พลสูตร ที่ ๑

๒๗ อฏฺฐิมานิ ภิกฺขเว พลานิ ฯ กตมานิ อฏฺฐ โรณฺณพลา ภิกฺขเว ทารกา โกธพลา มาตุคามา อาวุธพลา โจรา อิสฺสริยพลา ราชาโน อุชฺฌตฺติพลา พาลา นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว อฏฺฐ พลานีติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้ ๘ ประการเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย ทารกทั้งหลายมีการร้องไห้เป็นกำลัง ๑ มาตุคามทั้งหลายมีความโกรธเป็นกำลัง ๑ โจรทั้งหลายมีอาวุธเป็นกำลัง ๑ พระราชาทั้งหลายมีอิสริยยศเป็นกำลัง ๑คนพาลทั้งหลายมีการเพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง ๑ บัณฑิตทั้งหลายมีการไม่เพ่งโทษเป็นกำลัง ๑ พหุสุตบุคคลทั้งหลายมีการพิจารณาเป็นกำลัง ๑ สมณพราหมณ์ทั้งหลายมีขันติเป็นกำลัง ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้แลจบสูตรที่ ๗

ภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้ กำลัง ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. เด็กมีการร้องไห้เป็นกำลัง ๒. มาตุคามมีความโกรธเป็นกำลัง ๓. โจรมีอาวุธเป็นกำลัง ๔. พระราชามีอิสริยยศเป็นกำลัง ๕. คนพาลมีการเพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง ๖. บัณฑิตมีการไม่เพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง ๗. คนผู้เป็นพหูสูตมีการพิจารณาเป็นกำลัง ๘. สมณพราหมณ์มีขันติ เป็นกำลัง ภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้แลปฐมพลสูตรที่ ๗ จบ ๘. ทุติยพลสูตร ว่าด้วยกำลัง สูตรที่ ๒

ปฐมพลสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า อุชฺฌตฺติพลา แปลว่า มีการเพ่งโทษเป็นกำลัง.

จริงอยู่ พวกคนพาลมีกำลังเฉพาะแต่การเพ่งโทษอย่างนี้ว่า คนโน้นบอกเรื่องนี้ๆ กะผู้ใด ผู้นั้นได้บอกกะเรา ไม่บอกกะคนอื่น.

บทว่า นิชฺฌตฺติพลา ความว่า มีการไม่เพ่งประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์เท่านั้นว่า นี้ไม่ใช่ นี้ชื่อว่าอย่างนี้เป็นกำลัง.

บทว่า ปฏิสงฺขานพลา แปลว่า มีการพิจารณาเป็นกำลัง.

บทว่า ขนฺติพลา ได้แก่ มีความอดทนด้วยความยับยั้งเป็นกำลัง.

จบอรรถกถาปฐมพลสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------