พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๑

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ ทรัพยากรน้ามาตรา ๖ · 1มาตรา ๖ · 1 มาตรา
2. หมวด ๒ สิทธิในน้ามาตรา ๗–๘ · 2มาตรา ๗–๘ · 2 มาตรา
3. หมวด ๓ องค์กรบริหารจัดการทรัพยากรน้ามาตรา ๙–๓๙ · 31มาตรา ๙–๓๙ · 31 มาตรา
4. ส่วนที่ ๑ คณะกรรมการทรัพยากรน้าแห่งชาติมาตรา ๙–๒๓ · 15มาตรา ๙–๒๓ · 15 มาตรา
5. ส่วนที่ ๒ ศูนย์บัญชาการเฉพาะกิจมาตรา ๒๔ · 1มาตรา ๒๔ · 1 มาตรา
6. ส่วนที่ ๓ ลุ่มน้าและคณะกรรมการลุ่มน้ามาตรา ๒๕–๓๗ · 13มาตรา ๒๕–๓๗ · 13 มาตรา
7. ส่วนที่ ๔ องค์กรผู้ใช้น้ามาตรา ๓๘–๓๙ · 2มาตรา ๓๘–๓๙ · 2 มาตรา
8. หมวด ๔ การจัดสรรน้าและการใช้น้ามาตรา ๔๐–๕๕ · 16มาตรา ๔๐–๕๕ · 16 มาตรา
9. หมวด ๕ ภาวะน้าแล้งและภาวะน้าท่วมมาตรา ๕๖–๗๒ · 17มาตรา ๕๖–๗๒ · 17 มาตรา
10. ส่วนที่ ๑ การใช้ประโยชน์ที่ดินในระบบทางน้าตามผังน้ามาตรา ๕๖ · 1มาตรา ๕๖ · 1 มาตรา
11. ส่วนที่ ๒ การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งมาตรา ๕๗–๖๓ · 7มาตรา ๕๗–๖๓ · 7 มาตรา
12. ส่วนที่ ๓ การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าท่วมมาตรา ๖๔–๖๕ · 2มาตรา ๖๔–๖๕ · 2 มาตรา
13. ส่วนที่ ๔ อ้านาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ในการป้องกันและแก้ไขมาตรา ๖๖–๗๒ · 7มาตรา ๖๖–๗๒ · 7 มาตรา
14. หมวด ๖ การอนุรักษ์และการพัฒนาทรัพยากรน้าสาธารณะมาตรา ๗๓–๗๙ · 7มาตรา ๗๓–๗๙ · 7 มาตรา
15. หมวด ๗ พนักงานเจ้าหน้าที่มาตรา ๘๐–๘๒ · 3มาตรา ๘๐–๘๒ · 3 มาตรา
16. หมวด ๘ ความรับผิดทางแพ่งในกรณีที่ท้าให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรน้าสาธารณะมาตรา ๘๓–๘๔ · 2มาตรา ๘๓–๘๔ · 2 มาตรา
17. หมวด ๙ บทก้าหนดโทษมาตรา ๘๕–๙๙ · 15มาตรา ๘๕–๙๙ · 15 มาตรา
18. บทเฉพาะกาลมาตรา ๑๐๐–๑๐๖ · 7มาตรา ๑๐๐–๑๐๖ · 7 มาตรา

ปรารภ

เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๔๔ พระราชบัญญัติ ทรัพยากรน้า พ.ศ. ๒๕๖๑ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ เป็นปีที่ ๓ ในรัชกาลปัจจุบัน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยทรัพยากรน้า พระราชบัญญัตินีมีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจ้ากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๓๗ มาตรา ๔๐ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๔๓ (๒) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระท้าได้โดยอาศัยอ้านาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เหตุผลและความจ้าเป็นในการจ้ากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี เพื่อให้ การบริหารทรัพยากรน้า ทังในมิติด้านการจัดสรร การใช้ การพัฒนา การบริหารจัดการ การบ้ารุงรักษา การฟื้นฟู การอนุรักษ์ และสิทธิในน้ามีประสิทธิภาพและประสิทธิผล อันจะเป็นประโยชน์แก่การบริการ สาธารณูปโภคและประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินีสอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ ในมาตรา ๒๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึนไว้โดยค้าแนะน้าและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติท้าหน้าที่รัฐสภา ดังต่อไปนี เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๔๕

1. ส่วนที่ ๒ การป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้ง

   7 มาตรา
2. ๕๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่มีข้อมูลเพียงพอที่ชีได้ว่าจะเกิดภาวะน้าแล้งในพืนที่ใดของลุ่มน้า ให้คณะกรรมการลุ่มน้าโดยความเห็นชอบของนายกรัฐมนตรีมีอ้านาจประกาศในราชกิจจานุเบกษา ก้าหนดเขตภาวะน้าแล้ง และก้าหนดให้กิจการใดสามารถใช้น้ำได้ในปริมาณที่เห็นสมควรได้ เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๖๖ การก้าหนดให้กิจการใดสามารถใช้น้าได้ในปริมาณที่เห็นสมควร ให้ท้าเป็นประกาศปิดไว้ใน ที่เปิดเผยและเห็นได้ง่ายในเขตภาวะน้าแล้งนัน เมื่อภาวะน้าแล้งได้พ้นไปแล้ว ให้คณะกรรมการลุ่มน้าโดยความเห็นชอบของนายกรัฐมนตรี ประกาศยกเลิกเขตภาวะน้าแล้ง

