มลสูตร

๑๕ อฏฺฐิมานิ ภิกฺขเว มลานิ ฯ กตมานิ อฏฺฐ อสชฺฌายมลา ภิกฺขเว มนฺตา อนุฏฺฐานมลา ภิกฺขเว ฆรา มลํ ภิกฺขเว วณฺณสฺส โกสชฺชํ ปมาโท ภิกฺขเว รกฺขโต มลํ มลํ ภิกฺขเว อิตฺถิยา ทุจฺจริตํ มจฺเฉรํ ภิกฺขเว ททโต มลํ มลา ภิกฺขเว ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ ตโต จ ภิกฺขเว มลา มลตรํ อวิชฺชาปรมํ มลํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว อฏฺฐ มลานีติ ฯ อสชฺฌายมลา มนฺตา อนุฏฺฐานมลา ฆรา มลํ วณฺณสฺส โกสชฺชํ ปมาโท รกฺขโต มลํ มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ มจฺเฉรํ ททโต มลํ มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ ตโต มลา มลตรํ อวิชฺชา ปรมํ มลนฺติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย มลทิน ๘ ประการนี้ ๘ ประการเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย มนต์มีการไม่ท่องบ่นเป็นมลทิน ๑ เรือนมีความไม่หมั่นเป็นมลทิน ๑ ความเกียจคร้านเป็นมลทินของผิวพรรณ ๑ ความประมาทเป็นมลทินของผู้รักษา ๑ ความประพฤติชั่วเป็นมลทินของหญิง ๑ ความตระหนี่เป็นมลทินของผู้ให้ ๑ อกุศลธรรมที่ลามกเป็นมลทินแท้ทั้งโลกนี้และโลกหน้า ๑ เราจะบอกมลทินที่ยิ่งกว่ามลทินนั้น คือ อวิชชาเป็นมลทินอย่างยิ่ง ดูกรภิกษุทั้งหลายมลทิน ๘ ประการนี้แล ฯ มนต์มีการไม่ท่องบ่นเป็นมลทิน เรือนมีความไม่หมั่นเป็น มลทิน ความเกียจคร้านเป็นมลทินของผิวพรรณ ความ ประมาทเป็นมลทินของผู้รักษา ความประพฤติชั่วเป็นมลทิน ของหญิง ความตระหนี่เป็นมลทินของผู้ให้ ธรรมอันลามก เป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า เราจะบอกมลทินที่ ยิ่งกว่านั้น คือ อวิชชาเป็นมลทินอย่างยิ่ง ฯ จบสูตรที่ ๕

มลสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า อสชฺฌายมลา ความว่า การไม่ทำการสาธยายมนต์ที่ตนเรียนแล้ว ชื่อว่าเป็นมลทิน.

บทว่า อนุฏฺฐานมลา ฆรา ความว่า ความไม่ขยันหมั่นเพียร ชื่อว่าเป็นมลทินแห่งเรือน.

บทว่า วณฺณสฺส ได้แก่ ผิวพรรณของกาย.

บทว่า รกฺขโต ความว่า รักษาสิ่งใดสิ่งหนึ่งอันเป็นสมบัติของตน.

บทว่า อวิชฺชา ปรมํ มลํ ความว่า อวิชชาคือความมืดบอดหนาแน่น กล่าวคือมูลแห่งวัฏฏะอันเป็นความไม่รู้ในฐานะ ๘ เป็นมลทินอย่างยิ่งกว่ามลทินคืออกุศลธรรมที่เหลือนั้น มลทินอื่นที่ชื่อว่ายิ่งกว่าอวิชชานั้นไม่มี.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเฉพาะวัฏฏะอย่างเดียวในพระสูตรแม้นี้.

จบอรรถกถามลสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------