พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. ๒๕๖๘

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ คณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางรางมาตรา ๕–๑๓ · 9มาตรา ๕–๑๓ · 9 มาตรา
2. หมวด ๒ การจัดทำโครงการขนส่งทางรางมาตรา ๑๔–๒๕ · 12มาตรา ๑๔–๒๕ · 12 มาตรา
3. ส่วนที่ ๑ การจัดทำแผนพัฒนาการขนส่งทางรางมาตรา ๑๔–๑๖ · 3มาตรา ๑๔–๑๖ · 3 มาตรา
4. ส่วนที่ ๒ การดำเนินโครงการขนส่งทางรางมาตรา ๑๗–๒๕ · 9มาตรา ๑๗–๒๕ · 9 มาตรา
5. หมวด ๓ เขตระบบรถขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางรางมาตรา ๒๖–๓๑ · 6มาตรา ๒๖–๓๑ · 6 มาตรา
6. หมวด ๔ การประกอบกิจการขนส่งทางรางมาตรา ๓๒–๕๘ · 27มาตรา ๓๒–๕๘ · 27 มาตรา
7. ส่วนที่ ๑ การขออนุญาตประกอบกิจการขนส่งทางรางมาตรา ๓๒–๔๕ · 14มาตรา ๓๒–๔๕ · 14 มาตรา
8. ส่วนที่ ๒ หน้าที่ของผู้ประกอบกิจการขนส่งทางรางมาตรา ๔๖–๕๔ · 9มาตรา ๔๖–๕๔ · 9 มาตรา
9. ส่วนที่ ๓ การกำหนดอัตราค่าโดยสารและค่าบริการมาตรา ๕๕–๕๘ · 4มาตรา ๕๕–๕๘ · 4 มาตรา
10. หมวด ๕ การใช้รางเพื่อการขนส่งทางรางร่วมกันมาตรา ๕๙–๗๓ · 15มาตรา ๕๙–๗๓ · 15 มาตรา
11. ส่วนที่ ๑ การเชื่อมต่อรางเพื่อการขนส่งทางรางร่วมกันมาตรา ๕๙–๖๒ · 4มาตรา ๕๙–๖๒ · 4 มาตรา
12. ส่วนที่ ๒ การจัดสรรความจุ ตารางเวลาการเดินรถขนส่งทางราง และเส้นทางมาตรา ๖๓–๗๓ · 11มาตรา ๖๓–๗๓ · 11 มาตรา
13. หมวด ๖ การสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์มาตรา ๗๔–๘๗ · 14มาตรา ๗๔–๘๗ · 14 มาตรา
14. ส่วนที่ ๑ คณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์มาตรา ๗๕–๗๙ · 5มาตรา ๗๕–๗๙ · 5 มาตรา
15. ส่วนที่ ๒ การสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์มาตรา ๘๐–๘๗ · 8มาตรา ๘๐–๘๗ · 8 มาตรา
16. หมวด ๗ ผู้ตรวจการขนส่งทางรางมาตรา ๘๘–๙๓ · 6มาตรา ๘๘–๙๓ · 6 มาตรา
17. หมวด ๘ ผู้ประจำหน้าที่มาตรา ๙๔–๑๐๓ · 10มาตรา ๙๔–๑๐๓ · 10 มาตรา
18. หมวด ๙ การจดทะเบียนรถขนส่งทางรางมาตรา ๑๐๔–๑๑๓ · 10มาตรา ๑๐๔–๑๑๓ · 10 มาตรา
19. หมวด ๑๐ การคุ้มครองผู้โดยสารและผู้ใช้บริการมาตรา ๑๑๔–๑๑๙ · 6มาตรา ๑๑๔–๑๑๙ · 6 มาตรา
20. หมวด ๑๑ บทกำหนดโทษมาตรา ๑๒๐–๑๔๙ · 30มาตรา ๑๒๐–๑๔๙ · 30 มาตรา
21. ส่วนที่ ๑ โทษปรับทางปกครองมาตรา ๑๒๐–๑๓๓ · 14มาตรา ๑๒๐–๑๓๓ · 14 มาตรา
22. ส่วนที่ ๒ โทษทางอาญามาตรา ๑๓๔–๑๔๙ · 16มาตรา ๑๓๔–๑๔๙ · 16 มาตรา
23. บทเฉพาะกาลมาตรา ๑๕๐–๑๕๘ · 9มาตรา ๑๕๐–๑๕๘ · 9 มาตรา

