สันทิฏฐิกสูตร ที่ ๑
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๒๕๐๔๖ สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโมติ อาวุโส วุจฺจติ กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโม วุตฺโต ภควตาติ ฯ {๒๕๐.๑} อิธาวุโส ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมชฺฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ เอตฺตาวตาปิ โข อาวุโส สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโม วุตฺโต ภควตา ปริยาเยน ฯเปฯ {๒๕๐.๒} ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ปญฺญายปสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติ เอตฺตาวตาปิ โข อาวุโส สนฺทิฏฺฐิโก ธมฺโม วุตฺโต ภควตา นิปฺปริยาเยนาติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๕. สันทิฏฐิกธัมมสูตร ว่าด้วยสันทิฏฐิกธรรม
ท่านพระอุทายีถามว่า “ผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ‘สันทิฏฐิก- ธรรม สันทิฏฐิกธรรม’ ผู้มีอายุ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสสันทิฏฐิกธรรม” ท่านพระอานนท์ตอบว่า “ผู้มีอายุ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้สงัดจากกาม ฯลฯ บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ พระผู้มีพระภาคได้ตรัสสันทิฏฐิกธรรมโดยปริยายแล้ว ฯลฯ ภิกษุล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนโดยประการทั้งปวง บรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธอยู่ อาสวะทั้งหลายของเธอหมดสิ้นแล้วเพราะเห็นด้วยปัญญา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้พระผู้มีพระภาคจึงตรัสสันทิฏฐิกธรรม โดยนิปปริยายแล้ว” สันทิฏฐิกธัมมสูตรที่ ๕ จบ @เชิงอรรถ : @ สันทิฏฐิกธรรม หมายถึงธรรมที่ผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นเอง (องฺ.นวก.อ. ๓/๔๖-๕๑/๓๑๖)@ ดูความเต็มเทียบกับข้อ ๔๓ (กายสักขีสูตร) ในวรรคเดียวกันนี้
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๕๓๙}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปฐมสันทิฏฐิกสูตรที่ ๕
ปฐมสันทิฏฐิกสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า สนฺทิฏฺฐิโก แปลว่า อันบุคคลพึงเห็นเอง.
บทว่า นิพฺพานํ ได้แก่ ดับกิเลส.
บทว่า ปรินิพฺพานํ เป็นไวพจน์ของบทว่า นิพฺพาน นั้น.
บทว่า ตทงฺคนิพฺพานํ ได้แก่ นิพพานด้วยองค์นั้นมีปฐมฌานเป็นต้น.
บทว่า ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ ได้แก่ นิพพานในอัตภาพนี้นั่นเอง.
คำที่เหลือในบททั้งหมดมีเนื้อความง่ายทั้งนั้นด้วยประการฉะนี้.
จบปฐมสันทิฏฐิกสูตรที่ ๕ จบอรรถกถาวรรคที่ ๑๐ จบทุติยปัณณาสก์ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ปัญจาลสูตร
๒. กามเหสสูตรที่ ๑
๓. กามเหสสูตรที่ ๒
๔. กามเหสสูตรที่ ๓
๕. สันทิฏฐิกสูตรที่ ๑
๖. สันทิฏฐิกสูตรที่ ๒
๗. นิพพานสูตร
๘. ปรินิพพานสูตร
๙. ตทังคสูตร
๑๐. ทิฏฐธัมมิกสูตร ฯ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ ปัญจาลวรรคที่ ๕ ๔. กามเหสสูตรที่ ๓