๕. อักกมนทายกเถราปทาน

|๔๕.๒๗| กกุสนฺธสฺส มุนิโน พฺราหฺมณสฺส วุสีมโต ทิวาวิหารํ วชโต อกฺกมนมทาสหํ ฯ |๔๕.๒๘| อิมสฺมึเยว กปฺปสฺมึ ยํ ทานมททินฺตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อกฺกมนสฺสิทํ ผลํ ฯ |๔๕.๒๙| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๔๕.๓๐| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๔๕.๓๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อกฺกมนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อกฺกมนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้ถวายการเหยียบแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่ากกุสันธะ ผู้เป็น นักปราชญ์ มีบาปอันลอยเสียแล้ว ทรงอยู่จบพรหมจรรย์ ซึ่ง กำลังเสด็จดำเนินไปสู่ที่พักกลางวัน ในกัปนี้เองเราได้ถวายทานใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการ ถวายเหยียบ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำ เสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอักกมนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อักกมนทายกเถราปทาน.

พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑ วรรคที่ ๔๖ ดังต่อไปนี้:-

บทว่า ชคตึ การยึ อหํ ความว่า เราได้ทำระเบียงไว้รอบต้นโพธิพฤกษ์อันอุดม.

อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้นไปที่เหลือมีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาชคติทายกเถราปทาน อรรถกถาชคติวรรคที่ ๔๖ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๕. วิเภทกิวรรค ๒. โกลทายกเถราปทาน