3. ๕๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่เกิดภาวะน้าแล้งจนอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อเศรษฐกิจหรือ การด้ารงชีวิตของประชาชนในพืนที่ใด ให้นายกรัฐมนตรีมีอ้านาจประกาศในราชกิจจานุเบกษา ก้าหนดเขตภาวะน้าแล้งอย่างรุนแรงในพืนที่นัน และก้าหนดวิธีการใช้น้าเพื่อลดปริมาณการใช้หรือ ห้ามการใช้น้าบางประเภทเกินกว่าจ้าเป็นแก่การอุปโภคบริโภค ก้าหนดวิธีการแบ่งปันน้า รวมทังก้าหนด มาตรการอื่นใดที่จ้าเป็นใช้บังคับในพืนที่เพื่อแก้ไขและบรรเทาภาวะน้าแล้งนัน ทังนี ต้องเป็นไป เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวมและให้ผู้ใช้น้าต้องเสียหายน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ในระหว่างที่ยังไม่มีประกาศตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการลุ่มน้ามีอ้านาจก้าหนดวิธีการใช้น้า และการแบ่งปันน้าในพืนที่ได้เท่าที่จ้าเป็นในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึน ในกรณีที่ประกาศตามวรรคหนึ่งใช้บังคับในพืนที่เดียวกันกับที่ได้มีประกาศก้าหนดเขตภาวะน้าแล้ง ตามมาตรา ๕๗ ให้ประกาศตามวรรคหนึ่งมีผลเป็นการยกเลิกเขตภาวะน้าแล้งนัน และเมื่อภาวะน้าแล้ง อย่างรุนแรงได้พ้นไปแล้ว ให้นายกรัฐมนตรีประกาศยกเลิกเขตภาวะน้าแล้งอย่างรุนแรง

4. ๕๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีมีความจ้าเป็นต้องผันน้าจากลุ่มน้าหนึ่งไปยังอีกลุ่มน้าหนึ่งเพื่อบรรเทา ภาวะน้าแล้ง นายกรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของ กนช. มีอ้านาจสั่งให้ด้าเนินการดังกล่าวได้เท่าที่จ้าเป็น ในการบรรเทาภาวะน้าแล้งนัน

5. ๖๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่เกิดภาวะน้าแล้งอย่างรุนแรงในพืนที่ใด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ้านาจ สั่งให้บุคคลซึ่งกักเก็บน้าไว้ต้องเฉลี่ยน้าเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในการอุปโภคบริโภคของประชาชนใน พืนที่ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่นายกรัฐมนตรีประกาศก้าหนด ในกรณีเช่นว่านีให้ผู้กักเก็บน้าดังกล่าว มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากการที่ต้องสูญเสียน้าที่กักเก็บไว้ การก้าหนดค่าทดแทนตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก้าหนดในกฎกระทรวง ที่ออกโดยนายกรัฐมนตรี ทังนี ให้ค้านึงถึงความเสียหายตามความเป็นจริงและความเป็นธรรม เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๖๗

6. ๖๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้คณะกรรมการลุ่มน้ำจัดท้าแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งขึนไว้เป็น การล่วงหน้า โดยให้จัดท้าเป็นแผนเพื่อเตรียมการรองรับทังกรณีปกติซึ่งสามารถคาดหมายได้ว่า จะเกิดภาวะน้าแล้งในระยะเวลาใดระยะเวลาหนึ่งเป็นประจ้า และกรณีที่เกิดภาวะน้าแล้งอย่างรุนแรง แผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งตามวรรคหนึ่ง อย่างน้อยต้องมีรายการ ดังต่อไปนี

   (๑) หน่วยงานผู้รับผิดชอบหลักและหน่วยงานสนับสนุน

   (๒) งบประมาณที่ใช้ในการด้าเนินการ

   (๓) การจัดเตรียมข้อมูลที่จะเป็นประโยชน์ในการป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้ง

   (๔) การเผยแพร่ข้อมูลให้ประชาชนทราบ

   (๕) วิธีการควบคุมการใช้น้าในพืนที่

   (๖) การหาแหล่งน้าทดแทนและการขนส่งน้าจากแหล่งน้าทดแทนมายังพืนที่ซึ่งเกิดภาวะน้าแล้ง

   (๗) การประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบ จากภาวะน้าแล้ง ในการจัดท้าแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้ง ให้มีการบูรณาการร่วมกับแผนการป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติและแผนอื่นๆที่เกี่ยวข้อง รวมทังรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานของรัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง และประชาชนในเขตลุ่มน้าตามความเหมาะสม

7. ๖๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่อคณะกรรมการลุ่มน้าได้จัดท้าแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งขึนแล้ว ให้เสนอต่อ กนช. เพื่อให้ความเห็นชอบ และจัดส่งแผนดังกล่าวไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด หน่วยงานของรัฐ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องเพื่อทราบและด้าเนินการ ในการนี ให้หน่วยงานของรัฐและ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องจัดสร้างหรือเตรียมอุปกรณ์ที่จะต้องใช้ในการป้องกันและแก้ไข ภาวะน้าแล้ง รวมทังบ้ารุงรักษาสิ่งก่อสร้างหรืออุปกรณ์นัน หรือด้าเนินการใดๆเพื่อให้เป็นไป ตามแผนดังกล่าว กรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดไม่อาจด้าเนินการให้เป็นไป ตามแผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้าแล้งได้ ให้คณะกรรมการลุ่มน้าเสนอเรื่องต่อ กนช. เพื่อพิจารณา หาแนวทางแก้ไขต่อไป เลม่ ๑๓๕ ตอนที่ ๑๑๒ ก หนา้ ๖๘

8. ๖๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้คณะกรรมการลุ่มน้าติดตามการด้าเนินการให้เป็นไปตามแผนป้องกันและ แก้ไขภาวะน้าแล้งที่ กนช. ให้ความเห็นชอบ และทบทวนแผนให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับ สภาพการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อให้อยู่ในสภาพที่พร้อมจะด้าเนินการได้เมื่อเกิดภาวะน้าแล้ง