๕. อนุกัมปกสูตร

ปญฺจหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ คิหึ อนุกมฺปติ กตเมหิ ปญฺจหิ อธิสีเลสุ สมาทเปติ ธมฺมทสฺสเน นิเวเสติ คิลานเก อุปสงฺกมิตฺวา สตึ อุปฺปาเทติ อรหคฺคตํ อายสฺมนฺโต สตึ อุปฏฺฐาเปถาติ มหา โข ปน ภิกฺขุสงฺโฆ อภิกฺกนฺโต นานาเวรชฺชกา ภิกฺขู คิหีนํ อุปสงฺกมิตฺวา อาโรเจติ มหา โข อาวุโส ภิกฺขุสงฺโฆ อภิกฺกนฺโต นานาเวรชฺชกา ภิกฺขู กโรถ ปุญฺญานิ สมโย ปุญฺญานิ กาตุนฺติ ยํ โข ปนสฺส โภชนํ เทนฺติ ลูขํ วา ปณีตํ วา ตํ อตฺตนา ปริภุญฺชติ สทฺธาเทยฺยํ น วินิปาเตติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อาวาสิโก ภิกฺขุ คิหึ อนุกมฺปตีติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์ ๕ ประการเป็นไฉน คือ ยังคฤหัสถ์ให้สมาทานในอธิศีล ๑ ให้ตั้งอยู่ในธรรมทัศนะ ๑ เข้าไปหาคฤหัสถ์ผู้ป่วยแล้ว ย่อมให้สติว่าท่านทั้งหลายจงตั้งสติให้ตรงต่อพระรัตนตรัย ก็ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่างๆ ย่อมเข้าไปบอกพวกคฤหัสถ์ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลายภิกษุหมู่ใหญ่เข้ามาแล้ว มีภิกษุมาจากแคว้นต่างๆ ขอเชิญท่านทั้งหลายทำบุญเป็นสมัยทำบุญ ๑ ย่อมฉันโภชนะที่พวกคฤหัสถ์ถวาย จะเลวหรือประณีตก็ตามด้วยตนเอง ๑ ไม่ยังศรัทธาไทยให้เสียไป ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์ ฯ จบสูตรที่ ๕

พึงทราบวินิจฉัยในอนุกัมปกสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อธิสีเลสุ ได้แก่ ในศีล ๕.

บทว่า ธมฺมทสฺสเน นิเวเสติ ได้แก่ ให้ตั้งอยู่ในธัมมทัสสนะคือสัจจะ ๔.

บทว่า อรหคฺคตํ ได้แก่ ตั้งสติดำเนินไปในพระรัตนตรัยอันสมควรแก่สักการะทั้งปวง. อธิบายว่า ท่านเข้าไปตั้งความเคารพยำเกรงในพระรัตนตรัยนั่นเอง ดังนี้.

จบอรรถกถาอนุกัมปกสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------