๒. โกลทายกเถราปทาน

|๓๒.๘| อชิเนน นิวตฺโถหํ วากจีรธโร ตทา ภาริยา ปูรยิตฺวาน โกลํ หาสิ มมสฺสมํ ฯ |๓๒.๙| ตมฺหิ กาเล สิขี พุทฺโธ เอโก อทุติโย อหุ มมสฺสมํ อุปาคญฺฉิ โชเตนฺโต สพฺพกาลิกํ ฯ |๓๒.๑๐| สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา วนฺทิตฺวาน จ สุพฺพตํ อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห โกลํ พุทฺธสฺสทาสหํ ฯ |๓๒.๑๑| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โกลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๒.๑๒| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๒.๑๓| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๓๒.๑๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โกลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ โกลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ครั้งนั้น เรานุ่งหนังเสือ ห่มผ้าคากรอง บำเพ็ญวัตรจริยาอย่างหนัก ใกล้อาศรมของเรามีต้นพุทรา ในกาลนั้น พระพุทธเจ้าพระนามว่า สิขี เป็นเอก ไม่มีผู้เสมอสอง ทรงทำโลกให้โชติช่วงอยู่ตลอดกาล ทั้งปวง เสด็จเข้ามายังอาศรมของเรา เรายังจิตของตนให้เลื่อมใส และถวายบังคมพระพุทธเจ้าผู้มีวัตรอันงามแล้ว ได้เอามือทั้งสอง กอบพุทราถวายแด่พระพุทธเจ้า ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวาย พุทราใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล แห่งการถวายพุทรา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้ ทั้งหมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มี อาสวะอยู่ การที่เราได้มายังสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้ เป็นการ มาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้ว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราได้ทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำ เสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระโกลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ โกลทายกเถราปทาน.

อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้นไป มีเนื้อความพอจะกำหนดรู้ได้โดยง่ายทีเดียว. ถึงจะมีข้อแตกต่างระหว่างชื่อของพระเถระทั้งหลายก็พึงทราบได้โดยตามลำดับพระบาลีแล. จบอรรถกถาวิเภทกิวรรคที่ ๔๕ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๕. วิเภทกิวรรค ๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน