๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน

|๙๒.๔๐| นคเร หํสวติยา กุมฺภกาโร อโหสหํ อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ โอฆติณฺณมนาสวํ ฯ |๙๒.๔๑| สุกตํ มตฺติกาปตฺตํ พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ ปตฺตํ ทตฺวา ภควโต อุชุภูตสฺส ตาทิโน ฯ |๙๒.๔๒| ภเว นิพฺพตฺตมาโนหํ โสณฺณถาเล ลภามหํ รูปิมเย จ โสวณฺเณ ตฏฺฏิเก จ มณีมเย ฯ |๙๒.๔๓| ปาฏิยา ปริภุญฺชามิ ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ ยสสาว ชนานญฺจ อคฺคภูโต จ โหมหํ ฯ |๙๒.๔๔| ยถาปิ ภทฺทเก เขตฺเต วีชํ อปฺปมฺปิ โรปิตํ สมฺมา ธารํ ปวสฺสนฺเต ผลํ โตเสติ กสฺสกํ ฯ |๙๒.๔๕| ตเถวิทํ ปตฺตทานํ พุทฺธเขตฺตมฺหิ โรปิตํ ปีติธาเร ปวสฺสนฺเต ผลํ เม โตสยิสฺสติ ฯ |๙๒.๔๖| ยาวตา เขตฺตา วิชฺชนฺติ สงฺฆาปิจ คณาปิจ พุทฺธเขตฺตสโม นตฺถิ สุขโท สพฺพปาณินํ ฯ |๙๒.๔๗| นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม เอกปตฺตํ ททิตฺวาน ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ |๙๒.๔๘| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปตฺตมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปตฺตทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๙๒.๔๙| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๙๒.๕๐| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺตเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๙๒.๕๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกปตฺตทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกปตฺตทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ข้าพระองค์เป็นช่างหม้ออยู่ในพระนครหงสวดี ได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลสธุลี มีโอฆะอันข้ามได้แล้ว ไม่มีอาสวะ ข้าพระองค์ ได้ถวายบาตรดินที่ทำดีแล้ว แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ครั้น ถวายบาตรแด่พระผู้มีพระภาคผู้ตรงผู้คงที่แล้ว เมื่อข้าพระองค์เกิด ในภพ ย่อมได้ภาชนะทองและจานที่ทำด้วยเงิน ทำด้วยทอง และ ทำด้วยแก้วมณี ข้าพระองค์บริโภคในถาด นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม ข้าพระองค์เป็นผู้เลิศกว่าชนทั้งหลายโดยยศ พืชแม้ถึงน้อยแต่หว่าน ลงในนาดีเมื่อฝนยังท่อธารให้ตกลงทั่วโดยชอบ ผลย่อมยังชาวนาให้ ยินดีได้ ฉันใด การถวายบาตรนี้ก็เช่นนั้น ข้าพระองค์ได้หว่านลง ในพุทธเขต เมื่อท่อธารคือปีติตกลงอยู่ ผลจักทำข้าพระองค์ให้ยินดี เขต คือ หมู่และคณะมีประมาณเท่าใดที่จะให้ความสุขแก่สรรพสัตว์ เสมอด้วยพุทธเขตไม่มีเลย ข้าพระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้า พระองค์ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นอุดมบุรุษ ข้า พระองค์นอบน้อมแด่พระองค์ ข้าพระองค์บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว ก็เพราะได้ถวายบาตรใบหนึ่ง ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ข้าพระองค์ ได้ถวายบาตรใดในกาลนั้น ด้วยการถวายบาตรนั้น ข้าพระองค์ไม่ รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบาตร ข้าพระองค์เผากิเลส ทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาข้าพระองค์ได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระเอกปัตตทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เอกปัตตทายกเถราปทาน.

อปทานทั้งหมดในวรรคที่ ๕๐ วรรคที่ ๕๑ วรรคที่ ๕๒ และวรรคที่ ๕๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถากิงกณิปุปปผวรรคที่ ๕๐ เป็นต้น -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๙. ปังสุกุลสวรรค ๙. ธัมมรุจิเถราปทาน