ปรารภ

เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๘๙ ก พระราชบัญญัติ การขนส่งทางราง พ.ศ. ๒๕๖๘ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ เป็นปีที่ ๑๐ ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางราง พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๒๙ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๗ และมาตรา ๔๐ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เหตุผลและความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัติ นี้ เพื่อให้การกำกับดูแลการประกอบกิจการขนส่งทางรางเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพอันจะเป็นประโยชน์ ในการพัฒนาระบบการขนส่งทางรางและด้านเศรษฐกิจของประเทศ รวมทั้งควบคุมให้เกิดความปลอดภัย กับประชาชนและผู้ใช้บริการ ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินี้สอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๘๙ ก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้

1. ส่วนที่ ๒ การดำเนินโครงการขนส่งทางราง

   9 มาตรา
2. ๑๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่การดำเนินการโครงการใดตามแผนพัฒนาการขนส่งทางรางจำเป็นต้องได้มา ซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือก่อให้เกิดภาระในอสังหาริมทรัพย์ ให้หน่วยงานของรัฐดำเนินการดังต่อไปนี้

   (๑) ในกรณีที่เป็นรัฐวิสาหกิจที่มีกฎหมายเฉพาะให้ดำเนินกิจการขนส่งทางราง ให้รัฐวิสาหกิจนั้น ดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายเฉพาะนั้น

   (๒) ในกรณีที่ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่ น ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่ นนั้ นเสนอ กระทรวงมหาดไทยเพื่อดำเนินการเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ หรือดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการจัดหาอสังหาริมทรัพย์เพื่อกิจการขนส่งมวลชน

   (๓) ในกรณีอื่ นนอกจาก (๑) และ

   (๒) ให้กรมการขนส่งทางรางดำเนินการเวนคืน ตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ หรือดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วย การจัดหาอสังหาริมทรัพย์เพื่อกิจการขนส่งมวลชน

3. ๑๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เพื่อประโยชน์ในการกำกับดูแลการจัดสร้างโครงการขนส่งทางรางให้เป็นไป ตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๑๓

   (๓) ก่อนการจัดสร้าง ให้เจ้าของโครงการ ส่งแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนเกี่ยวกับการจัดสร้างโครงการขนส่งทางราง ให้อธิบดีพิจารณาให้ความเห็นชอบว่าเป็นไปตามมาตรฐาน ในกรณีที่ ผลการพิจารณาของอธิบดีตามวรรคหนึ่ งเห็นว่า แผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนเกี่ยวกับการจัดสร้างโครงการขนส่งทางรางไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ให้เจ้าของโครงการดำเนินการแก้ไขปรับปรุงตามที่อธิบดีเสนอแนะโดยเร็ว เพื่อประโยชน์ในการพิจารณาของอธิบดีตามมาตรานี้ ให้อธิบดีมีอำนาจแต่งตั้งที่ปรึกษา เพื่อเป็นผู้ตรวจสอบแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนเกี่ยวกับการจัดสร้าง เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๘๙ ก โครงการขนส่งทางราง ทั้งนี้ หลักเกณฑ์และวิธีการในการแต่งตั้งที่ปรึกษาให้เป็นไปตามระเบียบ ที่คณะกรรมการกำหนด

4. ๑๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในระหว่างการจัดสร้างโครงการขนส่งทางราง ให้อธิบดีมีอำนาจกำกับดูแล การก่อสร้างให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๑๓

   (๓) ให้เจ้าของโครงการเก็บแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลนเกี่ยวกับ การจัดสร้างโครงการขนส่งทางราง และพร้อมที่จะให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจดูได้ ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าการจัดสร้างโครงการขนส่งทางรางไม่เป็นไปตามแบบ หรือก่อสร้างไม่ถูกต้อง ให้แจ้งผู้จัดสร้างโครงการขนส่งทางรางดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องภายในระยะเวลา ที่กำหนด

5. ๒๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่ มี ความจำเป็นในระหว่างการจัดสร้างโครงการขนส่งทางราง อธิบดีอาจประกาศกำหนดให้บริเวณพื้นที่ใดเป็นเขตความปลอดภัยในระหว่างการจัดสร้างโครงการ ขนส่งทางรางได้ ประกาศตามวรรคหนึ่ง อธิบดีอาจกำหนดกิจกรรมที่ห้ามกระทำหรือจะกระทำได้ตามเงื่อนไข ที่กำหนดได้

6. ๒๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่ อได้จัดสร้างโครงการขนส่งทางรางเสร็จแล้วและพร้อมที่ จะดำเนินการ เดินรถขนส่งทางราง ให้เจ้าของโครงการแจ้งต่ออธิบดีเพื่อทราบและทำการทดสอบการเดินรถขนส่งทางราง ในการทดสอบการเดินรถขนส่งทางราง ให้เจ้าของโครงการจัดให้มีวิศวกรที่ปรึกษาอิสระ ที่เป็นนิติบุคคล และมีความเชี่ยวชาญในการตรวจสอบโครงสร้างพื้นฐานและทดสอบการเดินรถขนส่งทางราง ซึ่งอธิบดีให้ความเห็นชอบ มีหน้าที่ตรวจสอบระบบและความปลอดภัยของการเดินรถขนส่งทางราง พร้อมที่จะให้บริการแก่ประชาชน ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการตรวจสอบตามวรรคสอง ให้เจ้าของโครงการเป็นผู้รับผิดชอบ ค่าใช้จ่าย

7. ๒๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่ อได้ทำการทดสอบการเดินรถขนส่งทางรางแล้ว ก่อนเปิดให้บริการแก่ ประชาชนต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีว่า โครงสร้างของรางและทรัพย์สินที่ใช้ในการประกอบกิจการ ขนส่งทางรางมีสภาพที่สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยและเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวง ที่ออกตามมาตรา ๑๓ (๓)

8. ๒๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้กรรมสิทธิ์ในโครงสร้างพื้นฐานทางรางเป็นของรัฐ เมื่อ เล่ม ๑๔๒ ตอนที่ ๘๙ ก

   (๑) ได้มีการจัดสร้างแล้วเสร็จตามเงื่อนไขที่กำหนด ในกรณีที่เป็นใบอนุญาตประกอบกิจการราง เพื่อการขนส่ง

   (๒) ได้มีการอนุญาตให้เดินรถขนส่งทางราง ในกรณีที่เป็นใบอนุญาตประกอบกิจการราง เพื่อการขนส่งและการเดินรถขนส่งทางราง

9. ๒๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ทรัพย์สิ นที่ ใช้ในการให้บริการขนส่งสาธารณะทางราง ไม่ว่าเป็นของรัฐ หรือของเอกชน ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

10. ๒๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ในกรณีที่ เอกชนเป็นผู้ดำเนินโครงการขนส่งทางรางหรือประกอบกิจการขนส่ง ทางรางเพื่ อกิจการของตน โดยเอกชนเป็นผู้ลงทุนและดำเนินกิจการบนพื้นที่ของเอกชนทั้งหมด ให้แจ้งกรมการขนส่งทางรางทราบถึงการดำเนินโครงการขนส่งทางรางหรือการประกอบกิจการขนส่งทางรางนั้น โดยหากมีการก่อสร้างรางเพื่อการขนส่ง ต้องได้รับความเห็นชอบจากอธิบดีก่อน ทั้งนี้ การดำเนิน โครงการขนส่งทางรางหรือการประกอบกิจการขนส่งทางรางของเอกชนจะต้องปฏิบัติ ให้เป็นไป ตามมาตรฐานการขนส่งทางรางตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบของอธิบดีตามวรรคหนึ่ง ให้อธิบดีมีอำนาจเรียกให้เอกชน ผู้ดำเนินโครงการขนส่งทางรางหรือประกอบกิจการขนส่งทางรางนั้นจัดส่งข้อมูลหรือเอกสารที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งมีอำนาจเรียกให้เอกชนผู้นั้นเข้ามาให้ข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อประกอบการพิจารณาได้ การประกอบกิจการขนส่งทางรางตามมาตรานี้ มิให้ถือเป็นการร่วมลงทุนตามกฎหมายว่าด้วย การร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน