๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ นาลิเกรผลทายกตฺเถราปทานํ (๕๑๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก นาลิเกรผลทายกเถราปทานที่ ๑๐ ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะพร้าว
|๑๐๐.๙๒| นคเร พนฺธุมติยา อารามิโก อหํ ตทา อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ คจฺฉนฺตํ อนิลญฺชเส ฯ |๑๐๐.๙๓| นาลิเกรผลํ คยฺห พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ อากาเส ฐิตโก สนฺโต ปฏิคฺคณฺหิ มหายโส ฯ |๑๐๐.๙๔| ปีติสญฺชนโน มยฺหํ ทิฏฺฐธมฺมสุขาวโห ผลํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ |๑๐๐.๙๕| อธิคญฺฉึ ตทา ปีตึ วิปุลญฺจ สุขุตฺตมํ อุปฺปชฺชเตว รตนํ นิพฺพตฺตสฺส ตหึ ตหึ ฯ |๑๐๐.๙๖| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๐.๙๗| ทิพฺพจกฺขุํ วิสุทฺธํ เม สมาธิกุสโล อหํ อภิญฺญาปารมิปฺปตฺโต ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๐.๙๘| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๐๐.๙๙| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๐๐.๑๐๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นาลิเกรผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ นาลิเกรผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ กณิการญฺจ ปตฺโต จ กาสุมาริ ตถาวโฏ จารผลิ มาตุลุงฺโค อชฺเชลาโมรเมว จ ฯ ตาลํ ตถา นาลิเกรํ คาถาโย คณิตาปิห เอกํ คาถาสตํ โหติ อูนาธิกวิวชฺชิตํ ฯ กณิการวคฺโค เอกปญฺญาโส ฯ ---------------------
ครั้งนั้น เราเป็นชาวสวนอยู่ในพระนครพันธุมดี ได้พบพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลสธุลี กำลังเหาะอยู่ในอากาศ เราได้เอาผลมะพร้าว ถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าผู้มีพระยศใหญ่ ทำ ปีติให้เกิดแก่เรา ทรงนำความสุขมาให้ในปัจจุบัน ประทับยืนอยู่ใน อากาศได้ทรงรับแล้ว เรามีจิตผ่องใส ครั้นถวายผลมะพร้าวแด่ พระพุทธเจ้าแล้ว ได้ประสบปีติอันไพบูลย์และอุดมสุข รัตนะย่อม บังเกิดแก่เราผู้เกิดในภพนั้นๆ ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวาย ผลไม้ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ทิพยจักษุของเราสะอาดหมดจด เราเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่ง การถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำ เสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระนาลิเกรผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ นาลิเกรผลทายกเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ตีณิกิงกณิการปุปผิยเถราปทาน ๖. มาตุลุงคผลทายกเถราปทาน ๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน ๗. อัชเชลผลทายกเถราปทาน ๓. กาสุมาริกผลทายกเถราปทาน ๘. อโมรผลิยเถราปทาน ๔. อวฏผลิยเถราปทาน ๙. ตาลผลิยเถราปทาน ๕. จารผลิยเถราปทาน ๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทานในวรรคนี้ มีคาถาคำนวณได้ ๑๐๐ คาถาถ้วน จบ กณิการวรรคที่ ๕๑ -----------------------------------------------------
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถากิงกณิปุปผวรรคที่ ๕๐ เป็นต้น
อปทานทั้งหมดในวรรคที่ ๕๐ วรรคที่ ๕๑ วรรคที่ ๕๒ และวรรคที่ ๕๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถากิงกณิปุปปผวรรคที่ ๕๐ เป็นต้น -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๙. ปังสุกุลสวรรค ๙. ธัมมรุจิเถราปทาน