ๑ การใช้ประโยชน์ที่ดินในระบบทางน้าตามผังน้ามาตรา ๕๖ · 1มาตรา ๕๖ · 1 มาตรา
11. ส่วนที่ ๒ การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งมาตรา ๕๗–๖๓ · 7มาตรา ๕๗–๖๓ · 7 มาตรา
12. ส่วนที่ ๓ การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าท่วมมาตรา ๖๔–๖๕ · 2มาตรา ๖๔–๖๕ · 2 มาตรา
13. ส่วนที่ ๔ อ้านาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ในการป้องกันและแก้ไขมาตรา ๖๖–๗๒ · 7มาตรา ๖๖–๗๒ · 7 มาตรา
14. หมวด ๖ การอนุรักษ์และการพัฒนาทรัพยากรน้าสาธารณะมาตรา ๗๓–๗๙ · 7มาตรา ๗๓–๗๙ · 7 มาตรา
15. หมวด ๗ พนักงานเจ้าหน้าที่มาตรา ๘๐–๘๒ · 3มาตรา ๘๐–๘๒ · 3 มาตรา
16. หมวด ๘ ความรับผิดทางแพ่งในกรณีที่ท้าให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรน้าสาธารณะมาตรา ๘๓–๘๔ · 2มาตรา ๘๓–๘๔ · 2 มาตรา
17. หมวด ๙ บทก้าหนดโทษมาตรา ๘๕–๙๙ · 15มาตรา ๘๕–๙๙ · 15 มาตรา
18. บทเฉพาะกาลมาตรา ๑๐๐–๑๐๖ · 7มาตรา ๑๐๐–๑๐๖ · 7 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๔๔ พระราชบัญญัติ ทรัพยากรน้า พ.ศ. ๒๕๖๑ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ เป็นปีที่ ๓ ในรัชกาลปัจจุบัน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยทรัพยากรน้า พระราชบัญญัตินีมีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจ้ากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๓๗ มาตรา ๔๐ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๔๓ (๒) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระท้าได้โดยอาศัยอ้านาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เหตุผลและความจ้าเป็นในการจ้ากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี เพื่อให้ การบริหารทรัพยากรน้า ทังในมิติด้านการจัดสรร การใช้ การพัฒนา การบริหารจัดการ การบ้ารุงรักษา การฟื้นฟู การอนุรักษ์ และสิทธิในน้ามีประสิทธิภาพและประสิทธิผล อันจะเป็นประโยชน์แก่การบริการ สาธารณูปโภคและประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินีสอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ ในมาตรา ๒๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึนไว้โดยค้าแนะน้าและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติท้าหน้าที่รัฐสภา ดังต่อไปนี เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๔๕

1. ส่วนที่ ๔ อ้านาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ในการป้องกันและแก้ไข

   7 มาตรา
2. ๖๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ้านาจเข้าไปในที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างของบุคคลใด ๆ เพื่อท้าการส้ารวจ ตรวจสอบ หรือเก็บรวบรวมข้อเท็จจริงต่างๆเพื่อการป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้ง และภาวะน้าท่วม ทังนี การด้าเนินการดังกล่าวต้องอยู่ภายในกรอบของแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้ง ตามมาตรา ๖๑ หรือแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าท่วมตามมาตรา ๖๔ หรือทังสองแผนควบคู่กัน แล้วแต่กรณี ในการด้าเนินการเพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะน้าท่วม ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ้านาจท้าลาย สิ่งกีดขวาง ตัดฟันต้นไม้ ขุดดิน ปิดกันแนวเขตที่ดิน รือถอนสิ่งก่อสร้างซึ่งมิใช่เป็นบ้านเรือนที่อยู่อาศัย ของบุคคลใดๆหรือด้าเนินการอื่นใดเท่าที่จ้าเป็นแก่การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าท่วมได้ แต่ต้องชดเชย ความเสียหายแก่บุคคลนันด้วย การชดเชยความเสียหายตามวรรคสอง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก้าหนดใน กฎกระทรวงที่ออกโดยนายกรัฐมนตรี ทังนี ในการก้าหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวต้องค้านึงถึงความเสียหาย ตามความเป็นจริง และเปิดโอกาสให้ผู้ได้รับความเสียหายมีสิทธิชีแจงและแสดงพยานหลักฐานประกอบ การพิจารณาก้าหนดค่าชดเชยความเสียหายด้วย เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๗๐

3. ๖๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่มีความจ้าเป็นเพื่อประโยชน์ในการป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งและ ภาวะน้าท่วม พนักงานเจ้าหน้าที่อาจใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างของบุคคลใด ๆ เพื่อก่อสร้าง วางสิ่งของ สูบน้า หรือระบายน้าผ่านหรือเข้าไปในที่ดิน หรือติดตังอุปกรณ์ใด ๆ โดยแจ้งเป็นหนังสือให้เจ้าของหรือ ผู้ครอบครองที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามวันก่อนวันที่จะมีการด้าเนินการ ทังนี ต้องแสดงวัตถุประสงค์และลักษณะของการใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างและวันเวลาที่จะใช้ประโยชน์ในที่ดิน หรือสิ่งก่อสร้างด้วย ในกรณีฉุกเฉินเพื่อแก้ไขภาวะน้าแล้งและภาวะน้าท่วม ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ้านาจเข้าใช้ที่ดิน หรือสิ่งก่อสร้างเพื่อด้าเนินการตามวรรคหนึ่งได้ทันทีโดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่ต้องแจ้งให้เจ้าของ หรือผู้ครอบครองที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างทราบในโอกาสแรกที่สามารถกระท้าได้ ในการใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างตามมาตรานี ให้หน่วยงานผู้รับผิดชอบก้าหนดค่าทดแทน การใช้ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างตามความจ้าเป็นแก่กรณี และในกรณีที่เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างจากการใช้ที่ดิน หรือสิ่งก่อสร้าง ให้หน่วยงานผู้รับผิดชอบชดเชยความเสียหายที่เกิดขึนตามความเหมาะสม ทังนี ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก้าหนดในกฎกระทรวงที่ออกโดยนายกรัฐมนตรี

