๗. อัปปสุปติสูตร

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อปฺปํ รตฺติยา สุปนฺติ พหุํ ชคฺคนฺติ กตเม ปญฺจ อิตฺถี ภิกฺขเว ปุริสาธิปฺปายา อปฺปํ รตฺติยา สุปติ พหุํ ชคฺคติ ปุริโส ภิกฺขเว อิตฺถาธิปฺปาโย อปฺปํ รตฺติยา สุปติ พหุํ ชคฺคติ โจโร ภิกฺขเว อาทานาธิปฺปาโย อปฺปํ รตฺติยา สุปติ พหุํ ชคฺคติ ราชา ภิกฺขเว ราชกรณีเยสุ ยุตฺโต อปฺปํ รตฺติยา สุปติ พหุํ ชคฺคติ ภิกฺขุ ภิกฺขเว วิสญฺโญคาธิปฺปาโย อปฺปํ รตฺติยา สุปติ พหุํ ชคฺคติ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อปฺปํ รตฺติยา สุปนฺติ พหุํ ชคฺคนฺตีติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๕ จำพวกนี้ ย่อมหลับน้อยตื่นมากในราตรี ๕ จำพวกเป็นไฉน คือ สตรีผู้คิดมุ่งถึงบุรุษ ๑ บุรุษผู้คิดมุ่งถึงสตรี ๑โจรผู้คิดมุ่งลักทรัพย์ ๑ พระราชาผู้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณีย์ ๑ ภิกษุผู้คิดมุ่งถึงธรรมที่ปราศจากสังโยชน์ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย คน ๕ จำพวกนี้แล ย่อมหลับน้อยตื่นมากในราตรี ฯ จบสูตรที่ ๗

พึงทราบวินิจฉัยในอัปปสุปติสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ปุริสาธิปฺปายา ความว่า มีความประสงค์ในบุรุษเกิดขึ้นด้วยอำนาจอสัทธรรม คือพอใจผู้ชาย.

บทว่า อาทานาธิปฺปาโย ความว่า โจรมีความประสงค์จะขโมยเอาอย่างนี้ว่า บัดนี้ เราจักขโมยเอาได้ บัดนี้ขโมยไม่ได้.

บทว่า วิสญฺโญคาธิปฺปาโย ความว่า ภิกษุเป็นผู้มุ่งพระนิพพานอย่างนี้ว่า เราจักบรรลุพระนิพพานในบัดนี้.

จบอรรถกถาอัปปสุปติสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------