๑๐. สัปปสูตร ที่ ๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๔ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต ๑๐. สัปปสูตรที่ ๒
ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา กณฺหสปฺเป กตเม ปญฺจ โกธโน อุปนาหี โฆรวิโส ทุชิโวฺห มิตฺตทุพฺภี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา กณฺหสปฺเป เอวเมว โข ภิกฺขเว ปญฺจิเม อาทีนวา มาตุคาเม กตเม ปญฺจ โกธโน อุปนาหี โฆรวิโส ทุชิโวฺห มิตฺตทุพฺภี ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส โฆรวิสตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม ติพฺพราโค ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส ทุชิวฺหตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม ปิสุณวาโจ ตตฺริทํ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส มิตฺตทุพฺภิตา เยภุยฺเยน ภิกฺขเว มาตุคาโม อติจารินี อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา มาตุคาเมติ ฯ ทีฆจาริกวคฺโค ตติโย ฯ ตสฺสุทฺทานํ เทฺว ทีฆจาริกา วุตฺตา อภินิวาสมจฺฉรํ ทุเว กุลูปกา โภโค ภตฺตํ สปฺปาปเร ทุเวติ ฯ ----------
ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉนคือ เป็นสัตว์มักโกรธ ๑ มักผูกโกรธ ๑ มีพิษร้าย ๑ มีสองลิ้น ๑ มักประทุษร้ายมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในงูเห่า ๕ ประการนี้แล ฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในมาตุคาม ๕ ประการนี้ฉันนั้นเหมือนกัน๕ ประการเป็นไฉน คือ เป็นผู้มักโกรธ ๑ มักผูกโกรธ ๑ มีพิษร้าย ๑ มีสองลิ้น ๑ มักประทุษร้ายมิตร ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ในโทษ ๕ ประการนั้นความที่มาตุคามเป็นผู้มีพิษร้าย คือ โดยมากมาตุคามมีราคะจัด ความที่มาตุคามเป็นผู้มีสองลิ้น คือ โดยมากมาตุคามมีวาจาส่อเสียด ความที่มาตุคามเป็นผู้มักประทุษร้ายมิตร คือ โดยมากมาตุคามมักประพฤตินอกใจ ดูกรภิกษุทั้งหลายโทษในมาตุคาม ๕ ประการนี้แล ฯ จบสูตรที่ ๑๐ จบทีฆจาริกวรรคที่ ๓ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ทีฆจาริกสูตรที่ ๑ ๒. ทีฆจาริกสูตรที่ ๒ ๓. อภินิวาสสูตร๔. มัจฉรสูตร ๕. กุลุปกสูตรที่ ๑ ๖. กุลุปกสูตรที่ ๒ ๗. โภคสูตร๘. ภัตตสูตร ๙. สัปปสูตรที่ ๑ ๑๐. สัปปสูตรที่ ๒ ฯ -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ทุติยกัณหสัปปสูตร ว่าด้วยงูเห่า สูตรที่ ๒
ภิกษุทั้งหลาย งูเห่ามีโทษ ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. เป็นสัตว์มักโกรธ ๒. เป็นสัตว์มักผูกโกรธ ๓. เป็นสัตว์มีพิษร้าย ๔. เป็นสัตว์มีลิ้นสองแฉก ๕. เป็นสัตว์มักทำร้ายมิตร ภิกษุทั้งหลาย งูเห่ามีโทษ ๕ ประการนี้แล ภิกษุทั้งหลาย ในทำนองเดียวกัน มาตุคามมีโทษ ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. เป็นผู้มักโกรธ ๒. เป็นผู้มักผูกโกรธ @เชิงอรรถ : @ ประทุษร้าย เบียดเบียนแม้มิตรผู้ให้น้ำและโภชนาหารแก่ตน (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๒๒๙/๙๑)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๓๗๑}
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต [๕. ปัญจมปัณณาสก์] ๓. ทีฆจาริกวรร รวมพระสูตรที่มีในวรรค ๓. เป็นผู้มีพิษร้าย ๔. เป็นผู้มีลิ้นสองแฉก ๕. เป็นผู้มักทำร้ายมิตร ภิกษุทั้งหลาย บรรดาโทษ ๕ ประการนั้น การที่มาตุคามมีพิษร้าย หมายถึงส่วนมากมาตุคามมีราคะจัด การที่มาตุคามมีลิ้นสองแฉก หมายถึงส่วนมากมาตุคามมักพูดส่อเสียด การที่มาตุคามมักทำร้ายมิตร หมายถึงส่วนมากมาตุคามมักนอกใจ ภิกษุทั้งหลาย มาตุคามมีโทษ ๕ ประการนี้แล ทุติยกัณหสัปปสูตรที่ ๑๐ จบ ทีฆจาริกวรรคที่ ๓ จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ปฐมทีฆจาริกสูตร ๒. ทุติยทีฆจาริกสูตร ๓. อตินิวาสสูตร ๔. มัจฉรีสูตร ๕. ปฐมกุลุปกสูตร ๖. ทุติยกุลุปกสูตร ๗. โภคสูตร ๘. อุสสูรภัตตสูตร ๙. ปฐมกัณหสัปปสูตร ๑๐. ทุติยกัณหสัปปสูตร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๓๗๒}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาทุติยสัปปสูตรที่ ๑๐
พึงทราบวินิจฉัยในทุติยสัปปสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า โฆรวิโส คือ มีพิษร้ายกาจ.
บทว่า ทุชิวฺโห คือ มีลิ้นสองแฉก.
บทว่า โฆรวิสตา คือ เพราะเป็นสัตว์มีพิษร้าย.
แม้ในสองบทที่เหลือก็นัยนี้เหมือนกัน.
จบอรรถกถาทุติยสัปปสูตรที่ ๑๐ จบทีฆจาริกวรรควรรณนาที่ ๓ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ทีฆจาริกสูตรที่ ๑
๒. ทีฆจาริกสูตรที่ ๒
๓. อภินิวาสสูตร
๔. มัจฉรสูตร
๕. กุลุปกสูตรที่ ๑
๖. กุลุปกสูตรที่ ๒
๗. โภคสูตร
๘. ภัตตสูตร
๙. สัปปสูตรที่ ๑
๑๐. สัปปสูตรที่ ๒ ฯ -----------------------------------------------------