4. ๖๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การที่พนักงานเจ้าหน้าที่เข้าไปในที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างของบุคคลใดเพื่อปฏิบัติหน้าที่ ตามมาตรา ๖๖ และมาตรา ๖๗ ให้กระท้าในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึนถึงพระอาทิตย์ตก ในกรณีที่มีความจ้าเป็นจะต้องด้าเนินการต่อเนื่องจากเวลาที่ก้าหนดตามวรรคหนึ่ง หรือ มีกรณีฉุกเฉิน จะด้าเนินการในเวลาอื่นนอกจากเวลาที่ก้าหนดตามวรรคหนึ่งก็ได้

5. ๖๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายไม่ยินยอมตกลง ในจ้านวนเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายที่หน่วยงานผู้รับผิดชอบจ่ายให้ตามมาตรา ๖๐ มาตรา ๖๖ หรือมาตรา ๖๗ ให้หน่วยงานผู้รับผิดชอบน้าเงินจ้านวนดังกล่าวไปวางไว้ต่อศาลหรือ ส้านักงานวางทรัพย์ หรือฝากไว้กับธนาคารออมสินในชื่อของผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชย ความเสียหาย โดยแยกฝากไว้เป็นบัญชีเฉพาะราย และถ้ามีดอกเบียหรือดอกผลใดเกิดขึนเนื่องจาก การฝากเงินนัน ให้ตกเป็นสิทธิแก่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายนันด้วย เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๗๑ เมื่อหน่วยงานผู้รับผิดชอบน้าเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายไปวางไว้ต่อศาลหรือ ส้านักงานวางทรัพย์ หรือฝากไว้กับธนาคารออมสินตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้หน่วยงานผู้รับผิดชอบ มีหนังสือแจ้งให้ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายทราบ โดยส่งทางไปรษณีย์ตอบรับ หลักเกณฑ์และวิธีการในการน้าเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายไปวางต่อศาลหรือ ส้านักงานวางทรัพย์ หรือฝากไว้กับธนาคารออมสิน และวิธีการในการรับเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชย ความเสียหายดังกล่าวให้เป็นไปตามระเบียบที่นายกรัฐมนตรีก้าหนด

6. ๗๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายไม่พอใจ ในจ้านวนเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายที่หน่วยงานผู้รับผิดชอบจ่ายให้ ไม่ว่าบุคคลนันจะรับ หรือไม่รับเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายที่หน่วยงานผู้รับผิดชอบวางไว้หรือฝากไว้ บุคคลนัน มีสิทธิฟ้องคดีต่อศาลภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่หน่วยงานผู้รับผิดชอบได้ด้าเนินการตามมาตรา ๖๙ วรรคสองแล้ว การฟ้องคดีต่อศาลตามวรรคหนึ่งไม่เป็นเหตุให้การครอบครองหรือใช้อสังหาริมทรัพย์ หรือ การด้าเนินการใด ๆ ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๖๐ มาตรา ๖๖ หรือมาตรา ๖๗ ต้องสะดุด หยุดลง ในกรณีที่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายยินยอมตกลงและได้รับ เงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายไปแล้ว หรือมิได้ฟ้องคดีเรียกเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชย ความเสียหายต่อศาลภายในระยะเวลาตามวรรคหนึ่ง หรือได้แจ้งเป็นหนังสือสละสิทธิไม่รับเงินค่าทดแทน หรือค่าชดเชยความเสียหายดังกล่าว ผู้ใดจะเรียกร้องเงินค่าทดแทนหรือค่าชดเชยความเสียหายนัน อีกไม่ได้

7. ๗๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ห้ามมิให้บุคคลใดเอาไป ยักย้าย ท้าอันตราย หรือท้าให้เสียหายแก่สิ่งก่อสร้าง สิ่งของ หรืออุปกรณ์ใด ๆ หรือละเมิดมาตรการใดๆที่พนักงานเจ้าหน้าที่จัดให้มีขึนเพื่อป้องกันและ แก้ไขภาวะน้าแล้งและภาวะน้าท่วม ในกรณีที่มีการฝ่าฝืนบทบัญญัติตามวรรคหนึ่ง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ้านาจสั่งให้ผู้กระท้า แก้ไขให้กลับคืนดีดังเดิม ถ้าผู้นันไม่ยินยอมกระท้า ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เป็นผู้ด้าเนินการ โดยผู้นัน จะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการด้าเนินการดังกล่าว เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๗๒

8. ๗๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในการปฏิบัติการตามหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะ น้าแล้งและภาวะน้าท่วมตามพระราชบัญญัตินี หากได้ด้าเนินการไปตามหน้าที่และอ้านาจ และ ได้กระท้าไปพอสมควรแก่เหตุและมิได้ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้กระท้าการนัน พ้นจากความผิดและความรับผิดทังปวง