๓. เวลุวผลิยเถราปทาน

|๓๓.๑๕| จนฺทภาคานทีตีเร อสฺสโม สุกโต มม เวลุวรุกฺเขหิ อากิณฺโณ นานาทุมนิเสวิโต ฯ |๓๓.๑๖| สุคนฺธํ เวลุวํ ทิสฺวา พุทฺธเสฏฺฐํ อนุสฺสรึ ขาริภารํ ปูรยิตฺวา ตุฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส ฯ |๓๓.๑๗| กกุสนฺธํ อุปาคมฺม พิลฺลปกฺกมทาสหํ ปุญฺญกฺเขตฺตสฺส ธีรสฺส วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ |๓๓.๑๘| อิมสฺมึเยว กปฺปสฺมึ ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๓.๑๙| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๓.๒๐| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๓๓.๒๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เวลุวผลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เวลุวผลิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราสร้างอาศรมไว้อย่างสวยงาม ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา อาศรมนั้น เกลื่อนกล่นไปด้วยต้นมะตูม เป็นที่รวมหมู่ไม้นานาชนิด เราเห็น ผลมะตูมมีกลิ่นหอมแล้ว ระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เรา ทั้งยินดีทั้งสลดใจ เอาผลมะตูมใส่หาบจนเต็ม ได้เข้าไปเฝ้าพระ- พุทธเจ้าพระนามว่า กกุสันธะ แล้วถวายผลมะตูมสุกแด่พระองค์ ผู้เป็นเนื้อนาบุญ เป็นนักปราชญ์ ด้วยใจอันผ่องใส ในกัปนี้เอง เราได้ถวายผลมะตูมใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลมะตูมนั้น เรา ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายมะตูม เราเผากิเลสทั้งหลาย แล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระเวลุวผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เวลุวผลิยเถราปทาน.

อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้นไป มีเนื้อความพอจะกำหนดรู้ได้โดยง่ายทีเดียว. ถึงจะมีข้อแตกต่างระหว่างชื่อของพระเถระทั้งหลายก็พึงทราบได้โดยตามลำดับพระบาลีแล. จบอรรถกถาวิเภทกิวรรคที่ ๔๕ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๕. วิเภทกิวรรค ๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน