คิหิสามีจิสูตร

อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ จตูหิ โข คหปติ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อริยสาวโก คิหิสามีจิปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ ยสปฏิลาภินึ สคฺคสํวตฺตนิกํ กตเมหิ จตูหิ อิธ คหปติ อริยสาวโก ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ จีวเรน ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ ปิณฺฑปาเตน ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ เสนาสเนน ภิกฺขุสงฺฆํ ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรน ฯ อิเมหิ โข คหปติ จตูหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อริยสาวโก คิหิสามีจิปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ ยสปฏิลาภินึ สคฺคสํวตฺตนิกนฺติ ฯ คิหิสามีจิปฏิปทํ ปฏิปชฺชนฺติ ปณฺฑิตา สมฺมคฺคเต สีลวนฺเต จีวเรน อุปฏฺฐิตา ปิณฺฑปาตสยเนน คิลานปจฺจเยน จ เตสํ ทิวา จ รตฺโต จ สทา ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ สคฺคญฺจ กมติฏฺฐานํ กมฺมํ กตฺวาน ภทฺทกนฺติ ฯ ปุญฺญาภิสนฺทวคฺโค ปฐโม ฯ ตสฺสุทฺทานํ เทฺว ปุญฺญาภิสนฺทา เทฺวสํวาสา เทฺว จ โหนฺติ สมชีวิโน สุปฺปวาสา สุทตฺโต จ โภชนํ คิหิสามีจีติ ฯ -----------------

ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายบังคมแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรคฤหบดี อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาสมควรแก่คฤหัสถ์อันเป็นเหตุให้ได้ยศ และเป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้บำรุงภิกษุสงฆ์ด้วยจีวร ๑ ด้วยบิณฑบาต ๑ ด้วยเสนาสนะ ๑ ด้วยเภสัชบริขารอันเป็นปัจจัยแก่คนไข้ ๑ ดูกรคฤหบดี อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันสมควรแก่คฤหัสถ์ อันเป็นเหตุให้ได้ยศ และเป็นไปเพื่อสวรรค์ ฯ บัณฑิตทั้งหลายบำรุงท่านผู้มีศีล ผู้ดำเนินไปโดยชอบ ด้วย จีวร บิณฑบาต เสนาสนะและเภสัชอันเป็นปัจจัยแก่คนไข้ ชื่อว่าย่อมปฏิบัติปฏิปทาสมควรแก่คฤหัสถ์ บุญย่อมเจริญ แก่เขาทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืน เขาทำกรรมอัน เจริญแล้ว ย่อมเขาถึงฐานะคือสวรรค์ ฯ จบสูตรที่ ๑๐ จบปุญญาภิสันทวรรคที่ ๑ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ปุญญาภิสันทสูตรที่ ๑ ๒. ปุญญาภิสันทสูตรที่ ๒ ๓. สังวาสสูตรที่ ๑ ๔. สังวาสสูตรที่ ๒ ๕. สมชีวิสูตรที่ ๑ ๖. สมชีวิสูตรที่ ๒๗. สุปปวาสาสูตร ๘. สุทัตตสูตร ๙. โภชนสูตร ๑๐. คิหิสามีจิสูตร ฯ -----------------------------------------------------

พึงทราบวินิจฉัยในคิหิสามีจิสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า คิหิสามีจิปฏิปทํ ได้แก่ ซึ่งข้อปฏิบัติอันสมควรแก่คฤหัสถ์.

บทว่า ปจฺจุปฏฺฐิโต โหติ ความว่า ตั้งสติไว้มั่น เพราะท่านประสงค์จะนำไปถวาย. อธิบายว่า เข้าไปถวายจีวรแก่ภิกษุสงฆ์.

บทว่า อุปฏฐิตา แปลว่า ผู้บำรุง.

บทว่า เตสํ ทิวา จ รตฺโต จ ความว่า ก็บัณฑิตเหล่าใดย่อมบำรุงด้วยปัจจัย ๔ อย่างนี้ บุญย่อมเจริญแก่บัณฑิตเหล่านั้น ทุกเมื่อทั้งกลางวัน ทั้งกลางคืน ด้วยอำนาจการบริจาคและด้วยการระลึกถึง.

บทว่า สคฺคญฺจ กมติฏฺฐานํ ความว่า บัณฑิตผู้เป็นเช่นนั้น ครั้งทำกรรมอันเจริญแล้ว ย่อมไปสู่สัคคสถาน.

ในพระสูตรทั้ง ๔ เหล่านั้น ตรัสข้อปฏิบัติสำหรับผู้ครองเรือน ย่อมควรแก่คฤหัสถ์ผู้เป็นโสดาบันและสกทาคามีด้วย.

จบอรรถกถาคิหิสามิจิสูตรที่ ๑๐ จบปุญญาภิสันทวรรควรรณนาที่ ๑ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปุญญาภิสันทสูตรที่ ๑

๒. ปุญญาภิสันทสูตรที่ ๒

๓. สังวาสสูตรที่ ๑

๔. สังวาสสูตรที่ ๒

๕. สมชีวิสูตรที่ ๑

๖. สมชีวิสูตรที่ ๒

๗. สุปปวาสาสูตร

๘. สุทัตตสูตร

๙. โภชนสูตร

๑๐. คิหิสามีจิสูตร ฯ -----------------------------------------------------