๔. ภิงสจริยา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
จตุตฺถํ ญาณตฺถวิกตฺเถราปทานํ (๔๓๔)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก ภิงสจริยาที่ ๔ ว่าด้วยจริยาวัตรของภิงสพราหมณ์
|๒๔.๓๕| กณิการํว ชลิตํ ทีปรุกฺขํว โชติตํ กญฺจนํว วิโรจนฺตํ อทฺทสํ ทิปทุตฺตมํ ฯ |๒๔.๓๖| กมณฺฑลุํ ฐเปตฺวาน วากจีรญฺจ กุณฺฑิกํ เอกํสํ อชินํ กตฺวา พุทฺธเสฏฺฐํ ถวึ อหํ ฯ |๒๔.๓๗| ตมนฺธการํ วิธมํ โมหชาลสมากุลํ ญาณาโลกํ ทสฺสยิตฺวา ติณฺโณ อสิ ตุวํ มุนิ ฯ |๒๔.๓๘| สมุทฺธรสิมํ โลกํ สพฺพาวนฺตํ อนุตฺตรํ ญาเณน เต อุปมา นตฺถิ ยาวตา ชคโต คติ ฯ |๒๔.๓๙| เตน ญาเณน สพฺพญฺญู สพฺพญฺญูติ ปวุจฺจติ วนฺทามิ ตํ มหาวีรํ สพฺพญฺญุตํ อนาสวํ ฯ |๒๔.๔๐| สตสหสฺเส อิโต กปฺเป พุทฺธเสฏฺฐํ ถวึ อหํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ญาณตฺถุมนายิทํ ผลํ ฯ |๒๔.๔๑| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๒๔.๔๒| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๒๔.๔๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ญาณตฺถวิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ญาณตฺถวิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราอยู่ในพระนครกาสีอันประเสริฐสุดน้อง หญิงชาย ๗ คน เกิดในตระกูลพราหมณ์มหาศาลเราเป็นพี่ใหญ่ของ น้องหญิงชายเหล่านั้นประกอบด้วยหิริและธรรมขาว เราเห็นภพ โดยความเป็นภัย จึงยินดีอย่างยิ่งในเนกขัมมะ พวกสหายร่วมใจ ของเรา ที่มารดาและบิดาส่งมาแล้วเชื้อเชิญเราด้วยกามทั้งหลายว่า เชิญท่านดำรงศ์สกุลเถิด คำใดที่สหายเหล่านั้นกล่าวแล้วเป็นเครื่อง นำสุขมาให้ในธรรมของคฤหัสถ์ คำเหล่านั้นเป็นเหมือนคำหยาบ เสมอด้วยผาลอันร้อน ได้มีแก่เรา ในกาลนั้น สหายเหล่านั้นได้ ถามเราผู้ห้ามอยู่ถึงความปรารถนาของเราว่า ท่านปรารถนาอะไรเล่า เพื่อน ถ้าท่านไม่บริโภคกาม เราผู้ใคร่ประโยชน์แก่ตนได้กล่าวแก่ สหายผู้แสวงหาประโยชน์เหล่านั้นว่า เราไม่ปรารถนาความเป็น คฤหัสถ์ เรายินดีอย่างยิ่งในเนกขัมมะสหายเหล่านั้นฟังคำเราแล้ว ได้บอกแก่มารดาและบิดา มารดาและบิดาได้กล่าวอย่างนี้ว่า แม้ว่า เราทั้งสองจะบวช พ่อเรา มารดาบิดาทั้งสอง และน้องหญิงชาย ทั้ง ๗ ของเราสละทิ้งทรัพย์นับไม่ถ้วน เข้าไปยังป่าใหญ่ ฉะนี้แล. จบภิงสจริยา ๔
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาเอกวิหาริวรรคที่ ๔๔
แม้ในวรรคที่ ๔๔ อปทานทั้งหมดก็ปรากฏชัดแล้วเหมือนกัน.
ความต่างแห่งบุญและความต่างแห่งผลอย่างเดียวเท่านั้น เป็นความแปลกกัน. จบอรรถกถาเอกวิหาริวรรคที่ ๔๔ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๓. สกิงสัมมัชชกวรรค ๑. สกิงสัมมัชชกเถราปทาน